Σε συναγερμό βρίσκεται η τουρκική διπλωματία, καθώς ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν είχε δύο τηλεφωνικές επικοινωνίες μέσα σε 24 ώρες με τον Ιρανό ομόλογό του Αμπάς Αρακτσί, την ώρα που το Ιράν φλέγεται από διαδηλώσεις και η περιοχή ακροβατεί στο χείλος γενικευμένης σύγκρουσης.

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές που επικαλούνται τουρκικά μέσα ενημέρωσης, ο Φιντάν τόνισε την ανάγκη άμεσων διαπραγματεύσεων για την αποκλιμάκωση των περιφερειακών εντάσεων. Οι συνομιλίες έγιναν ενώ οι διαδηλώσεις στο Ιράν βρίσκονται στην 18η ημέρα, με εικόνες χάους και αιματηρής καταστολής να κάνουν τον γύρο του κόσμου.

Χιλιάδες νεκροί στους δρόμους

Η Iran Human Rights Activists News Agency (HRANA) αναφέρει ότι μέχρι τις 14 Ιανουαρίου οι νεκροί από τις διαδηλώσεις ανέρχονται σε 2.550, αριθμός που προκαλεί σοκ και έντονη ανησυχία στη διεθνή κοινότητα.

Αμερικανικός παράγοντας και μυστική διπλωματία

Λίγες ώρες πριν από το δεύτερο τηλεφώνημα με τον Αρακτσί, ο Φιντάν είχε δεχθεί στην Άγκυρα τον πρέσβη των ΗΠΑ και ειδικό απεσταλμένο για τη Συρία Τομ Μπάρακ, πρόσωπο με άμεση πρόσβαση στον Ντόναλντ Τραμπ. Οι επαφές αυτές πυροδοτούν σενάρια έντονης παρασκηνιακής διαμεσολάβησης της Τουρκίας ανάμεσα σε Ουάσιγκτον και Τεχεράνη.

«Δεν θέλουμε αλλαγή καθεστώτος»

Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδονται στον τουρκικό Τύπο, οι ΗΠΑ δεν επιδιώκουν προς το παρόν αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν, θεωρώντας το μη ρεαλιστικό. Οι βασικές απαιτήσεις που φέρονται να τίθενται είναι:

-τερματισμός των πυρηνικών δραστηριοτήτων,

-παράδοση τυχόν εμπλουτισμένου ουρανίου,

-χαμηλότεροι τόνοι απέναντι στο Ισραήλ,

-τέλος στη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων.

Φόβοι γενικευμένου πολέμου

Στον τουρκικό Τύπο εκφράζονται έντονοι φόβοι ότι, αν αποτύχει η διαμεσολάβηση, αεροπορικά πλήγματα και αποσταθεροποίηση θα μπορούσαν να οδηγήσουν ακόμη και σε εμφύλιο πόλεμο στο Ιράν, με καταστροφικές συνέπειες για ολόκληρη τη Μέση Ανατολή – και πρωτίστως για την Τουρκία.

Η Άγκυρα εμφανίζεται να παίζει αγώνα δρόμου με τον χρόνο, επιχειρώντας να αποτρέψει ένα σενάριο που θα μπορούσε να τινάξει στον αέρα την περιοχή. 

Οι εξελίξεις στο Χαλέπι συνιστούν «ιστορική ευκαιρία», τόνισε ο Τούρκος Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν, μιλώντας στη συνεδρίαση της Κεντρικής Εκτελεστικής Επιτροπής του ΑΚΡ, σύμφωνα με το ειδησεογραφικό site NTV.

Μέτρα ασφαλείας στο τραπέζι

Ο Τούρκος πρόεδρος διαβεβαίωσε ότι έχουν ληφθεί όλα τα απαραίτητα μέτρα ώστε να αποτραπεί οποιαδήποτε εξέλιξη θα μπορούσε να απειλήσει την ασφάλεια της Τουρκίας.

Εκκαθάριση του Χαλεπίου: κρίσιμο κέρδος

Σύμφωνα με τον Ερντογάν, η απομάκρυνση στοιχείων του YPG από το Χαλέπι αποτελεί σημαντικό βήμα για τη διασφάλιση μόνιμης ειρήνης, σταθερότητας και ασφάλειας στη Συρία.

Καμία ρωγμή στην αδελφοσύνη

Ο Ερντογάν υπογράμμισε ότι η Τουρκία δεν θα επιτρέψει να υπονομευθεί η αδελφοσύνη Τούρκων, Αράβων και Κούρδων, ζητώντας ευαίσθητη διαχείριση της διαδικασίας και συνεχή επαγρύπνηση απέναντι σε προκλήσεις.

