Θύελλα αντιδράσεων προκαλεί το προσχέδιο που ετοίμασε η Υπηρεσία Έρευνας Οικονομικών Εγκλημάτων της Τουρκίας MASAK στα τέλη του 2025 για τον έλεγχο μεγάλων χρηματικών μεταφορών — και που τελικά δεν εφαρμόστηκε ποτέ.

Σύμφωνα με τον αρθρογράφο Μουσταφά Μουτλού στην εφημερίδα Κορκουσούζ, η ρύθμιση θα ίσχυε από 1η Ιανουαρίου και θα αφορούσε μεταφορές 200 χιλιάδων τουρκικών λιρών (4 χιλιάδες ευρώ) και άνω. Όσοι έστελναν τέτοια ποσά θα έπρεπε να απαντούν σε δύο απλές αλλά «επώδυνες» ερωτήσεις:

Από πού προέρχονται τα χρήματα και γιατί μεταφέρονται.

Το «όχι» από το προεδρικό

Το σχέδιο, όμως, δεν δημοσιεύθηκε ποτέ στην Επίσημη Εφημερίδα, καθώς, όπως αναφέρεται, δεν εγκρίθηκε από τον Ταγίπ Ερντογάν. Έτσι, το μέτρο έμεινε στο συρτάρι πριν καν τεθεί σε εφαρμογή.

Παλιές αποφάσεις, σημερινές συνέπειες

Ο Μουτλού υπενθυμίζει ότι πριν από 23 χρόνια, μία από τις πρώτες κινήσεις της κυβέρνησης του AKP ήταν η κατάργηση νόμου που υποχρέωνε τους πολίτες να δηλώνουν την προέλευση της περιουσίας τους. Κατά τον αρθρογράφο, αυτό άνοιξε τον δρόμο για αδήλωτο και παράνομο χρήμα, διευκολύνοντας την είσοδο κεφαλαίων αμφίβολης προέλευσης στη χώρα.

Στο ίδιο πλαίσιο, υποστηρίζει ότι η Τουρκία κατέστη ελκυστικός προορισμός για φιγούρες του οργανωμένου εγκλήματος, με ορισμένους να φτάνουν ακόμη και στην απόκτηση τουρκικής υπηκοότητας.

Ο φόβος για κατάρρευση οικονομίας

Κατά τον σχολιαστή, το οικονομικό μοντέλο του AKP διαμορφώθηκε με έναν βασικό φόβο: ότι αν το μαύρο και αδήλωτο χρήμα φύγει από τη χώρα, η οικονομία κινδυνεύει με κατάρρευση. Και αυτός ακριβώς ο φόβος, όπως υποστηρίζει, εξηγεί γιατί το προσχέδιο της MASAK «κόπηκε» την τελευταία στιγμή.

Σύμφωνα με την ανάλυση, τελικά το χρήμα έμεινε ανεξέλεγκτο και οι σκιές μεγαλώνουν.

Σε φάση τελικής διαμόρφωσης μπαίνει το σχέδιο νέου συνταγματικού πλαισίου του AKP, ύστερα από περίπου έναν χρόνο παρασκηνιακής δουλειάς. Όπως αποκαλύπτει η αρθρογράφος Νουράι Μπαμπατζάν στην εφημερίδα Νεφές, οι προτάσεις που ετοιμάζονται να φτάσουν στο γραφείο του Ταγίπ Ερντογάν θεωρούνται από τις πιο ριζικές των τελευταίων ετών.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, μέσα στον Ιανουάριο η συνταγματική επιτροπή του AKP θα παρουσιάσει στον πρόεδρο τον «σκελετό» του νέου Συντάγματος, ζητώντας καθαρά τη γνώμη του για τα πιο αμφιλεγόμενα σημεία. Από τις δικές του παρατηρήσεις θα κριθεί και η τελική μορφή του σχεδίου.

2026: Χρονιά συντάγματος και πολιτικής σύγκρουσης

Το AKP σχεδιάζει να ανακηρύξει το 2026 ως έτος συνταγματικού διαλόγου, απορρίπτοντας τις κατηγορίες ότι η πρωτοβουλία έχει καθαρά εκλογικό στόχο. Το μήνυμα της ηγεσίας είναι ότι δεν παρουσιάζονται «έτοιμα άρθρα», αλλά ένα ευέλικτο πλαίσιο, στο οποίο θα κληθούν να συμβάλουν και τα άλλα κόμματα.

Τι αλλάζει – Και τι δεν αλλάζει

Σύμφωνα με τις πληροφορίες της Νεφές, το προσχέδιο περιλαμβάνει:

-      Καμία επιστροφή στο κοινοβουλευτικό σύστημα. Το προεδρικό μοντέλο παραμένει, αλλά με διορθώσεις.

