Τηλεφωνική επικοινωνία είχε ο Ταγίπ Ερντογάν με τον Εμανουέλ Μακρόν, με φόντο τις ραγδαίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και την ένταση στον Περσικό Κόλπο.

Σύμφωνα με τον Γάλλο πρόεδρο, οι δύο ηγέτες συζήτησαν ιδιαίτερα την κατάσταση στο Στενό του Χορμούζ, ενώ στην ατζέντα βρέθηκαν και κρίσιμα διεθνή ζητήματα.

Από την πλευρά της Άγκυρας τονίστηκε ότι οι επιθέσεις κατά του Ιράν έχουν προκαλέσει παγκόσμια αναστάτωση, με τον Τούρκο πρόεδρο να υπογραμμίζει πως οι διπλωματικές πρωτοβουλίες στις οποίες συμμετέχει η Τουρκία συνέβαλαν καθοριστικά στη διαδικασία της εκεχειρίας.

Ο Ερντογάν προειδοποίησε επίσης για τον κίνδυνο υπονόμευσης της εκεχειρίας, κάνοντας αναφορά στις εξελίξεις στον Λίβανο, ενώ ξεκαθάρισε ότι η Άγκυρα θα συνεχίσει να στηρίζει κάθε προσπάθεια για σταθερότητα στην περιοχή.

Στο τραπέζι μπήκαν ακόμη:

-η ανάγκη διασφάλισης της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στο Χορμούζ βάσει διεθνούς δικαίου

-οι εξελίξεις στη Συρία

-η ειρηνευτική διαδικασία στον Καύκασο

-οι προσπάθειες για τερματισμό του πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας

Παράλληλα, ο Τούρκος πρόεδρος έδωσε έμφαση στην ενίσχυση των σχέσεων Τουρκίας–Γαλλίας, ειδικά στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας, επισημαίνοντας ότι υπάρχουν περιθώρια για περαιτέρω συνεργασία.

Σε σκληρό μήνυμα εναντίον του Ισραήλ προχώρησε το τουρκικό Υπουργείο Άμυνας, ζητώντας να σταματήσουν άμεσα οι επιθέσεις στον Λίβανο, την ώρα που η Άγκυρα ανεβάζει «στροφές» και στο πεδίο των στρατιωτικών ασκήσεων.

Η ανακοίνωση έγινε από το TCG Anadolu, στον κόλπο της Αττάλειας, όπου πραγματοποιήθηκε η εβδομαδιαία ενημέρωση Τύπου, με φόντο τη μεγάλη άσκηση «Γαλάζια Πατρίδα-2026».

Η Τουρκία δείχνει τη δύναμή της σε τρία μέτωπα – Μαύρη Θάλασσα, Αιγαίο και ανατολική Μεσόγειο – με 120 πλοία, 50 αεροσκάφη και 15.000 στρατιωτικούς.

Σύμφωνα με το τουρκικό ΥΠΑΜ, για πρώτη φορά καταγράφηκαν εντυπωσιακά επιχειρησιακά σενάρια:

-μη επανδρωμένο TB-3 απονηώθηκε από το TCG Anadolu και κατέστρεψε θαλάσσιο drone καμικάζι

-η εγχώρια βαριά τορπίλη «ΑΚΥΑ» εκτοξεύθηκε για πρώτη φορά από υποβρύχιο

Το μήνυμα από την Άγκυρα είναι διπλό: πίεση για άμεση αποκλιμάκωση στον Λίβανο, αλλά και σαφής επίδειξη στρατιωτικής ισχύος στη θάλασσα.

Το τουρκικό ΥΠΑΜ υποστηρίζει ότι οι ένοπλες δυνάμεις θα συνεχίσουν τις επιχειρήσεις τους εντός και εκτός συνόρων, με στόχο, όπως αναφέρει, την προστασία των συμφερόντων της χώρας και την ενίσχυση της αποτρεπτικής της ισχύος.

Απευθείας γραμμή μεταξύ Ταγίπ Ερντογάν και Ντόναλντ Τραμπ στήθηκε με φόντο την εκεχειρία που ανακοινώθηκε για το Ιράν και τις ραγδαίες εξελίξεις στην περιοχή.

Σύμφωνα με την τουρκική προεδρία, ο Ερντογάν δήλωσε ικανοποιημένος από την εκεχειρία και ξεκαθάρισε ότι το επόμενο κρίσιμο δεκαπενθήμερο πρέπει να αξιοποιηθεί για να ανοίξει ο δρόμος προς μια μόνιμη ειρήνη, χωρίς σαμποτάζ και χωρίς κινήσεις που θα μπορούσαν να τινάξουν τη διαδικασία στον αέρα.

