Σκηνές κατασκοπευτικού θρίλερ εκτυλίχθηκαν στην Κωνσταντινούπολη, με τη ΜΙΤ να περνά χειροπέδες σε δύο άτομα που, σύμφωνα με τις τουρκικές αρχές, εργάζονταν για τη Μοσάντ. Η επιχείρηση με την κωδική ονομασία «MONİTUM» αποκάλυψε ένα πολυετές δίκτυο επαφών, παγίδων και «βιτρίνας» εμπορικών δραστηριοτήτων.

Από το μάρμαρο… στην κατασκοπεία

Κεντρικό πρόσωπο φέρεται ο Μ.Β. Ντεριά, μηχανικός ορυκτών, που ξεκίνησε ως έμπορος μαρμάρου και –κατά τις τουρκικές αρχές– κατέληξε να στρατολογείται από ισραηλινό δίκτυο μέσω εταιρειών-βιτρίνα και «τρίτων χωρών». Μαζί του συνελήφθη και ο Βεϊσέλ Κερίμογλου.

Μυστικές συναντήσεις, κωδικά ονόματα, πολυγραφικά τεστ

Οι επαφές, όπως υποστηρίζεται, γίνονταν σε ευρωπαϊκές χώρες, με πράκτορες που χρησιμοποιούσαν κωδικά ονόματα, κρυπτογραφημένη επικοινωνία και ακόμη και τεστ ανίχνευσης ψεύδους. Οι δύο άνδρες φέρονται να μετέφεραν πληροφορίες για πρόσωπα και δραστηριότητες στη Μέση Ανατολή, αξιοποιώντας εμπορικές σχέσεις ως κάλυψη.

Drones, Γάζα και σκοτεινές διαδρομές

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, το δίκτυο άγγιξε ακόμη και εμπόριο εξαρτημάτων drones, ενώ υπήρξαν κινήσεις συλλογής φωτογραφικού υλικού και πληροφοριών που διαβιβάστηκαν στο εξωτερικό.

H «τελευταία πράξη» που τους πρόδωσε

Το σχέδιο κορυφωνόταν, πάντα κατά τις τουρκικές αρχές, με τη δημιουργία νέας εταιρείας-βιτρίνας στο εξωτερικό για διείσδυση σε διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες. Πριν όμως στηθεί το σχήμα, η ΜΙΤ επενέβη.

Οι συλλήψεις έγιναν σε συνεργασία με την Εισαγγελία και την Αντιτρομοκρατική της Κωνσταντινούπολης. Το θέμα προβάλλεται εκτενώς από τουρκικά μέσα, μεταξύ των οποίων και το CNN Türk, ως ισχυρό μήνυμα ότι «η τουρκική αντικατασκοπεία παρακολουθεί τα πάντα»

Η κρίσιμη συνάντηση ΗΠΑ–Ιράν που σχεδιαζόταν να πραγματοποιηθεί στην Κωνσταντινούπολη κατέρρευσε την τελευταία στιγμή όχι λόγω της Ουάσιγκτον, αλλά λόγω εσωτερικής απόφασης στην Τεχεράνης, σύμφωνα με την γνωστή αρθρογράφο της Χουριέτ Χαντέ Φιράτ η οποία υποστηρίζει ότι η απόφαση της Τεχεράνης έσπρωξε τις ΗΠΑ και το Ιράν ξανά στο χείλος.

Σύμφωνα με την Τουρκάλα δημοσιογράφο η Τουρκία μπήκε από νωρίς στο παιχνίδι με σιωπηλή διπλωματία.Ο Ταγίπ Ερντογάν μίλησε τόσο με την Τεχεράνη όσο και με την Ουάσιγκτον και ο Χακάν Φιντάν έκανε αλλεπάλληλες επαφές.

Από τη μια το Ιράν ζητούσε μόνο πυρηνικά στο τραπέζι, ενώ οι ΗΠΑ ήθελαν πακέτο: πυρηνικά, εμπλουτισμένο ουράνιο, βαλλιστικούς πυραύλους, περιφερειακές ομάδες.