-      Υπουργοί μόνο από βουλευτές, χωρίς υποχρέωση παραίτησης από την έδρα.

-      Όριο στους αντιπροέδρους, με ανώτατο αριθμό τους δύο.

-      Στενότερες εκλογικές περιφέρειες, πρόταση που ενδέχεται να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από το MHP, καθώς ευνοεί κυρίως AKP, CHP και DEM Party.

-      Οι πρώτες τέσσερις διατάξεις του Συντάγματος παραμένουν ανέγγιχτες.

-      Διαχωρισμός προεδρίας και κομματικής ηγεσίας, ζήτημα που μένει ανοιχτό και θα συζητηθεί απευθείας με τον Ερντογάν.

-      Ισχυρότεροι δήμοι και αποκέντρωση, χωρίς ακόμη σαφή γραμμή.

-      Μεγαλύτερη έμφαση σε ισότιμη πολιτειότητα και δημοκρατικά δικαιώματα.

-      Πρόταση να μην μπορούν να επισπεύδονται εκλογές με απόφαση της Βουλής λίγο πριν από την κανονική ημερομηνία, με τον τελικό λόγο να ανήκει στονΠρόεδρο.

Όλα περνούν από τον ερντογάν

Σύμφωνα με την ανάλυση τίποτα δεν «κλειδώνει» χωρίς το πράσινο φως του Τούρκου προέδρου. Οι ενστάσεις, οι διορθώσεις ή οι απορρίψεις του Ταγίπ Ερντογάν αναμένεται να καθορίσουν αν το σχέδιο θα εξελιχθεί σε ευρεία πολιτική διαπραγμάτευση ή σε νέο πεδίο σύγκρουσης στο εσωτερικό και το πολιτικό σκηνικό της Τουρκίας.

Το AKP ανοίγει τον φάκελο «Σύνταγμα», βάζει δύσκολα ζητήματα στο τραπέζι και μεταφέρει την τελική απόφαση στον Ερντογάν – με το 2026 να προμηνύεται χρονιά υψηλής πολιτικής έντασης.

Σοβαρή προειδοποίηση για το δημογραφικό μέλλον της Τουρκίας απηύθυνε η υπουργός Οικογένειας και Κοινωνικών Υπηρεσιών Μαχινιούρ Οζντεμίρ Γκιοκτάς, κάνοντας λόγο για εθνικό κίνδυνο αν συνεχιστεί η κατακόρυφη πτώση των γεννήσεων.

«Ο δείκτης γονιμότητας έχει πέσει στο 1,48, πολύ κάτω από το κρίσιμο όριο του 2,1. Δεν είναι απλώς στατιστικό στοιχείο — είναι ζήτημα που αγγίζει την οικονομία, την κοινωνική συνοχή και την εθνική ασφάλεια», δήλωσε.

Εφιαλτικές προβλέψεις για το 2100

Σύμφωνα με σενάρια του ΟΗΕ και της Τουρκικής Στατιστικής Υπηρεσίας, εάν συνεχιστεί η ίδια τάση, ο πληθυσμός της Τουρκίας μπορεί να μειωθεί έως και στα 25 εκατομμύρια μέχρι το 2100, από περισσότερα από 85 εκατ. σήμερα.

«Τα σπίτια σιωπούν»

Η υπουργός αποκάλυψε ότι το 57% των νοικοκυριών δεν έχει παιδιά, η  μέση ηλικία πρώτης μητρότητας ανέβηκε στα 29,3 έτηκαι πως όλο και λιγότερα σπίτια «ακούνε παιδικές φωνές»

Χρήματα για παιδιά – Αγώνας δρόμου για γεννήσεις

Η κυβέρνηση απαντά με οικονομικά κίνητρα:

-      5.000 λίρες εφάπαξ για το πρώτο παιδί

-      1.500 λίρες για το δεύτερο

-      5.000 λίρες τον μήνα για το τρίτο και κάθε επόμενο παιδί έως τα 5 του χρόνια

Παράλληλα, η περίοδος 2026–2035 ανακηρύχθηκε «δεκαετία οικογένειας και πληθυσμού».

Γερνά η χώρα

Η Γκιοκτάς προειδοποίησε και για τη γήρανση:

-Οι επαρχίες με «πολύ ηλικιωμένο πληθυσμό» αυξήθηκαν από 19 σε 59

-Το 30% των ηλικιωμένων λαμβάνει δωρεάν φροντίδα

-Ενισχύεται η κατ’ οίκον φροντίδα και τα κέντρα ημερήσιας υποστήριξης

Φρένο στα social media για παιδιά

Στο τραπέζι βρίσκεται και νομοθετική ρύθμιση για τα social media, με περιορισμούς για παιδιά κάτω των 15 ετών, η οποία αναμένεται να κατατεθεί άμεσα στη βουλή.