Παράλληλα, ο Τούρκος Πρόεδρος τόνισε ότι η Άγκυρα θα συνεχίσει να στηρίζει ακόμη πιο ενεργά τις προσπάθειες λύσης που προωθούνται μαζί με «φιλικές και αδελφές χώρες», βάζοντας στην πρώτη γραμμή το Πακιστάν.

Στην Τουρκία αναμένεται να μεταβεί στις 17 και 18 Απριλίου ο Υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Σεργκέι Λαβρόφ, προκειμένου να συμμετάσχει στο 5ο Φόρουμ Διπλωματίας της Αττάλειας.

Τουρκικά μέσα ενημέρωσης μεταδίδουν ότι η επίσκεψη θα πραγματοποιηθεί κατόπιν πρόσκλησης του Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, με το φόρουμ να αποτελεί μία από τις σημαντικότερες διεθνείς διπλωματικές διοργανώσεις της Τουρκίας.

Στο πλαίσιο της παρουσίας του στην Αττάλεια, ο επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας αναμένεται να έχει σειρά επαφών και συνομιλιών με αξιωματούχους άλλων χωρών, με βασικό αντικείμενο τις περιφερειακές εξελίξεις και τις διεθνείς κρίσεις.

Το Φόρουμ Διπλωματίας της Αττάλειας συγκεντρώνει κάθε χρόνο ηγέτες, υπουργούς και διπλωμάτες από όλο τον κόσμο, με την Άγκυρα να επιχειρεί μέσω της διοργάνωσης να ενισχύσει τον ρόλο της ως κόμβος διαλόγου σε διεθνές επίπεδο.

Ανάσα αλλά με… αστερίσκους. Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε «ικανοποιημένος» για την εκεχειρία ΗΠΑ–Ιράν, προειδοποιώντας όμως ότι υπάρχει κίνδυνος προκλήσεων που μπορεί να τινάξουν τη συμφωνία στον αέρα.

Με ανάρτηση στο X, ο Τούρκος πρόεδρος έκανε λόγο για έναν πόλεμο που «μετέτρεψε την περιοχή σε πεδίο φωτιάς» από τις 28 Φεβρουαρίου και ξεκαθάρισε ότι το κρίσιμο τώρα είναι ένα: να εφαρμοστεί η εκεχειρία στην πράξη.

«Να μην δοθεί ευκαιρία σε σαμποτάζ», τόνισε, στέλνοντας σαφές μήνυμα προς όλες τις πλευρές.

Παράλληλα, έσπευσε να συγχαρεί όσους συνέβαλαν στη συμφωνία, με ιδιαίτερη αναφορά στο Πακιστάν, που –όπως υπογραμμίζεται– έπαιξε ρόλο-κλειδί στις διεργασίες.

Τσελίκ: «εύθραυστη εκεχειρία – προσοχή σε προβοκάτσιες»

Στο ίδιο κλίμα και ο εκπρόσωπος του ΑΚΡ Ομέρ Τσελίκ, ο οποίος μίλησε για μια «εύθραυστη» κατάσταση.

Σε ανάρτησή του στο X, προειδοποίησε ότι η εκεχειρία πρέπει να εφαρμοστεί πλήρως και ότι υπάρχει κίνδυνος προβοκάτσιας. Όπως είπε, η διεθνής κοινότητα πρέπει να είναι σε επιφυλακή.

Και έριξε το βάρος στη διπλωματία: «Η λύση είναι στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων».

Η Άγκυρα επιχειρεί να εμφανιστεί ως δύναμη σταθερότητας, επενδύοντας στην εκεχειρία αλλά κρατώντας χαμηλά τον πήχη των προσδοκιών.

Το στοίχημα τώρα είναι αν η συμφωνία θα αντέξει… ή αν η Μέση Ανατολή επιστρέψει ξανά στο χάος.

Η προοπτική μιας νέας στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Τουρκίας αναδεικνύεται ως πιθανό σενάριο, σύμφωνα με ανάλυση του αρθρογράφου της Τ24 Χασάν Μπιουλέντ Καχραμάν, ο οποίος εκτιμά ότι η Ουάσιγκτον εντείνει το ενδιαφέρον της για την Άγκυρα εν μέσω των συνεχιζόμενων συγκρούσεων στην ευρύτερη περιοχή.