Πρόταση συμβιβασμού από Άγκυρα

Όπως μεταφέρει η Χαντέ Φιράτ, η Άγκυρα είχε προτείνει μια φόρμουλα συμβιβασμού:

οι ΗΠΑ και το Ιράν να συζητήσουν απευθείας μόνο το πυρηνικό πρόγραμμα, ενώ τα υπόλοιπα ζητήματα –εμπλουτισμένο ουράνιο, βαλλιστικοί πύραυλοι και ιρανικές ένοπλες δυνάμεις στην περιοχή– να τεθούν σε έμμεσες διαβουλεύσεις με τη συμμετοχή περιφερειακών χωρών.

Η ιρανική κυβέρνηση, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, αρχικά αποδέχθηκε το σχέδιο και το μήνυμα μεταφέρθηκε επισήμως στην Άγκυρα.

Ο Χομεϊνί πίσω από την απόφαση

Λίγο πριν «κλειδώσει» το τραπέζι, όμως, όλα άλλαξαν. Η Χαντέ Φιράτ αποκαλύπτει ότι η ανατροπή προήλθε από τον ανώτατο πυρήνα εξουσίας στο Ιράν. Ο ανώτατος θρησκευτικός ηγέτης Χαμενεΐ, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές τις οποίες επικαλείται, απέρριψε το πολυμερές σχήμα της Κωνσταντινούπολης. Η απόφαση ήταν ξεκάθαρη:

μόνο απευθείας συνομιλίες με τις ΗΠΑ, μόνο το πυρηνικό ζήτημα,και επιστροφή στο παλιό μοντέλο συνομιλιών του Ομάν.

Έτσι, σύμφωνα με την Χαντέ Φιράτ ένα τραπέζι που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μηχανισμός αποκλιμάκωσης, διαλύθηκε εκ των έσω.

«Η Κωνσταντινούπολη βγήκε από το κάδρο»

Στο άρθρο της, η Φιράτ εξηγεί ότι στην Τεχεράνη επικράτησε η άποψη πως μια συμφωνία υπό απειλή θεωρείται πολιτική αδυναμία, ενώ η εμπλοκή τρίτων χωρών θα αύξανε την πίεση στο ιρανικό καθεστώς. Η λεγόμενη «πολυφωνία εξουσίας» στο Ιράν λειτούργησε τελικά ως τροχοπέδη στη διπλωματία, όπως εκτιμά.

Σύμφωνα με την Χαντέ Φιράτ το αποτέλεσμα ήταν άμεσο: η Κωνσταντινούπολη βγήκε από το κάδρο,

η Τουρκία και οι χώρες της περιοχής έμειναν εκτός,

και οι συνομιλίες περιορίστηκαν σε στενό, διμερές πλαίσιο στο Ομάν – με αυξημένο ρίσκο αποτυχίας.

Προσθέτει ότι την ίδια ώρα, το Ισραήλ μπορεί να μην κάθεται στο τραπέζι, αλλά επηρεάζει καθοριστικά το κλίμα στις αποφάσεις της Ουάσιγκτον.

Η εκτίμηση της Χαντέ Φιρτάν είναι ότι το τραπέζι της Κωνσταντινούπολης δεν κατέρρευσε τυχαία. Κατέρρευσε επειδή το Ιράν, την τελευταία στιγμή, επέλεξε να κλείσει την πόρτα σε ένα ευρύτερο διπλωματικό σχήμα.

Την Ανατολική Μεσόγειο έβαλε στην ατζέντα ο πρόεδρος της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν, στη συνέντευξη Τύπου με τον Πρόεδρο της Αιγύπτου Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι στην Αίγυπτος. Ο Τούρκος Πρόεδρος μίλησε για δύο χώρες με τη μεγαλύτερη ακτογραμμή της περιοχής και εξέφρασε την πρόθεση ενίσχυσης της συνεργασίας σε ναυσιπλοΐα, θαλάσσια ασφάλεια και θαλάσσιο εμπόριο. (Ο Σίσι δεν έκανε αναφορά στην Ανατολική Μεσόγειο.)

