Της Μαρίας Δήμου

Το Μπακλαχοράνι, το θρυλικό καρναβάλι των Ταταούλων, επιστρέφει ξανά στην Πόλη. Όχι όμως από τα ίδια τα χέρια που το κράτησαν ζωντανό για αιώνες. Και το ερώτημα είναι απλό αλλά καίριο: θα το ξαναπάρουμε πίσω ως βίωμα ή θα αρκεστούμε να το βλέπουμε ως αναπαράσταση;

Πόσο μας αρέσει να λέμε μεγάλα λόγια. Είμαστε λίγοι αλλά αμέτρητοι! Είμαστε παρόντες και δυναμικοί. Είμαστε αυτό, είμαστε εκείνο. Είναι φορές όμως που δυστυχώς χάνουμε μέσα από τα χέρια μας αυτά που μας ανήκουν εδώ και αιώνες. Μας ανήκουν, γιατί εμείς τα δημιουργήσαμε, εμείς τα ζήσαμε, εμείς τα διαχειριστήκαμε. Και δε μιλάω για περιουσίες και ακίνητα. Μιλάω για παραδόσεις και έθιμα. Αυτά που έδιναν την ξεχωριστή ταυτότητα στη Ρωμιοσύνη της Πόλης. 

Σήμερα λοιπόν είδα εδώ στο διαδίκτυο μια ανακοίνωση-πρόσκληση από έναν σύλλογο ή κάτι παρόμοιο, δεν ξέρω ακριβώς την ιδιότητά τους, που οργανώνουν την Καθαρή Δευτέρα εκδηλώσεις για το Μπακλαχοράνι, το παραδοσιακό ταταυλιανό καρναβάλι. Μία ομάδα ανθρώπων, άσχετων με τη ρωμαίικη κοινότητα, αποφάσισε να ασχοληθεί και να ξαναζωντανέψει το μυθικό αυτό καρναβαλικό έθιμο της Πόλης. 

Το Μπακλαχοράνι απαγορεύτηκε το 1940

Το Μπακλαχοράνι σταμάτησε να διοργανώνεται τη δεκαετία του ’40 μετά από τα μέτρα του τουρκικού κράτους εναντίων των μειονοτήτων. Ήταν το Καρναβάλι των λαϊκών τάξεων της Πόλης, σε πλήρη αντίθεση με τους μπάλους της καλής κοινωνίας του Σταυροδρομίου και εκείνους που οργάνωναν οι πρεσβείες προς τιμήν των ξένων παροίκων και της αριστοκρατίας των μειονοτικών. Οι μασκαράδες κατηφόριζαν από τη Μεγάλη Οδό του Πέραν κατά μήκος του Ταρλάμπασι, σταματώντας στις εκεί μπυραρίες, και μετά ανηφόριζαν την Ακάρτσα προς τα Ταταύλα. Ήταν μία ατμόσφαιρα γιορτής, με καντάδες, πειράγματα, αλληλοκεράσματα, πολλά γέλια και πολλή χαρά.

Το Μπακλαχοράνι ξαναζωντάνεψε το 2009

Το 2009 όμως μια ομάδα εμπνευσμένων νέων ανθρώπων με μεράκι και ιδιαίτερη αγάπη για τη Ρωμιοσύνη της Πόλης, την ιστορία και τον πολιτισμό της, κυρίως από την Ελλάδα σε συνεργασία με νέους από την Πόλη, διοργάνωσαν με επιτυχία μετά από δεκαετίες το έθιμο αυτό με καρναβαλική παρέλαση από το τέρμα της Istiklal μέχρι την ταβέρνα Asır στο Tarlabaşı. Το 2010 επαναλήφθηκε η διοργάνωση  στα Ταταύλα και γλέντι στο ΕΡΘΟ. Τα εσωτερικά όμως προβλήματα, οι γκρίνιες και οι διχογνωμίες το στιγμάτισαν. Επαναλήφθηκε και το 2014 με μεγάλη επιτυχία στην περιοχή του Şişli. Η κύρια προσπάθεια αναβίωσης του ταταυλιανού καρναβαλιού οφείλεται σε δυο Ελλαδίτες και έναν Τούρκο. Πρόκειται για τον Χουσεΐν Ιρμάκ, συγγραφέα, τον Χάρη Θεοδωρέλη και τη Μαρίνα Δρυμαλίτου.Και μετά…σιωπή. Δε θα ήθελα να αναφερθώ σε λεπτομέρειες για το τι έγινε, το τι δεν έγινε και το τι θα μπορούσε να γίνει. Διαβάζω δημοσιεύματα της εποχής εκείνης και πληγώνομαι τώρα πια διπλά. Πέρασαν και τόσα χρόνια αδράνειας και αδιαφορίας.  

Σημερινές αναπαραστάσεις…

Σήμερα πάντως μια ομάδα  Τούρκων επέλεξε να διοργανώσει αρχικά το απόγευμα της Καθαρής Δευτέρας σε βιβλιοπωλείο-καφέ της περιοχής ομιλία για την ιστορία του καρναβαλιού στο Μπακλαχοράνι και κατόπιν ταταυλιανό γλέντι σε γειτονικό μαγαζί. 

Η ιστορία απεχθάνεται το κενό κι έτσι όταν κάποιοι αδιαφορούν κάποιοι άλλοι βρίσκουν χώρο και αγκαλιάζουν ό,τι εμείς αφήνουμε. Δε θα πω ότι προσεταιρίζονται ή οικειοποιούνται κάτι που δεν τους ανήκει. Όχι, γιατί η κουλτούρα της Πόλης ήταν το μοίρασμα και η συμμετοχή όλων όσων το επιθυμούσαν, ειδικά στις γιορτές και τα γλέντια. Θα πω όμως πως αφήνουμε κομμάτια της παράδοσης και της ταυτότητάς μας τελικά σε άλλους. Μπράβο τους για το ενδιαφέρον και την προσπάθεια αλλά  όσο κι αν τα αγαπούν και τα «προσέχουν» δεν μπορούν να τα νιώσουν. Γι’  αυτούς είναι αναπαραστάσεις κι όχι βιώματα. Μίμηση κι όχι συμμετοχή. Ας μην αφήσουμε να περάσει ολωσδιόλου κι αυτό σε χέρια ξένα. Ας κάνουμε την επόμενη χρονιά κάτι για να κρατηθεί ζωντανή αυτή παράδοση από τους ίδιους τους Ρωμιούς της Πόλης. Ας ξεκινήσει από τους Ρωμιούς κι ας έρθει όλος ο κόσμος να συμμετάσχει.

