Με αιχμές για την αποτρεπτική ισχύ της Τουρκίας και σαφή μηνύματα προς πάσα κατεύθυνση μίλησε ο Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν από το Ναυπηγείο Κωνσταντινούπολης, σε τελετή καθέλκυσης, έπαρσης σημαίας και κοπής πρώτου χάλυβα νέων ναυτικών πλατφορμών.

Ο Τούρκος Πρόεδρος έκανε λόγο για «στιγμή εθνικής υπερηφάνειας» για τη ναυπηγική βιομηχανία και το Πολεμικό Ναυτικό, ευχαριστώντας το προσωπικό που –όπως είπε– «φυλάει μέρα και νύχτα τη Γαλάζια Πατρίδα».

Πλοία στο Πακιστάν και στενή συμμαχία

Ο Ερντογάν υπενθύμισε ότι στο πλαίσιο του προγράμματος MILGEM:

• το PNC Babur παραδόθηκε τον Μάιο του 2024,
• σήμερα παραδίδεται το PNC Hayber,
• το PNC Bedir θα ακολουθήσει το 2026,
• ενώ το PNC Tarık το 2027.

Μίλησε για «αδελφική σχέση» Τουρκίας–Πακιστάν και για πλοία τελευταίας τεχνολογίας που ενισχύουν τις ναυτικές δυνατότητες του Ισλαμαμπάντ.

Υποβρύχια, drones και νέες μονάδες

Στην τελετή παρουσιάστηκαν:

• το υποβρύχιο TCG Hızır Reis,
• το αποβατικό Ç159,
• το οπλισμένο μη επανδρωμένο σκάφος ULAQ,
• το περιπολικό TCG Koçhisar,

ενώ έγινε και η κοπή πρώτου χάλυβα για το Seferihisar.

«Η Τουρκία ανήκει στις λίγες χώρες που σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και ρίχνουν στο νερό τα δικά τους πολεμικά πλοία», τόνισε.

Εξαγωγές–ρεκόρ και μεγάλοι στόχοι

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις αμυντικές εξαγωγές, αποκαλύπτοντας ότι:

• η Τουρκία έχει ξεπεράσει τα 8,6 δισ. δολάρια,
• βρίσκεται ήδη στην 11η θέση παγκοσμίως,
• με στόχο την είσοδο στο top 10 έως το 2028.

Αναφέρθηκε επίσης σε προγράμματα όπως ο «Σιδερένιος Θόλος», το Kızılelma, το Bayraktar TB3 και στον σχεδιασμό νέου, μεγαλύτερου αεροπλανοφόρου από το TCG Anadolu.

«Δεν θέλουμε πόλεμο, αλλά δεν υποχωρούμε»

Κλείνοντας, ο Ερντογάν ξεκαθάρισε ότι οι επενδύσεις αυτές «δεν γίνονται για πόλεμο, αλλά για την προστασία της ειρήνης και της ανεξαρτησίας», υπογραμμίζοντας ότι η Τουρκία δεν επιδιώκει κρίσεις ή συγκρούσεις, αλλά «δεν θα επιτρέψει να παραβιαστούν δικαιώματα και κυριαρχία».

«Στη θάλασσα, στον αέρα και στη στεριά, η Τουρκία προχωρά με αυτοπεποίθηση», ήταν το μήνυμα που έστειλε.

Φουντώνει ξανά στην Τουρκία η συζήτηση για τους ρωσικούς S-400, με τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης να μιλούν ανοιχτά για «αδιέξοδο», αμερικανικές πιέσεις και δύσκολους ρωσικούς υπολογισμούς.

«Πώς θα ξεφύγει η Τουρκία από το αδιέξοδο;»

Η τουρκική υπηρεσία της DW γράφει ότι στην Άγκυρα εξετάζονται όλα τα σενάρια:

– πώληση των S-400 σε τρίτη χώρα με άδεια της Ρωσίας,

– επιστροφή τους στη Μόσχα,

– ακόμη και πλήρης αποσυναρμολόγηση και καταστροφή τους.

Ειδικοί επισημαίνουν ότι η τελευταία επιλογή είναι πολιτικά «τοξική», καθώς θα εγείρει το ερώτημα γιατί δαπανήθηκαν πάνω από 1 δισ. δολάρια για ένα σύστημα που θα καταστεί άχρηστο. Την ίδια ώρα, τονίζεται ότι οι ΗΠΑ δεν αρκούνται στο «να μην ενεργοποιηθούν» οι S-400, αλλά απαιτούν πλήρη τερματισμό κατοχής τους για να αρθούν οι κυρώσεις CAATSA και να ανοίξει ξανά η πόρτα των F-35.