Στο οικονομικό σκέλος, και οι δύο πλευρές έστειλαν μήνυμα επανεκκίνησης. Ο Σίσι ανέφερε ότι το διμερές εμπόριο κινείται σήμερα γύρω στα 9 δισ. δολάρια, τονίζοντας ότι η Αίγυπτος αποτελεί τον σημαντικότερο αφρικανικό εταίρο της Τουρκίας, με κοινό στόχο την άνοδο στα 15 δισ. δολάρια. Ο Ερντογάν επιβεβαίωσε τον ίδιο στόχο, ανοίγοντας παράλληλα τον δρόμο για κοινά έργα σε ενέργεια και μεταφορές.

Ο Αιγύπτιος πρόεδρος χαρακτήρισε τον Ερντογάν «πιο επίτιμο φιλοξενούμενο της Αιγύπτου» και αναφέρθηκε στις περιφερειακές συζητήσεις για Γάζα και παύση των συγκρούσεων, με έμφαση στη λύση των δύο κρατών, καθώς και σε Λιβύη, Σουδάν και Συρία, υπογραμμίζοντας την ανάγκη προστασίας των κρατικών θεσμών. Έκανε επίσης μνεία στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, εκφράζοντας την ελπίδα για επίλυση μέσω συμφωνίας.

Ο Ερντογάν μίλησε για δεσμούς αδελφοσύνης χιλίων ετών και κοινό όραμα που στοχεύει στην ευημερία των δύο λαών και τη σταθερότητα της περιοχής, με αναφορά και στην Παλαιστίνη. Για τη Λιβύη, τόνισε ότι η ενότητα και η εδαφική ακεραιότητα παραμένουν κοινός στόχος Άγκυρας–Καΐρου και ότι οι διαδικασίες πρέπει να προχωρήσουν με την ηγεσία των ίδιων των Λίβυων. Για το Ιράν, προειδοποίησε ότι οι εξωτερικές παρεμβάσεις ενέχουν κινδύνους και ότι το πυρηνικό ζήτημα πρέπει να λυθεί διπλωματικά.

Στο περιθώριο της επίσκεψης, παρουσία των δύο προέδρων, υπογράφηκαν επτά συμφωνίες και εγκρίθηκε η Κοινή Διακήρυξη του Ανώτατου Συμβουλίου Στρατηγικής Συνεργασίας, σφραγίζοντας τη νέα φάση στις σχέσεις Τουρκίας–Αιγύπτου.

Σοκ από τα τελευταία λόγια στο κόκπιτ του αεροσκάφους που έπεσε κοντά στην Άγκυρα, σκοτώνοντας τον λιβυκό στρατιωτικό επιτελείο, όπως αποκαλύπτεται από το ‘μαύρο κουτί’.

Τα τα στοιχεία από το ηχητικό καταγραφικό (CVR) του αεροσκάφους που συνετρίβη κοντά στην Άγκυρα, μεταφέροντας λιβυκή στρατιωτική αντιπροσωπεία είναι αποκαλυπτικά. Όπως δήλωσε ο Τούρκος Υπουργός Μεταφορών Αμπντουλκαντίρ Ουράλογλου, οι πιλότοι ακούγονται να μιλούν για διαδοχική απώλεια γεννητριών, με τα συστήματα του αεροσκάφους να καταρρέουν σταδιακά.

Σύμφωνα με τα ηχητικά ντοκουμέντα, μόλις δύο λεπτά μετά την απογείωση από το αεροδρόμιο Εσενμπογά της Άγκυρας, οι πιλότοι αναφέρουν ότι η δεύτερη γεννήτρια τέθηκε εκτός λειτουργίας, ενώ δευτερόλεπτα αργότερα ακολουθεί και η τρίτη. Οι συνομιλίες δείχνουν σύγχυση στο κόκπιτ, με στιγμές όπου τα συστήματα «επανέρχονται» και ξαναχάνονται.