Της Μαρίας Δήμου

Στην καρδιά της Πόλης, στα Ταταύλα της μνήμης και της σιωπής, η εικαστικός Ήρα Μπουγιουκταστσιγιάν μετατρέπει την Ιστορία σε ζωντανή εμπειρία. Με την έκθεσή της στο Arter, ξετυλίγει το νήμα της ρωμαίικης παρουσίας μέσα από ήχο, ύφασμα, μέταλλο και πορσελάνη, ανασύροντας τραύματα, απουσίες και ελπίδες που επιμένουν στον χρόνο. Το «Φαντασματικό Κουαρτέτο» δεν είναι απλώς μια εικαστική πρόταση· είναι μια συγκινητική επιστροφή στον τόπο και στη συλλογική μνήμη, λίγο πριν το έργο της ταξιδέψει στην Αθήνα και στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης.

Μια νέα φωνή της Ρωμιοσύνης στην κεντρική σκηνή

Έχουμε μάθει οι διαβιούντες και παρεπιδημούντες στην Πόλη να παραπονούμαστε για το περιορισμένο ανθρώπινο δυναμικό και  τον υψηλό μέσο όρο ηλικίας των ανθρώπων που δραστηριοποιούνται και είναι στο προσκήνιο των ρωμαίικων πραγμάτων. Να όμως που κάθε τόσο, αρκετά συχνά ομολογουμένως, κάνουν την εμφάνισή τους νέοι άνθρωποι, Ρωμιοί και Ρωμιές, που μένουν στο παρασκήνιο της Ομογένειας αλλά «παίζουν» στην κεντρική σκηνή της κοινωνίας, της τέχνης, των γραμμάτων, του πολιτισμού κι όπου αλλού δραστηριοποιούνται. 

Έναν τέτοιο νέο άνθρωπο, την Ήρα Μπουγιουκταστσιγιάν, είχα τη χαρά να γνωρίσω πριν από λίγες μέρες. Και καθώς η Ήρα είναι εικαστικός δε χρειάζεται να πω πολλά για την ίδια. Οι καλλιτέχνες έχουν τον προνόμιο να μιλούν γι’ αυτούς τα έργα τους. Μέσα λοιπόν από μια ευτυχή σύμπτωση βρέθηκα μαζί με τη φίλη Καιίτη Πρόκου, που ήταν και η αιτία για τη συνάντηση αυτή, στο Arter, στον πολυχώρο του Ιδρύματος Koç στην περιοχή των Προπόδων Ταταούλων. 

Το ανήσυχο μπαλκόνι και οι ήχοι της γειτονιάς

Η χαμογελαστή και πρόσχαρη Ήρα μας υποδέχτηκε, μας φιλοξένησε και μας ξενάγησε την αίθουσα του 1^ου ορόφου του συγκροτήματος, όπου εκτίθενται τα έργα της. Εδώ, με φόντο την πλαγιά του λόφου των Ταταούλων, εκεί που κάποτε κυλούσε το ρέμα που έδωσε και το όνομά του στο δρόμο (Irmak cd), η εικαστικός  συναντά τη ρωμαίικη ταυτότητά της και ξετυλίγει ιστορίες που τις φέρνει ο άνεμος και τις τιτιβίζουν τα πουλιά. 

Με ένα μπαλκόνι, που δε λέει να ησυχάσει  (Huzursuz Balkon 2025) καθώς ο άνεμος  περνά ανάμεσα από τα σιδερένια φύλλα ακάνθου, φέρνει στο νου τα σπίτια και τις ζωές των Ρωμιών κατοίκων της συνοικίας, το μέσα και το έξω το σπιτιών, τα τραγούδια και τις φωνές, τα γλέντια και τα κλάματα, την πυκνή κάποτε παρουσία και τη σύγχρονη απουσία, τις καμπάνες της Ευαγγελίστριας κι όλο το ψηφιδωτό των Ταταούλων. Με ένα μοναδικό τρόπο η Ήρα συνδυάζει το παλιό, με τα φύλλα ακάνθου από χυτοσίδηρο, συχνό διακοσμητικό στοιχείο των σπιτιών της περιοχής, με την τεχνολογία, που κινεί και κτυπά  τα μεταλλικά τμήματα, δημιουργώντας μία εικαστική κατασκευή απτών υλικών, σκιάς  και ήχου. 

Ο μανδύας του ποταμού και οι πτυχώσεις του χρόνου

Ο τόπος είναι βασικός παράγοντας στη δημιουργία της εικαστικού. Το ρέμα, που αποτελούσε το καθοριστικό στοιχείο της περιοχής, και σήμερα είναι μία κεντρική λεωφόρος, εξακολουθεί να σηματοδοτεί την κίνηση. Με το έργο της Kadim Bir Nehrin Mantosu (Ο Μανδύας ενός Αρχαίου Ποταμού 2025) η οικογενειακή παράδοση και η σχέση με το ύφασμα γίνεται τρόπος έκφρασης. Τα κομμάτια υφάσματος, σε αποχρώσεις του πράσινου και του μπλε, που κρέμονται ή μάλλον αιωρούνται στον χώρο, μεταφέρουν τον κυματισμό της ροής του ποταμού. 

Οι πτυχώσεις των υφασμάτων με «τα ίχνη σχεδίου και φθοράς»  που έχει δημιουργήσει η Ήρα πάνω τους αποδίδουν τον κυματισμό όχι μόνο του νερού αλλά και του χρόνου, τις πτυχώσεις της μνήμης και της ιστορίας. 

Της ιστορίας που συνεχίζει να μας μεταφέρει με το έργο Ateş Kyşları (2025), που απλώνεται σε όλον τον χώρο της έκθεσης, στην καταστροφή αλλά και στην ελπίδα που αναπηδά  μέσα από αυτήν.

Φωτιά, στάχτη και γαλάζια πουλιά ελπίδας

 Η φωτιά του 1929 και η καταστροφή των ξύλινων σπιτιών άφησε βαθύ τραύμα στα Ταταύλα. Από τα σπαράγματα όμως η ελπίδα και πάλι αναγεννάται και ο καλύτερος φορέας της δεν είναι άλλος από τα πουλιά. Η συλλογή πορσελάνινων πουλιών με γαλάζιο φτέρωμα της εικαστικού, που χρησιμοποιήθηκε στο έργο αυτό,  παραπέμπει στις κίσσες, που κάποτε αφθονούσες σ’ αυτές τις πλαγιές. Με τα ράμφη τους συνέλλεγαν σπόρους, που έθαβαν στο έδαφος αποθυκεύοντάς τους. Αυτή η πρακτική όμως προσέφερε στους λόφους πυκνή βλάστηση, σύμβολο ζωής κι ελπίδας. 