Το ερώτημα που καίει: Γιατί F35 στην Ινδία και όχι στην Τουρκία;

Στα ρεπορτάζ τίθεται ανοιχτά το ερώτημα γιατί οι ΗΠΑ εμφανίζονται πρόθυμες να συζητήσουν F-35 με την Ινδία, η οποία επίσης διαθέτει S-400. Η απάντηση που δίνεται είναι γεωπολιτική: η Ουάσιγκτον δεν θέλει τα S-400 και τα F-35 να βρίσκονται στην ίδια γεωγραφική περιοχή.

Ρωσία: Μοχλός πίεσης ή ευκαιρία επιστροφής;

Αναλυτές σημειώνουν ότι οι S-400 αποτελούν για τη Μόσχα έναν πολύτιμο μοχλό πίεσης στο ΝΑΤΟ. Άλλοι, όμως, εκτιμούν πως λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, η Ρωσία μπορεί να δει θετικά την επιστροφή τους, είτε για να ενισχύσει την αεράμυνά της είτε για να τους διοχετεύσει αλλού, όπως στην Ινδία.

Στα πιθανά ανταλλάγματα που θα ζητούσε η Μόσχα περιλαμβάνονται περιορισμοί στη συνεργασία Τουρκίας-Ουκρανίας, κινήσεις στη Συρία και αυστηρή εφαρμογή της Συνθήκης του Μοντρέ.

Cumhuriyet: «Αν το ζητήσει ο Ερντογάν, θα τους πάρουν πίσω»

Η αντιπολιτευόμενη Cumhuriyet γράφει ότι, σύμφωνα με τον αναλυτή Αϊντίν Σεζέρ, οι S-400 έχουν ήδη «εκπληρώσει την αποστολή τους» για τη Ρωσία. Όπως υποστηρίζει, αν ο Ταγίπ Ερντογάν το ζητήσει, η Μόσχα θα μπορούσε να τους δεχτεί πίσω. Προειδοποιεί, ωστόσο, ότι μια τέτοια κίνηση θα συνιστούσε «βαριά απώλεια κύρους» για την τουρκική ηγεσία.

Αnadolu: «Δεν συζητήθηκαν οι S-400»

Την ίδια ώρα, το κρατικό πρακτορείο Anadolu μετέδωσε ότι, σύμφωνα με το Κρεμλίνο, το θέμα των S-400 δεν τέθηκε στη πρόσφατη συνάντηση Πούτιν-Ερντογάν, ρίχνοντας νερό στον μύλο της αβεβαιότητας.

Το συμπέρασμα των τουρκικών μέσων είναι σαφές: οι S-400 παραμένουν βαρίδι για την Τουρκία, οι ΗΠΑ κρατούν σκληρή γραμμή και η Ρωσία ζυγίζει αν και πώς θα αξιοποιήσει ένα όπλο που ήδη έχει αλλάξει τις ισορροπίες στο ΝΑΤΟ.

Αντίστροφη μέτρηση για την τύχη των έξι μαχητικών αεροσκαφών F-35 που ανήκουν στην Τουρκία και παραμένουν «παρκαρισμένα» στις Ηνωμένες Πολιτείες εδώ και επτά χρόνια, σύμφωνα με δημοσιεύματα της Σαμπάχ και του Α Χαμπέρ.

Όπως μεταδίδουν τα τουρκικά μέσα, η προσωπική διπλωματία ανάμεσα στον Πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν και τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει δώσει νέα ώθηση στις διαπραγματεύσεις, με το ενδιαφέρον να επικεντρώνεται πλέον αποκλειστικά στην παράδοση των έξι F-35 που έχουν ήδη κατασκευαστεί για την Τουρκία.

Παρά την καταβολή περίπου 1,4 δισ. δολαρίων, τα αεροσκάφη δεν παραδόθηκαν ποτέ, λόγω των κυρώσεων CAATSA που επιβλήθηκαν μετά την αγορά των ρωσικών S-400 από την Άγκυρα. Τα έξι F-35 παραμένουν αποθηκευμένα σε αμερικανικές βάσεις, όπου υποβάλλονται σε συντήρηση, χωρίς όμως να πετούν με τουρκικά διακριτικά.