Πανικός στον αέρα – Σήμα κινδύνου

Το πλήρωμα προχώρησε σε επείγουσα κλήση “PAN-PAN”, ζητώντας επιστροφή στο αεροδρόμιο. Ο πύργος ελέγχου προσπάθησε να κατευθύνει το αεροσκάφος, όμως, όπως περιγράφεται, η πλήρης απώλεια συστημάτων οδήγησε σε προσπάθειες χειροκίνητης πλοήγησης.

Λίγο αργότερα, χωρίς να προλάβει να εκπέμψει κανονικό MAYDAY, ενεργοποιήθηκε αυτόματα το σήμα κινδύνου. Το αεροσκάφος χάθηκε από τα ραντάρ και συνετρίβη στην περιοχή της Χαϊμάνα της Άγκυρας.

«Βαριά κατεστραμμένα» τα μαύρα κουτιά

Τα δύο καταγραφικά (ήχου και δεδομένων) βρέθηκαν σε εξαιρετικά κακή κατάσταση. Το CVR αναλύθηκε με επιτυχία στο εξωτερικό, ενώ το FDR –παλαιάς τεχνολογίας– δεν έχει ακόμη αποδώσει στοιχεία. Οι αρχές εκτιμούν πάντως ότι τα ηχητικά δίνουν ήδη σαφή εικόνα για την αλληλουχία των γεγονότων.

Τι λένε οι πρώτες εκτιμήσεις

Κατά τον Τούρκο Υπουργό, αν το αεροσκάφος είχε επιστρέψει αμέσως μετά την πρώτη ή δεύτερη βλάβη, ίσως το δυστύχημα να είχε αποφευχθεί. Ωστόσο, τονίζεται ότι η τελική αιτία θα προκύψει από τη δικαστική έρευνα και τα πορίσματα πραγματογνωμόνων.

Τι είχε συμβεί

Το ιδιωτικό τζετ που μετέφερε τον Λίβυο αρχηγό Γενικού Επιτελείου Μοχάμεντ Αλί Αχμέντ Αλ Χαντάντ, μέλη της στρατιωτικής αντιπροσωπείας και το πλήρωμα, συνετρίβη στις 23 Δεκεμβρίου 2025, με επτά νεκρούς. Η έρευνα συνεχίζεται υπό την εποπτεία της Εισαγγελίας Άγκυρας.

Μετά τη Σαουδική Αραβία, ο Τούρκος Πρόεδρος προσγειώθηκε στην αιγυπτιακή πρωτεύουσα. Στο τραπέζι καυτά μέτωπα και μεγάλα οικονομικά ανοίγματα.

Στο Κάιρο βρίσκεται ο Ταγίπ Ερντογάν, ολοκληρώνοντας τον κύκλο επαφών του στη Μέση Ανατολή. Ο Τούρκος Πρόεδρος θα συναντηθεί με τον Αιγύπτιο ομόλογό του Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι, με το ενδιαφέρον να εστιάζει στη Γάζα και στις περιφερειακές ισορροπίες.

Ο Ερντογάν είχε προαναγγείλει ότι στο Κάιρο θα συζητηθούν «κοινά βήματα για την ασφάλεια και την ανοικοδόμηση της Γάζας» και τρόποι ώστε να μην κλιμακωθεί περαιτέρω η κρίση στη γραμμή Ουάσιγκτον–Τεχεράνη. Στην ατζέντα μπαίνουν επίσης η παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας, η επόμενη μέρα της ανοικοδόμησης και οι εξελίξεις στη Συρία.

Ισχυρό σκέλος των συνομιλιών αφορά την οικονομία: η Άγκυρα και το Κάιρο θέτουν ως στόχο εμπορικό όγκο 15 δις δολαρίων. Υδρογονάνθρακες στην ανατολική Μεσόγειο, γεωργία, τουρισμός, άμυνα και νέες επενδύσεις θα εξεταστούν στη δεύτερη συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Στρατηγικής Συνεργασίας υπό την προεδρία των δύο ηγετών.

Παράλληλα, επιχειρηματίες από τις δύο χώρες θα δώσουν ραντεβού στο Τουρκοαιγυπτιακό Επιχειρηματικό Φόρουμ, αναζητώντας συμφωνίες και κοινά projects.