Το Κερασοχώρι του Σκαρλάτου Βυζάντιου

Ανάμεσα στα υπόλοιπα έργα εντύπωση προκαλεί το Kırazlar, Mezarlar ve Kuyular (Κεράσια, τάφοι και Πηγάδια). Η Ήρα επιλέγει εδώ το χρώμα και το σχήμα για να μας μεταφέρει από την κοίτη του ρέματος στις πλαγιές. Η πλαγιά από τη μεριά του Tarlabaşı, το Κερασοχώρι του Σκαρλάτου Βυζάντιου, αποτυπώνεται με το βυσσινί χρώμα του χαλιού ενώ η πλαγιά από τη μεριά των Ταταούλων με το νεκροταφείο του Αγίου Ελευθερίου σηματοδοτείται με τους κυλίνδρους και τα ανοίγματα. Ένας τόπος μνήμης, που καταγράφει την ιστορία της ρωμαίικης παρουσίας από την αρχαιότητα, καθώς το έργο μοιάζει και με ερείπια αρχαιοελληνικού ναού, μέχρι σήμερα. Το συνθετικό χαλί, αγαπημένο υλικό της εικαστικού καθώς επιτρέπει τη δημιουργία σχεδίων και σχημάτων με ένα είδος  εγκαυστική τεχνική, μεταμορφώνεται σε μνημονικό τόπο. 

Με θέα την πλαγιά των Ταταούλων

Ο καλύτερος τρόπος για να κλείσει κανείς την επίσκεψή του στην έκθεση είναι η εγκατάσταση μικροτεχνημάτων της Ήρας με θέα την πλαγιά των Ταταούλων από ένα μεγάλο παράθυρο. Μικρά πορσελάνινα, πέτρινα ή κεραμικά σπαράγματα επεξεργασμένα και συνδυασμένα με μοναδικό τρόπο είναι σαν να ξεκινούν μία πορεία ανάβασης στην κορφή μέσα από τα στενά σοκάκια της συνοικίας, σε μια αναζήτηση του χθες και του σήμερα των κατοίκων, των συνηθειών, των ηθών και των εθίμων τους, της παρουσίας και της απουσίας τους. Τα μικρά μεταλλικά ποδαράκια φέρνουν κοντά τα διαφορετικά υλικά και δημιουργούν ένα σύνολο φαινομενικά ανομοιογενές αλλά σε απόλυτη αρμονία, που προβάλλεται μέσα από το τζάμι πάνω στον οικιστικό ιστό της πλαγιάς. Τα προσωπικά βιώματα της εικαστικού αντανακλώνται σε κάθε έργο της, την εμπνέουν και την καθοδηγούν. 

Μέχρι αρχές Αυγούστου

Η Ήρα έχει διαγράψει στη μέχρι σήμερα καλλιτεχνική της πορεία μια λαμπρή διαδρομή. Η γνώση, το ταλέντο και η έμπνευσή της έχουν δώσει έργα που κοσμούν συλλογές και εκθέσεις τόσο στην γενέτειρά της την Πόλη και στην Τουρκία αλλά και το εξωτερικό, σε ευρωπαϊκές χώρες. Το αμέσως επόμενο διάστημα, με τη λήξη της έκθεσής της στο Arter, θα μεταφερθεί στην Αθήνα στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ).

Είναι μια ευκαιρία για όσους αγαπούν την τέχνη και τους δημιουργούς να επισκεφτούν στο Arter τη σημαντική αυτή έκθεση και να συνομιλήσουν με την Ήρα Μπουγιουκταστσιγιάν. Η έκθεση θα παραμείνει ανοιχτή μέχρι αρχές Αυγούστου και μπορεί να συνδυαστεί με επίσκεψη στο βιβλιοπωλείο του χώρου ή με έναν καφέ στο αίθριό του. Όσοι πιστοί λοιπόν προστρέξατε!

Της Μαρίας Δήμου

Πριν λίγες μέρες γυρίζοντας σπίτι από την περιοχή του Fatih και λίγο πριν μπούμε στη γέφυρα του Κεράτιου, το μάτι μου έπεσε σε ένα εργοτάξιο στη γειτονιά του Unkapanı. Ένα κτίριο, που έδειχνε να καταλαμβάνει μεγάλη έκταση, μάλλον  κατεστραμμένο και ερειπωμένο ήταν το αντικείμενο των εργασιών. Κράτησα το σημείο και το έβαλα σαν προορισμό στην πρώτη βόλτα στην περιοχή. 

Κι η ευκαιρία δεν άργησε να έρθει καθώς η στάση του metroπάνω στη γέφυρα από τη μια και η αφετηρία των λεωφορείων της γειτονιάς μας από την άλλη κάνουν το σημείο συχνά πυκνά επισκέψιμο. Μέρα κλασική χειμωνιάτικη για την Πόλη, λίγο κρύο, αρκετή συννεφιά αλλά το βοριαδάκι δεν επέτρεπε τη δημιουργία υγρασίας. Έτσι η βόλτα γινόταν ακόμα πιο ευχάριστη. Άφησα πίσω μου την κεντρική παραλιακή οδό και χώθηκα στα σοκάκια του Unkapanı. H αλήθεια είναι πως δεν είναι και η πιο ευχάριστη διαδρομή. Αποθήκες, εργαστήρια, χονδρεμπορικά, βιοτεχνίες, αλάνες κάνουν την περιοχή μάλλον αφιλόξενη για τον επισκέπτη χωρίς ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Ήταν πάντοτε έτσι όμως; Κι είναι τυχαίο το όνομα της περιοχής; Ή μήπως συνδέεται με όλες αυτές τις δραστηριότητες; 

Από λιμάνι Νεωχωρίου σε Unkapanı

Ο Κεράτιος αποτελούσε πάντα το ασφαλές αραξοβόλι της Πόλης. Ο κλειστός αυτός κόλπος ή μήπως η ανοιχτή εκβολή των ποταμών που χύνονται στον μυχό του, πρόσφερε νηνεμία και ασφαλή ελλιμενισμό στα εμπορικά καράβια που μετέφεραν προμήθειες στην πρωτεύουσα. Αν και τα μεγάλα φορτία σιτηρών από την Αίγυπτο έφταναν στο λιμάνι του Θεοδοσίου, από τη μεριά της Θάλασσας του Μαρμαρά, στο λιμάνι του Κερατίου έφταναν από τη Θράκη, την  Προποντίδα και τη  Μαύρη Θάλασσα. Η παράδοση συνεχίστηκε και τα οθωμανικά χρόνια και το λιμάνι του Νεωρίου μετονομάστηκε σε Unkapanı. Un είναι το αλεύρι και kappan, ένα είδος ζυγιστικού οργάνου και σήμαινε επίσης τόπο χονδρικής πώλησης. Το γεγονός ότι η αγορά αλευριού, μια από τις σημαντικότερες αγορές όπου μετρούνταν, αξιολογούνταν, τιμολογούνταν και διανέμονταν σιτηρά, τρόφιμα και άλλα είδη πρώτης ανάγκης που έφταναν στην Κωνσταντινούπολη, βρισκόταν εδώ, οδήγησε σταδιακά στην ονομασία της περιοχής με το ίδιο όνομα.