Ο Τούρκος αναλυτής εντοπίζει τρεις βασικούς παράγοντες που διαμορφώνουν τη στρατηγική των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή: την Τουρκία, τον ευρύτερο μουσουλμανικό κόσμο και τη Ρωσία. Όπως σημειώνει, η Τουρκία έχει αναδειχθεί σε έναν από τους πλέον ισχυρούς περιφερειακούς παίκτες, ιδιαίτερα μετά την αποδυνάμωση κρατών όπως η Συρία, το Ιράκ και το Ιράν, γεγονός που της επιτρέπει να επηρεάζει άμεσα τις εξελίξεις.

Στην ανάλυση επισημαίνεται ότι η περιοχή παραμένει ιστορικά και πολιτισμικά συνδεδεμένη με το Ισλάμ, κάτι που, σύμφωνα με τον αρθρογράφο, εγείρει ερωτήματα για τη βιωσιμότητα μιας περιφερειακής τάξης που θα κυριαρχείται από το Ισραήλ, δεδομένων των εντάσεων με τις μουσουλμανικές κοινωνίες.

Παράλληλα, παρά την αποδυνάμωσή της λόγω του πολέμου στην Ουκρανία και τη μερική υποχώρησή της από τη Μέση Ανατολή, η Ρωσία εξακολουθεί να διατηρεί σημαντική γεωπολιτική επιρροή, ιδιαίτερα στο τρίγωνο Ιράν–Αζερμπαϊτζάν–Τουρκία.

Σύμφωνα με τον Καχραμάν, από τους τρεις αυτούς παράγοντες, οι ΗΠΑ διατηρούν την πιο άμεση και λειτουργική σχέση με την Τουρκία, γεγονός που ενδέχεται να ανοίγει τον δρόμο για βαθύτερο συντονισμό μεταξύ Ουάσιγκτον και Άγκυρας.

Ο ίδιος εκτιμά ότι, υπό τις σημερινές συνθήκες στη Μέση Ανατολή, δεν αποκλείεται μια νέα συμφωνία στρατηγικού χαρακτήρα μεταξύ των δύο πλευρών, με τις συζητήσεις για δημιουργία νέων νατοϊκών δομών στην Τουρκία να αποτελούν, ενδεχομένως, ένα πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.

Όπως αναφέρει, η Τουρκία τα τελευταία χρόνια ακολουθεί προσεκτική πολιτική στις περιφερειακές συγκρούσεις και φαίνεται να αποκομίζει οφέλη από αυτή τη στάση. Στο πλαίσιο αυτό, οι ΗΠΑ ενδέχεται να επιδιώξουν μεγαλύτερη τουρκική εμπλοκή σε κρίσιμες περιοχές όπως το Ταμπρίζ στο Ιράν, αλλά και στο Ιράκ και τη Συρία, με στόχο –όπως υποστηρίζεται– την ενσωμάτωσή τους σε δυτικές πολιτικές και οικονομικές δομές.

Παράλληλα, ο αρθρογράφος εκτιμά ότι η Ουάσιγκτον ενδέχεται να προσβλέπει στην Τουρκία ως έναν στρατηγικό «ενδιάμεσο» ή «buffer» στις σχέσεις που αφορούν τη Ρωσία και το Αζερμπαϊτζάν.

Σημειώνει ωστόσο ότι ένα τέτοιο εγχείρημα απαιτεί σημαντικούς οικονομικούς πόρους, αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να στηρίξουν οικονομικά την Τουρκία και να διευκολύνουν την πρόσβασή της σε ενεργειακούς πόρους, ιδίως στο Ιράκ.

Ως βασικός περιοριστικός παράγοντας προβάλλεται η Ρωσία. Παρ’ όλα αυτά, ο Καχραμάν υποστηρίζει ότι η Τουρκία έχει αποδείξει πως μπορεί να διατηρεί ισορροπίες με τη Μόσχα μέσω διπλωματίας και πολυδιάστατων συμμαχιών, όπως φάνηκε και κατά τη διάρκεια του πολέμου στην Ουκρανία.

Καταλήγοντας, ο αναλυτής εκτιμά ότι καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες αναζητούν διέξοδο από τις συνεχιζόμενες συγκρούσεις, είναι πιθανό να διαμορφώσουν ένα νέο στρατηγικό πλαίσιο που θα βασίζεται σε στενότερη συνεργασία με την Τουρκία.