Με τη φράση–καμπανάκι «όποιος δεν κάθεται στο τραπέζι, καταλήγει στο μενού», ο Πρόεδρος της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν περιέγραψε με δραματικούς τόνους τη διεθνή συγκυρία, μιλώντας για έναν νέο, αδυσώπητο παγκόσμιο πόλεμο συμφερόντων που εξελίσσεται με ταχύτητα.

Μιλώντας στην κοινοβουλευτική ομάδα του κόμματός του, ο Ταγίπ Ερντογάν είπε ότι η παγκόσμια οικονομία σύρεται σε μια επικίνδυνη σύγκρουση με επίκεντρο τα πολύτιμα μέταλλα, ενώ η μάχη για τον έλεγχο των ενεργειακών πόρων προμηνύεται «εξαιρετικά επιθετική και αιματηρή». Παράλληλα, υποστήριξε ότι η Δύση χάνει ένα προς ένα τα επιχειρήματα με τα οποία επί χρόνια απειλούσε και πίεζε άλλες χώρες.

«Βρισκόμαστε στο κέντρο μιας αμείλικτης μάχης μοιρασιάς», τόνισε, σκιαγραφώντας ένα σκηνικό παγκόσμιας θύελλας που εντείνεται. Όπως είπε, σε αυτό το περιβάλλον, μόνο όσοι έχουν ισχύ και στρατηγική παρουσία παραμένουν στο τραπέζι των αποφάσεων.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο Ερντογάν παρουσίασε απολογισμό για το 2025, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία κατάφερε να διαχειριστεί μια περίοδο αλλεπάλληλων διεθνών κρίσεων χωρίς να πληγούν τα εθνικά της συμφέροντα. Αναφέρθηκε σε πολέμους και συγκρούσεις σε Ουκρανία και Γάζα, επιθέσεις κατά του Ιράν, ανθρωπιστική κρίση στο Σουδάν, αλλά και στις σχέσεις με Ηνωμένες Πολιτείες, Ευρώπη και τον τουρκικό κόσμο.

Ο Ταγίπ Ερντογάν διεμήνυσε ότι απέναντι στη διεθνή καταιγίδα, η μόνη πολιτική δύναμη που μπορεί να οδηγήσει τη χώρα με ασφάλεια είναι –όπως είπε– το ΑΚΡ και η Λαϊκή Συμμαχία.

Στο μέτωπο της ενέργειας, ο Ερντογάν έκανε λόγο για ανακαλύψεις-ρεκόρ και αύξηση της παραγωγής: 75 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου στη Μαύρη Θάλασσα, άνοδο της ημερήσιας παραγωγής πετρελαίου στο Γκαμπάρ στις 81.000 βαρέλια, αλλά και συμφωνίες LNG συνολικού ύψους 155 δισ. κυβικών μέτρων. Παράλληλα, ανακοίνωσε την έναρξη ροής φυσικού αερίου μέσω του αγωγού Τουρκίας–Συρίας και τη διασύνδεση με το Ναχιτσεβάν μέσω Τουρκίας.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη στρατιωτική και αμυντική βιομηχανία. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι εξαγωγές ξεπέρασαν τα 10 δισ. δολάρια το 2025, ενώ υπεγράφη συμφωνία με την Ισπανία για 30 εκπαιδευτικά αεροσκάφη Hürjet. Ανακοίνωσε επίσης την πρώτη παράδοση του άρματος μάχης Altay στις Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις, επιτυχημένες δοκιμές του βαλλιστικού πυραύλου Tayfun και την πρόοδο του προγράμματος «Ατσάλινος Θόλοε» με δεκάδες συστήματα αεράμυνας.

Στη λίστα των επιτευγμάτων περιέλαβε ακόμη τη συμφωνία με την Ινδονησία για το μαχητικό Kaan, την πλήρη ένταξη του δορυφόρου Türksat 6A, την έναρξη κατασκευής του εθνικού υποβρυχίου Milden, νέες παραδόσεις πλοίων και υποβρυχίων, καθώς και την ένταξη μη επανδρωμένων ναυτικών συστημάτων στο οπλοστάσιο.

Ο Ταγίπ Ερντογάν  έκανε ειδική μνεία στις δοκιμές προηγμένων οπλικών συστημάτων, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία «έγραψε ιστορία» με επιτυχείς βολές και δοκιμές σε αέρα, θάλασσα και διάστημα, στέλνοντας –όπως είπε– μήνυμα ισχύος σε φίλους και αντιπάλους.