Ο Μύλος κατασκευάστηκε το 1870

Ο Μύλος Unkapanı έλαβε την άδεια κατασκευής του το 1870. Αρχικά ήταν ιδιωτική ιδιοκτησία, αργότερα αναλήφθηκε από το κράτος και λειτούργησε για ένα διάστημα. Όλα τα μηχανήματα που χρησιμοποιούνταν στον μύλο ήρθαν από την Αγγλία. Ο Μύλος Unkapanı, ένα μεγάλο συγκρότημα που αποτελείται από πολλά κτίρια, έχει δύο καμινάδες. 

Το 1940, πουλήθηκε από το κράτος και λειτούργησε ξανά ως ιδιωτική επιχείρηση. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου στις εγκαταστάσεις του ξέσπασε φωτιά και αργότερα πουλήθηκε στις Γενικές Αποθήκες. Κατά την κατασκευή του İstanbul Manifaturacılar Çarşısı (İMÇ Blokları) Παζαριού Εμπόρων Υφασμάτων της Κωνσταντινούπολης, το κτίριο του μύλου, το κύριο κτίριο του συγκροτήματος, κατεδαφίστηκε. Τη δεκαετία του 1980, ο Μύλος Unkapanı αγοράστηκε από το Χρηματιστήριο Εμπορευμάτων μέσω διαγωνισμού και μισθώθηκε ως χώρος στάθμευσης.

Σήμερα ένα τεράστιο εργοτάξιο

Αυτός ο μύλος ήταν λοιπόν το κτίριο που έβλεπα πάνω από το δρόμο. Το άλλοτε φημισμένο Unkapanı Değirmeni. Σήμερα είναι ένα τεράστιο εργοτάξιο που όπως ανέφερε και το πανό που κάλυπτε μέρος της περίφραξης θα μετέτρεπε τον  παλιό βιομηχανικό χώρο σε πανεπιστημιακό campus. Το ιδιωτικό πανεπιστήμιο Ibn Haldun σε συνεργασία με τον τοπικό Δήμο του Fatih ανέλαβαν το έργο. Όπως λέει και το πρόγραμμα του έργου θα κρατηθούν και θα  αποκατασταθούν με σεβασμό όλα τα εναπομείναντα τμήματα του μύλου. Να δούμε… Γιατί η αλήθεια είναι πως το παρελθόν δεν πείθει για το μέλλον.

Πάντως η αναζήτηση πληροφοριών για τον UnkapanıDeğermeni έφερε στην επιφάνεια κι άλλο ένα σημείο ενδιαφέροντος. Η επόμενη βόλτα έχει ήδη βρει προορισμό!

Της Μαρίας Δήμου

Πώς να αρνηθεί κανείς την πρόσκληση του Προέδρου του Αθλητικού Συλλόγου Ταταούλων, του κ. Μπελαλίδη, προς την Κοινότητα και την Αδελφότητα Μπαλίνου; Πώς να μην πάει στον ιστορικό αυτό χώρο και να μην μοιραστεί τη χαρά της συμμετοχής, του «ανήκειν» στη μεγάλη οικογένεια των ρωμαίικων συλλογικοτήτων;

Αν και φτάσαμε στο σπίτι μας στην Πόλη μετά το μεσημέρι, η κοπή της πίτας του Αθλητικού Συλλόγου ήταν ήδη στο πρόγραμμα της ημέρας και οι συνεννοήσεις είχαν ήδη γίνει. Έτσι το περπάτημα στη λεωφόρο του Kurtuluş ήταν ότι έπρεπε μετά το πολύωρο ταξίδι Κομοτηνή-Πόλη και η ένταξη και πάλι στην πολυκοσμία και τη φασαρία της μεγαλούπολης ομαλή. 

1889 μέχρι σήμερα

Φτάσαμε από τους πρώτους στο ιστορικό κτίριο. Χτισμένο το 1899 αρχικά αποτέλεσε την έδρα δύο ιστορικών συλλόγων, της Εκπαιδευτικής Αδελφότητας «Προόδου» και του Γυμναστικού Συλλόγου Ταταύλων «Ηρακλής». Εντυπωσιακό αν και κρυμμένο στο στενό δρόμο λίγο μετά από την πλατεία Ταταούλων, το γνωστό σε όλους Son Durak, την εκκλησία του Αη Δημήτρη και το σχολείο της ρωμαίικης κοινότητας, είναι πάντα ανοιχτό ακόμα και τώρα που η Ομογένεια της Πόλης έχει φυλλορροήσει. 
Σιδερένια βαριά αυλόπορτα και μεγαλόπρεπη είσοδος με σκαλιά και αρχαιοελληνική αρχιτεκτονική σε σχέδια του Νικόλαου Πάρλου οδηγούν στο ιστορικό κτίριο που στεγάζει εδώ και 150 χρόνια τον Αθλητικό Σύλλογο Ταταούλων. Με την πατίνα του χρόνου να θυμίζει σε όσους διαβαίνουν την πόρτα του τη μακρόχρονη παρουσία των Ρωμιών στα μέρη αυτά. Οι τοίχοι είναι γεμάτοι φωτογραφίες με τις ομάδες που δόξασαν τον Σύλλογο, οι προθήκες ξεχειλίζουν από τα έπαθλα και τα μετάλλια. Δεν υπάρχει χώρος κενός, δεν υπάρχει χρονική περίοδος που να μην έλαμψε ο Σύλλογος.