Η επικείμενη σύνοδος του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα αναμένεται να αποτελέσει «την πιο κρίσιμη στην ιστορία της Συμμαχίας», σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του ΑΚΡ Ομέρ Τσελίκ, την ώρα που οι σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Ευρώπης δοκιμάζονται και η ρητορική του Ντόναλντ Τραμπ προκαλεί νέους τριγμούς.

Σε τηλεοπτική συνέντευξη του στο κανάλι A Haber, ο Τσελίκ υποστήριξε ότι η σύνοδος θα αποτελέσει ουσιαστικά ένα σημείο καμπής για το ερώτημα «αν θα προχωρήσει ή όχι» το ΝΑΤΟ, ιδιαίτερα ως προς τις σχέσεις μεταξύ Αμερικανών και Ευρωπαίων συμμάχων.

Aντιφατικά μηνύματα Τραμπ και ένταση με συμμάχους

Αφορμή για τη συζήτηση αποτέλεσαν δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος μέσα στην ίδια ομιλία φέρεται να έκανε λόγο για «καλή πίστη» του Ιράν στις διαπραγματεύσεις, ενώ ταυτόχρονα απείλησε ότι σε περίπτωση αποτυχίας συμφωνίας θα «στείλει το Ιράν πίσω στη Λίθινη Εποχή».

Παράλληλα, εξέφρασε έντονη απογοήτευση για τη στάση των χωρών του ΝΑΤΟ, κατηγορώντας τους Ευρωπαίους ότι αποστασιοποιούνται από τις ευθύνες τους, παρά τον ρόλο των ΗΠΑ μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Στο ίδιο πλαίσιο, τέθηκε το ερώτημα κατά πόσο η στάση αυτή μπορεί να οδηγήσει σε μια νέα διατλαντική «αναδιάρθρωση».

«H ΕΕ δεν εγγυάται ασφάλεια»

Ο Ομέρ Τσελίκ άσκησε έντονη κριτική στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δηλώνοντας ότι «κανείς δεν μπορεί σήμερα να πει ότι η συμμετοχή στην ΕΕ εγγυάται την ασφάλεια μιας χώρας».

Υποστήριξε ότι η Ένωση παρουσιάζει αντιφάσεις και αδυναμία παρέμβασης στις εξελίξεις, ενώ αναφερόμενος στην Κύπρο, επέκρινε τη στήριξη ευρωπαϊκών χωρών προς την ελληνοκυπριακή πλευρά, κάνοντας λόγο για κινήσεις που «αυξάνουν την ένταση».

Στο επίκεντρο η ρήξη ΗΠΑ–Ευρώπης

Σύμφωνα με τον ίδιο, η σύνοδος της Άγκυρας θα επικεντρωθεί στο μέλλον των σχέσεων ΗΠΑ–Ευρώπης, σε μια περίοδο όπου:

-εντείνονται οι διαφωνίες εντός του ΝΑΤΟ

-επανέρχεται η συζήτηση για ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία

-δεν έχει προκύψει μέχρι σήμερα καμία ρεαλιστική εναλλακτική της Συμμαχίας

«Ως οργανισμός ασφάλειας δεν υπάρχει ακόμη εναλλακτική για το ΝΑΤΟ», σημείωσε.

Τουρκία «στο κέντρο των εξελίξεων»

Ο Τσελίκ παρουσίασε την Τουρκία ως κομβικό παράγοντα σε ένα περιβάλλον πολλαπλών κρίσεων, επισημαίνοντας ότι:

-ο πόλεμος Ρωσίας–Ουκρανίας συνεχίζεται στη Μαύρη Θάλασσα

-η σύγκρουση στη Γάζα και οι εξελίξεις σε Λίβανο και Συρία κλιμακώνονται

-εντάσεις καταγράφονται σε Βαλκάνια και Αιγαίο

-η κρίση στο Ιράν βαθαίνει

-ενώ νέες εστίες έντασης εμφανίζονται και στην Ασία

«Η Τουρκία βρίσκεται στο σημείο αναφοράς στο κέντρο όλων αυτών των εξελίξεων», υπογράμμισε.

Ρευστό το αν θα παραστεί ο Τραμπ

Ανοιχτό παραμένει το ενδεχόμενο συμμετοχής του Ντόναλντ Τραμπ στη σύνοδο, με τον Τσελίκ να σημειώνει ότι «στη διεθνή πολιτική η ατζέντα αλλάζει διαρκώς», αφήνοντας να εννοηθεί ότι όλα θα εξαρτηθούν από την πορεία των εξελίξεων το επόμενο διάστημα.