Σύμφωνα με τη Σαμπάχ, ο Πρέσβης των ΗΠΑ στην Άγκυρα, Τομ Μπάρακ, έκανε για πρώτη φορά λόγο για χρονικό ορίζοντα 4 έως 6 μηνών για την άρση των εμποδίων, τοποθετώντας τις εξελίξεις στο πρώτο εξάμηνο του 2026. Τουρκικά μέσα υποστηρίζουν ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θεωρεί τις κυρώσεις κατά της Τουρκίας «χωρίς νόημα», ενώ αναζητούνται φόρμουλες για την εξαίρεση της Άγκυρας από το καθεστώς CAATSA.

Από αμερικανικής πλευράς, πάντως, η παρουσία των S-400 εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται ως το βασικό «αγκάθι». Η Άγκυρα, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, εμφανίζεται έτοιμη να κινηθεί με «εποικοδομητική διάθεση», προκειμένου να ανοίξει ο δρόμος για την παράδοση των μαχητικών.

Οι επαφές φέρονται να εντάθηκαν μετά τη συνάντηση Ερντογάν-Τραμπ στον Λευκό Οίκο τον Σεπτέμβριο, με τα τουρκικά μέσα να μιλούν πλέον ανοιχτά για κρίσιμη καμπή στο ζήτημα των F-35 — χωρίς, ωστόσο, να υπάρχει ακόμη επίσημη συμφωνία.

«Φρένο» στα δημοσιεύματα που μιλούσαν για λύση στο θέμα των S-400 βάζει ανάρτηση της η γνωστή Τουρκάλλα δημοσιογράφος Γκιονούλ Τολ στην πλατφόρμα X.

Η Τολ, επικαλούμενη πηγές της στο Κογκρέσο, αποκαλύπτει ότι σε επιστολή που απέστειλε η κυβέρνηση Τραμπ προς το Κογκρέσο ξεκαθαρίζεται πως δεν έχει υπάρξει καμία αλλαγή στη γραμμή της Ουάσιγκτον αναφορικά με τους όρους των κυρώσεων CAATSA και το πλαίσιο του NDAA.

Παρά τα σενάρια των τελευταίων ημερών ότι «ξεμπλοκάρει» η υπόθεση ΗΠΑ–Τουρκίας για τους ρωσικούς πυραύλους, η αμερικανική πλευρά εμφανίζεται να διατηρεί σκληρή στάση, διαψεύδοντας τις προσδοκίες για άμεση διευθέτηση του ζητήματος.

Φωτιά στις εξελίξεις για τα μαχητικά Eurofighter Typhoon της Τουρκίας. Σύμφωνα με το SavunmaTR, το Ηνωμένο Βασίλειο επιβεβαίωσε επίσημα ότι η πρώτη παράδοση αεροσκαφών που θα παραχθούν για την Άγκυρα τοποθετείται στο 2030. Είναι η πρώτη φορά που ανακοινώνεται συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.

Με meteor στο πακέτο

Το δημοσίευμα αναφέρει ότι στο πακέτο περιλαμβάνεται και ο πύραυλος μεγάλης εμβέλειας Meteor, δίνοντας στην Τουρκία ισχυρό πλεονέκτημα στις αερομαχίες μεγάλων αποστάσεων.

Ιστορικά δικαιώματα και “ελεύθερα χέρια”

Κατά το SavunmaTR, το Λονδίνο αναγνωρίζει στην Τουρκία εκτεταμένα δικαιώματα για:

• ενσωμάτωση εγχώριων όπλων, πυρομαχικών και λογισμικού,
• ανάπτυξη συστημάτων που θα μπορούν να εξαχθούν σε τρίτες χώρες,
• πλήρη εθνικό έλεγχο στα δεδομένα αποστολής και στις βιβλιοθήκες ηλεκτρονικού πολέμου.

Δύο φάσεις – Μακρύς ορίζοντας

Η διαδικασία «σπάει» σε δύο στάδια:

-Παράδοση αεροσκαφών και οπλισμού,

-Μακροπρόθεσμες συμφωνίες συντήρησης, υποστήριξης και εκπαίδευσης.

Κομβικός ρόλος του Ηνωμένου Βασιλείου

Το ίδιο δημοσίευμα υπογραμμίζει ότι το Ηνωμένο Βασίλειο κρατά τα κλειδιά της παραγωγής του Eurofighter, με τη γραμμή να παραμένει ενεργή τα επόμενα χρόνια.