Σαν ρωμαίικο σπίτι

Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου μας υποδέχτηκαν με χαρά στο σαλόνι του συλλόγου, που μοιάζει με ρωμαίικο σπίτι, μας κέρασαν, μας φιλοξένησαν με τον πιο θερμό τρόπο. Και φυσικά ο Πρόεδρος κ. Μπελαλίδης επιβεβαίωσε την πρόθεσή του για συνέχιση της συνεργασίας και κυρίως βοήθειας που μας παρέχει στο Μπαλίνο.
Η αίθουσα σύντομα γέμισε από τους προσκεκλημένους από διάφορες περιοχές της Πόλης που τίμησαν το σύλλογο και τη διοίκησή του. Κόψαμε την πίτα, χαιρετίσαμε με τη σειρά την ομήγυρη, ευχηθήκαμε καλή χρονιά, ήπιαμε το τσάι μας, φάγαμε το κομμάτι της πίτας και τα κεράσματα. 
Τέτοιες στιγμές είναι σαν να μην έχει κυλήσει ο χρόνος από τότε που η Ρωμιοσύνη της Πόλης ανθούσε, δημιουργούσε και άφηνε ανεξίτηλο το σημάδι της στο χώρο και στο χρόνο. Τέτοιες στιγμές λες πως ναι, αξίζει να προσπαθείς και να παλεύεις για όσα ακόμα σώζονται και υπάρχουν.
Και του χρόνου λοιπόν, ακόμα πιο δυνατοί, ακόμα πιο δραστήριοι και δυναμικοί, σε έναν σύλλογο που γεμίζει ακόμα με νέα παιδιά που αγαπούν τον αθλητισμό.

Μετακομίζει στη γειτονιά η Μεγάλη του Γένους Σχολή

 Και τώρα που το αρχαιότερο σχολείο της Πόλης, η Μεγάλη του Γένους Σχολή, θα μεταφερθεί στη γειτονιά αυτή, ακριβώς απέναντι από το Αθλητικό Σύλλογο, ένας νέος αέρας νιότης και ζωντάνιας θα πνεύσει και οι αίθουσες θα γεμίζουν και τα πρωινά με μαθητές που θα αθλούνται στα γυμναστήρια του Συλλόγου, όπως υποσχέθηκε ο Πρόεδρος κ. Μπελαλίδης στο Σχολάρχη κ. Ζώτο.
Καλή κι ελπιδοφόρα χρονιά σε όλους!

Της Μαρίας Δήμου

Μέρα λαμπερή, μέρα ηλιόλουστη αλλά και μέρα παγετού, μέρα του Γενάρη, στην καρδιά του χειμώνα η σημερινή. Μετά από το χθεσινό χιονόνερο ο ουρανός καθάρισε, τα σύννεφα στάθηκαν στον ορίζοντα κι ο ήλιος άστραφτε. Πώς λοιπόν να μην πάρω ξανά τους δρόμους;

Κι αυτή τη φορά η ανηφοριά πάνω από τον Μπαλίνο μου έκοψε την ανάσα. Απότομη, συνεχόμενη, κουραστική. Από την ακτή του Κερατίου μέχρι την κορυφή του 6^ου  λόφου τα σκαλιά διαδέχονταν την ανηφόρα, κι η ανηφόρα τα σκαλιά. Δεν ήταν η πρώτη φορά που έκανα τη διαδρομή. Κάθε τόσο στεκόμουν για μια βαθιά αναπνοή αλλά κυρίως για να αφήσω τη ματιά να πλανηθεί μέχρι εκεί που έφτανε η κορυφογραμμή των αντικρινών λόφων της Πόλης. Η διαύγεια της ατμόσφαιρας άφηνε την κάθε λεπτομέρεια ορατή στο μάτι. Από τον Πύργο του Γαλατά μέχρι τα παλιά οθωμανικά ναυπηγία στην αντικρινή ακτή κι από τη Μεγάλη Σχολή σχεδόν δίπλα μου μέχρι την αρμενική εκκλησία και το χαμάμ στα πόδια μου. Και φυσικά με τους ουρανοξύστες στην ασιατική πλευρά να συναγωνίζονται αυτούς στο Πέρα. 

Ένα πετρόχτιστο αρχοντικό

Ο προορισμός μου ήταν λίγο πιο πάνω. Σαν ένα ραντεβού, μια συμφωνημένη συνάντηση. Αυτή τη φορά δε θα περνούσα ούτε από τις παλιές ρωμαίικες εκκλησίες ούτε από τους βυζαντινούς πύργους. Θυμόμουν ένα πετρόχτιστο αρχοντικό, ένα πυργόσπιτο. Θυμόμουν πως κάπου είχα διαβάσει πως ήταν κι αυτό κάποιας οικογένειας αρχόντων των Παραδουνάβιων περιοχών. 

Και ναι, δεν άργησε να φανεί μπροστά μου. Εγκαταλειμμένο, ξεχασμένο κι αφημένο στη μοίρα του κι αυτό σαν πολλά άλλα.  Ένα μικρό αρχοντικό στολίδι ανάμεσα στις κακόγουστες πολυκατοικίες της περιοχής. Ποιος θα το λέγε σ’ αυτούς τους παλιούς κατοίκους, που στόλισαν το Φανάρι και τον Μπαλατά με τους πύργους και τα κονάκια τους πως, όταν αυτοί δεν θα υπήρχαν πια, ένα ένα τα οικήματά τους θα κατέρρεαν και στη θέση τους θα υψώνονταν τετράγωνα κουτιά, με ολόιδιες απρόσωπες προσόψεις, δίχως χάρη, δίχως ομορφιά.

Κι όμως η Πόλη είναι τόσο γενναιόδωρη! Από τα παράθυρά τους όλοι αυτοί μπορούν κι αγναντεύουν από το Hasköy και το Kasımpaşa μέχρι τη Χαλκηδόνα και το Γαλατά. Αλίμονο όμως, τι γνωρίζουν, τι ξέρουν, τι;    

Μήπως καταλαβαίνουν τι κρύβεται πίσω από αυτό το Macarlaryokuşu που γράφει η κόκκινη οδονυμική  πινακίδα στον τοίχο των γωνιακών σπιτιών τους;

Από την Άλωση στο τέμενος Aşkı Efendi

Έφτασα στο πυργόσπιτο στην αυλή του Molla Aşkı. Νομίζω πως έχει λαβωθεί ακόμα περισσότερο από την προηγούμενη φορά που το είδα. Κοντοστέκομαι και το χαζεύω. Μικρό κάστρο στον καιρό του δέσποζε στην πλαγιά πάνω από τον Κεράτιο. Οι οικοδεσπότες του έδωσαν το όνομα και στο δρόμο. Macarlar, οι Μαγυάροι εκπρόσωποι της Τρανσυλβανίας στην Οθωμανική Κωνσταντινούπολη το έκαναν έδρα της διπλωματικής αποστολής τους. 

Η ιστορία όμως είναι ακόμα πιο παλιά! Την 53η ημέρα της πολιορκίας της Πόλης από τους Οθωμανούς, στις  29 Μαΐου μπήκαν στην Πόλη.

Ένας από τους επικεφαλής του πρώτου κύματος των επιτιθέμενων ήταν ο στρατηγός Aşkı Mehmat Efendi, ο οποίος δεν ήταν γνωστός στην οθωμανική αυλή μόνο ως στρατιωτικός αλλά και ως διακεκριμένος ποιητής και θεολόγος. Όταν ο Aşkı έφτασε στον έκτο λόφο, που υψώνεται σε ευθεία γραμμή μόλις διακόσια μέτρα από την κατεστραμμένη πύλη των τειχών, τότε, αδιαφορώντας για τη σκληρή μάχη σώμα με σώμα, γονάτισε, ευχαρίστησε τον Αλλάχ για τη νίκη και προσέφερε την υπόσχεση να ανεγείρει από την περιουσία του ένα τέμενος σε αυτόν τον «ιερό τόπο».

Ο Aşkı, ως καλός μουσουλμάνος, τήρησε την υπόσχεσή του. Μετά την προσφορά του, μεταξύ 1456 και 1458, οικοδομήθηκε με τα πενιχρά του χρήματα το τέμενος. Στη βόρεια πλευρά του προστέθηκε η κατοικία του ιμάμη κι ένα sıbyan mektebi, δηλαδή σχολείο αγοριών, στο οποίο ανήκε και ένα χαμάμ.

Το διώροφο κτίριο σε σχήμα L χτίστηκε σε οθωμανικό ρυθμό, δηλαδή με τη συνεχή επανάληψη τεσσάρων σειρών τούβλων και μίας σειράς πέτρας. Όταν ο Aşkı Efendi , που συνήθιζε να θαυμάζει από εδώ την ομορφιά της Κωνσταντινούπολης, επέστρεψε στον Δημιουργό του, οι ομόθρησκοί του τον έθαψαν στον κήπο του τεμένους που ο ίδιος είχε ανεγείρει. Τότε η κυριότητα του οικοδομικού συγκροτήματος πέρασε στη σουλτανική αυλή.

Φυσικά, στο μεταξύ οι Τούρκοι δεν εγκατέλειψαν τις κατακτήσεις τους. Όταν ο Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής κατέλαβε την πόλη της Βούδας το 1541, λίγες ημέρες αργότερα ο σουλτάνος ανέθεσε, στο όνομα του γιου του, στη βασίλισσα της Ουγγαρίας Ισαβέλλα Γιαγκελλόνων, που ασκούσε καθήκοντα κυβερνήτη, τη διοίκηση των ανατολικών εδαφών της διαμελισμένης χώρας.

Η πρώτη πρεσβεία της Τρανσυλβανίας

Τότε η Πύλη πρότεινε επίσης στη χήρα να θεσμοθετηθούν οι διπλωματικές επαφές. Χάρη σε αυτή τη «χειρονομία», το 1560 τοσχολείο  έγινε η πρώτη και ταυτόχρονα η τελευταία μόνιμη πρεσβεία στην Κωνσταντινούπολη του Πριγκιπάτου της Τρανσυλβανίας, το οποίο, αν και υπέφερε από την τουρκική εξάρτηση, διατηρούσε ωστόσο αυτόνομη εξωτερική και εσωτερική πολιτική.  

Οι διπλωμάτες που έμειναν εδώ προσωρινά ή για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα μεταξύ 1543 και 1688 βίωναν την κατάστασή τους ως ένα είδος εξορίας. Είχαν την ευθύνη να ασκούν πιέσεις σε θέματα της Τρανσυλβανίας ή να αναλαμβάνουν και να στέλνουν στην πατρίδα τους τις αποφάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Πύλης. Σ’ αυτές τις ταραγμένες εποχές οι Τρανσυλβανοί έφεραν φόρους στην Κωνσταντινούπολη, σε αντάλλαγμα για τη διατήρηση της εσωτερικής αυτοδιοίκησης του πριγκιπάτου και την άνθιση της χρυσής εποχής της Τρανσυλβανίας. 

Έπρεπε να φροντίζουν φυσικά και για την καλή κατάσταση της κατοικίας τους, επειδή ελάχιστα χρήματα λάμβαναν από την πατρίδα για να τη συντηρούν. Για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του Ταμάς Μπόρσος, το 1618, αφού η Πόλη καταστράφηκε από μια ακόμα πυρκαγιά, που στοίχισε τη ζωή σε περισσότερους από χίλιους ανθρώπους, «ήταν πρόθυμος να αποκαταστήσει το σπίτι και, επειδή δεν λάμβανε χρήματα από την πατρίδα του, πούλησε το καφτάνι του έναντι ενός τιμήματος, το οποίο όμως δεν κάλυπτε ούτε το ένα τρίτο του κόστους».  

Ένα πυργόσπιτο που σβήνει

Όταν η Τρανσυλβανία τέθηκε υπό την κυριαρχία των Αψβούργων, το σπίτι καταλήφθηκε από αντιθεστωτικούς  Ούγγρους kurucok. Ο αρχηγός τους, Ίμρε Τόκολι, άνοιξε ακόμη και μια ταβέρνα στο θολωτό υπόγειο του κτιρίου, ώστε να μπορεί να πουλάει καλά ουγγρικά και ελληνικά κρασιά στους ντόπιους Χριστιανούς και Εβραίους.

Η πρεσβεία έκλεισε από τη Βιέννη το 1691. Μετά τον θάνατο του Ίμρε Τόκολι, το κτίριο επιστράφηκε στο τουρκικό θησαυροφυλάκιο, όπου τοποθετήθηκαν τα βιβλία και τα έγγραφα του εξόριστου πρίγκιπα, τα οποία επιστράφηκαν στην Ουγγαρία το 1708. Το κτιριακό συγκρότημα πουλήθηκε από το τουρκικό κράτος το 1735 στον δικαστή Abdüllatif Razif, του οποίου η κόρη, Φατμά Χατούμ, έχτισε τον μιναρέ του τζαμιού εκείνη την εποχή και εκσυγχρόνισε το πρώην κτίριο της πρεσβείας της Τρανσυλβανίας σύμφωνα με τις ανάγκες της εποχής.

Και μάλλον αυτές ήταν οι τελευταίες μέρες δόξας του πυργόσπιτου, που τώρα ρημάζει στην πλαγιά των Μαγυάρων, στο Macarlar yokuşu.

Έριξα μια τελευταία ματιά γύρω μου, από την ακτή του Κερατίου απέναντι μέχρι τον πύργο της Μεγάλης Σχολής. Η μέρα παρέμενε λαμπερή και ο δρόμος για τον επόμενο προορισμό μου ανοιγόταν μπροστά μου. Τι κρίμα που τα σοκάκια αυτά δεν κράτησαν σχεδόν τίποτε από την αλλοτινή ομορφιά τους. Μόνο ψάχνοντας κι αναζητώντας κανείς ξεχωρίζει σημάδια εποχών που χάθηκαν. 

Της Μαρίας Δήμου

Μετά από πολύ καιρό οι βόλτες ξαναμπήκαν στο πρόγραμμα. Έχοντας την ευκαιρία δεν την έχασα. Μια γραφειοκρατική υποχρέωση με έφερε ανήμερα των Φώτων στο Κοντοσκάλι, στο μικρό λιμάνι δηλαδή των Βυζαντινών, στο Kumkapı, στην πύλη της άμμου, όπως λέγεται πια η περιοχή κι αφού ξεμπέρδεψα από τις υπηρεσίες πήρα τα στενά και τα σοκάκια.

Το Κοντοσκάλι εδώ και πολλά χρόνια έχει γίνει κέντρο διασκέδασης με πολλές ταβέρνες, μεϊχανέδες όπως λέγονται εδώ, με μουσικές και γλέντια. Πέρα όμως από αυτό το τουριστικό κομμάτι, το Κοντοσκάλι παραμένει μια πολύ ενδιαφέρουσα περιοχή, που κρατά ακόμα τα σημάδια μιας ακμάζουσας ρωμαίικης κοινότητας. Τα σπίτια και οι εκκλησίες, τα σχολεία και οι σύλλογοι είναι εκεί για να θυμίζουν ποιοι ήταν κάποτε οι άνθρωποι που έδιναν ζωή στον τόπο αυτό. Όσο κι αν έχουν φθαρεί από τον χρόνο και την απρονοησία των τωρινών κατοίκων η αίγλη και η ομορφιά, ο πλούτος και η αρχοντιά αναδύονται κάτω από τους ξεφτισμένους σοβάδες ή τις αλλαγές χρήσης.

Παναγία Ελπίδα και ρωμαίικες μνήμες

Πέρασα από την Παναγία Ελπίδα. Δε νομίζω να υπάρχει άνθρωπος που να μη μείνει με το στόμα ανοιχτό όταν περνώντας από το στενό δρόμο αντικρίσει την εκκλησία αυτή και ιδιαίτερα όταν μπει μέσα στο ναό. Αυτό που βλέπουν τα μάτια του είναι μόνο μια υπενθύμιση για το τι έζησαν και τη δημιούργησαν οι Ρωμιοί της Πόλης.

Γάλα που βράζει και βαλκάνιοι γαλατάδες 

Αναζήτησα το Boris΄in yeri, γιατί έμαθα πως έμοιαζε με το μαγαζί του Pado, το φημισμένο μικροσκοπικό γαλατάδικο στο Beşiktaş που πρόσφερε το μοναδικό αυθεντικό πρωινό (καμία σχέση με τα μοδάτα brunch). Και όντος, μια μεγάλη κατσαρόλα με γάλα έβραζε σε μια γωνιά, δίπλα μια άλλη με μέλι, τα αυγά στοίβες στη γωνία για τις ομελέτες και τη μενεμένη, τα ψυγεία γεμάτα με τυριά και κασέρια. Μικρά τραπέζια μέσα κι έξω από το μαγαζί. Δεν πεινούσα αλλά δεν αντιστάθηκα και στον πειρασμό να δοκιμάσω. Θα έρθω ξανά και θα φέρω κι άλλους, είπα στα κορίτσια που σερβίριζαν και στον κύριο που ετοίμαζε τα πρωινά. Μακεδόνας δήλωνε ο Pado, Βούλγαρος ο Boris. Βαλκάνιοι τελικά οι γαλατάδες της Πόλης.

Επέστρεψα στην κεντρική οδό. Η εμπορική ζωή είχε ήδη ξεκινήσει. Για τους ανθρώπους εδώ δεν ήταν αργία. Πέρασα από την Αγία Κυριακή.

Ασσυριακή εκκλησία

Περπάτησα ακόμα λίγο για να βρω την εκκλησία των Ασσυρίων. Δε δυσκολεύτηκα καθόλου κι η πόρτα της με περίμενε ανοιχτή. Είχα ξαναμπεί σε εκκλησία Σουριάνηδων κι ήξερα πώς είναι στο εσωτερικό τους. Αυτή όμως δεν έμοιαζε ούτε με εκείνη στο Tarlabaşı ούτε με την καινούρια στον Άγιο Στέφανο. Οι δύο Αφρικανές κυρίες από την Ερυθραία που ετοίμαζαν κάτι στο βοηθητικό χώρο με υποδέχτηκαν με χαμόγελα. Μου είπαν να βγάλω τα παπούτσια μου και να μπω. Το πανό τραβηγμένο έκλεινε το ιερό βήμα, οι εικόνες όλες ήταν υφαντές σαν ταπισερί ενώ κάποια αγάλματα, μάλλον γύψινα, διακοσμούσαν τους τοίχους. Βγήκε κι ο ιερέας κάποια στιγμή και με μεγάλο ενδιαφέρον ρωτούσε να μάθει για τη ρωμαίικη κοινότητα. Μας προσκάλεσε στη βραδινή λειτουργία και στο γεύμα που θα ακολουθούσε. Θα έχουμε πάρτι επέμειναν οι Ερυθραίες και μου έδειξαν τη μεγάλη κατσαρόλα, που ποιος ξέρει τι έβραζε μέσα. Ακόλουθοι του παλαιού ημερολογίου γιόρταζαν τα Χριστούγεννα την επομένη των Φώτων. Φωτογραφηθήκαμε με τα κορίτσια, είπαμε τα χρόνια πολλά και πήρα και πάλι τους δρόμους.

Η γειτονιά των κάτεργων

Μια που είμαι εδώ δεν πάω και μέχρι τη γειτονιά του Kadırga, τη γειτονιά των κάτεργων. Ποιος από τους σημερινούς κατοίκους που περνούν τα πρωινά ή τα απογεύματά τους στην πλατεία με τα τεράστια δέντρα γνωρίζει πως εδώ ήταν κάποτε το Portus Novus του Αυτοκράτορα Ιουλιανού; Πόσοι άραγε ξέρουν πως το χώμα που πατούν είναι από τα θεμέλια του τζαμιού Nuruosmaniye, με το οποίο μπαζώθηκε η λεκάνη που κάποτε άραζαν οι γαλέρες του βυζαντινού και κατόπιν του οθωμανικού στόλου; Τα κάτεργα, οι γαλέρες, χάθηκαν και μόνο το όνομά τους έμεινε στα χείλη όσων περνούν από την ακτή της Θάλασσας του Μαρμαρά, από τις γειτονιές του Κοντοσκαλίου και κάνουν βόλτες ανάμεσα στα χρωματιστά σπιτάκια. Σαν καρτούν έχει γίνει η γειτονιά της Πόλης, σαν παράταιρο ροζ κουφέτο. Αλλά τι να πει κανείς… Αυτά θέλει η ανάπτυξη και ο τουρισμός!

Την ευχαριστήθηκα τη βόλτα μου αυτή, την πρώτη για το 2026. Είθε να ακολουθήσουν κι άλλες πολλές στις γειτονιές της πολυαγαπημένης Πόλης.

Της Μαρίας Δήμου

Μια καταπληκτική βραδιά μας χάρισε η Κοινότητα της Αγίας Κυριακής στο Κοντοσκάλι. Στην ιστορική αυτή περιοχή της Πόλης, δίπλα στο λιμάνι του Θεοδοσίου και πάνω από το λιμάνι που οι Οθωμανοί ονόμαζαν Kadırga Limanı, Λιμάνι των Γαλερών, στη θάλασσα του Μαρμαρά, οι Ρωμαίικες Κοινότητες στην περίοδο της ακμής τους ανήγειραν θαυμάσιες εκκλησίες, όπως η Παναγία Ελπίδα και η Αγία Κυριακή. 

Αυτήν την πολύτιμη κληρονομιά σήμερα οι εναπομείναντες Ρωμιοί προσπαθούν να τη διατηρήσουν και να της δώσουν νέα πνοή, ανοίγοντάς την όχι μόνο στους πιστούς αλλά στο ευρύ κοινωνικό σύνολο.

Mουσική και Χριστούγεννα στην Αγία Κυριακή

Έτσι η Επιτροπή, με την Πρόεδρο Μαρία Τσιτσέκογλου και τον Πατριαρχικό Επόπτη Μητροπολίτη Σηλυβρίας Μάξιμο, οργάνωσαν μια χριστουγεννιάτικη συναυλία με άριες από το παγκόσμιο ρεπερτόριο, που απέδωσε η σοπράνο Günay Acar, παρουσία του Οικουμενικού Πατριάρχη.

Άνθρωποι που καινοτομούν χωρίς να χάνουν τις ρίζες τους

Για πολλούς όλα αυτά μπορεί να είναι πρωτόγνωρα, ίσως και να τους ξενίζουν. Στην Πόλη όμως πάντα οι άνθρωποι έκαναν υπερβάσεις χωρίς να χάνουν την ταυτότητά τους. Καινοτομούσαν χωρίς να ξεχνούν την παράδοσή τους. Και στις καμπές της ιστορίας τους μπορούσαν να προσαρμόζονται στα νέα δεδομένα, να προχωρούν ανανεωμένοι αλλά και πιστοί στις ρίζες τους. Δύσκολα εγχειρήματα που όμως τους κράτησαν ζωντανούς.

Στην Αγία Κυριακή, που δε μοιάζει με τις υπόλοιπες εκκλησίες της Πόλης, οι άνθρωποί της μας χάρισαν μια υπέροχη χριστουγεννιάτικη βραδιά με τη ζεστή φιλοξενία τους και την καλλιτεχνική επιλογή τους.

Μαρίου Δήμου

Μια πολύ ενδιαφέρουσα είδηση έρχεται από την Κιουτάχεια. Η πόλη που εγκαταλείφθηκε από τους χριστιανούς κατοίκους της με την πτώση του μετώπου κι αργότερα κατά την Ανταλλαγή των Πληθυσμών το 1923. 

Οι εκκλησίες και τα σπίτια τους μαρτυρούν μέχρι σήμερα την παρουσία τους. Η εγκατάλειψη όμως και το ιδιοκτησιακό καθεστώς ειδικά της εκκλησίας των Ταξιαρχών την οδήγησε στην ερείπωση. Κάποιες προσπάθειες που είχαν γίνει για αποκατάσταση οδηγήθηκαν σε αδιέξοδο.

Μεγάλο ενδιαφέρον έχει δείξει για την αποκατάσταση του ναού ο Μουχτάρης της συνοικίας, ο Mustafa Tavalıoğlu. Ο αγώνας του για την εύρεση μια λύσης στο πρόβλημα κρατά χρόνια. Όμως πριν λίγες μέρες ο Βαλής της πόλης ανακοίνωσε ένα νέο πρόγραμμα ανάπλασης και αποκατάστασης που περιλαμβάνει τόσο των αρχαιολογικό χώρο των Αιζανών, με τον ναό, το θέατρο και το στάδιο, όσο και την εκκλησία των Ταξιαρχών μέσα στην πόλη της Κιουτάχειας.

Ο Βαλής, κ. Musa Işın δήλωσε πως θα γίνουν προσπάθειας εξαγοράς ή ανταλλαγής της εκκλησίας από το Kızılay, την Ερυθρά Ημισέληνο, το σημερινό ιδιοκτήτη του χώρου και συμπλήρωσε εμφατικά:

«Η αποκατάσταση θα πραγματοποιηθεί από την Ορθόδοξη Εκκλησία μετά τη μεταφορά της στο όνομά μας, λέγοντας: «Αφού μας παραδοθεί, θα υποβάλω αίτημα στην Ορθόδοξη Ελληνική Εκκλησία στην Κωνσταντινούπολη. Θα πάω προσωπικά να συναντηθώ μαζί τους. Θα πω: "Έλα, αδελφέ. Η εκκλησία σου είναι έτοιμη. Σου τη δίνουμε. Χτίσε την εκκλησία σου". Ας ελπίσουμε ότι θα κερδίσουμε και την εκκλησία εδώ. Αν προκύψει η ευκαιρία. Από ό,τι ακούω, η Ορθόδοξη Εκκλησία στην Κωνσταντινούπολη είναι επίσης πρόθυμη να το κάνει αυτό. Η εκκλησία θα προσθέσει μεγάλη αξία στην Κιουτάχεια, ειδικά για τους ξένους»

Ας ελπίσουμε ότι αυτήν την φορά όλα θα πάνε καλά