Προειδοποίηση για τη συμφωνία της 10ης Μαρτίου

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη συμφωνία της 10ης Μαρτίου μεταξύ της συριακής κυβέρνησης και της SDF, ξεκαθαρίζοντας ότι πρέπει να εφαρμοστεί χωρίς παρεκκλίσεις.

Τελευταία ευκαιρία για τη SDF

Ο Τούρκος πρόεδρος χαρακτήρισε τις εξελίξεις στο Χαλέπι καταλύτη για την εφαρμογή της συμφωνίας, σημειώνοντας ότι η Τουρκία είναι αποφασισμένη να συνεχίσει τις προσπάθειες προς αυτή την κατεύθυνση.

Παράλληλα, έκανε λόγο για μαξιμαλιστικές και παράλογες απαιτήσεις της SDF, επισημαίνοντας ότι η συριακή κυβέρνηση επιδεικνύει πιο συμπεριληπτική στάση, προς όφελος του συριακού λαού.

Pώς το σερβίρει ο τουρκικός τύπος

Χουριέτ: «διαχειριζόμαστε τη διαδικασία με ευαισθησία»

Σαμπάχ: «το χαλέπι είναι κρίσιμο για την ασφάλεια της τουρκίας»

Γενί Σαφάκ: «ιστορική ευκαιρία για την εφαρμογή της συμφωνίας της 10ης μαρτίου»

Ακσάμ: «η τελευταία ευκαιρία της sdf»

Η αποκλιμάκωση της κρίσης στο Χαλέπι δεν ήταν τυχαία, αλλά αποτέλεσμα παρέμβασης των ΗΠΑ και της επιλογής της Άγκυρας να αποφευχθεί η αιματοχυσία, γράφει ο αρθρογράφος της Νεφές, Ντενίζ Ζεϊρέκ.

Καθοριστικό ρόλο, σύμφωνα με τον ίδιο, έπαιξε η παρέμβαση του ειδικού απεσταλμένου των ΗΠΑ για τη Συρία, Τομ Μπάρακ, σε συνδυασμό με τη σαφή προτίμηση της Τουρκίας για μη στρατιωτική λύση.

Αν άναβε το μέτωπο, η Τουρκία θα πήγαινε με Δαμασκό

Ο Ζεϊρέκ ξεκαθαρίζει ότι μια στρατιωτική σύγκρουση ανάμεσα στη Δαμασκό και τις SDF θα οδηγούσε την Τουρκία στο πλευρό της συριακής κυβέρνησης.

Ένα τέτοιο σενάριο, όμως, θα τινάξει στον αέρα την πρωτοβουλία για μια «τρομοκρατία-ελεύθερη Τουρκία», προειδοποιεί.

Κόκκινη γραμμή: Ενιαία Συρία

Σύμφωνα με τον αρθρογράφο, το βασικό στρατηγικό συμφέρον της Άγκυρας είναι η διατήρηση της Συρίας ως ενιαίου κράτους. Οποιαδήποτε σύγκρουση μεταξύ SDF και Δαμασκού θα άνοιγε ξανά τον δρόμο στο PKK.

Η επανεμφάνιση του PKK στο πεδίο θα προκαλούσε, όπως σημειώνει, ανεπανόρθωτο πλήγμα στη διαδικασία αποτροπής της τρομοκρατίας.

Το χαλέπι έδωσε χρόνο – Όχι λύση

Η αποκλιμάκωση στο Χαλέπι δεν λύνει το πρόβλημα, αλλά αγοράζει πολύτιμο χρόνο, ώστε να συνεχιστεί η πολιτική διαδικασία χωρίς νέα μέτωπα και χωρίς να τιναχτούν στον αέρα οι ισορροπίες.

Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: Χωρίς αποκλιμάκωση, το ρίσκο ήταν γενικευμένη σύγκρουση και επιστροφή της τρομοκρατίας. Προς το παρόν, το ρολόι σταμάτησε. Αλλά όχι ο κίνδυνος.

Η περιορισμένη στρατιωτική επιχείρηση στο Χαλέπι δεν ήταν το τέλος, αλλά προειδοποίηση, γράφει ο αρθρογράφος της Γενί Σαφάκ, Γιαχία Μποστάν. Το μήνυμα είναι σαφές: διαπραγματεύσεις ή κλιμάκωση.

Σύμφωνα με τον αρθρογράφο, δεν υπάρχει πλέον χώρος στη Συρία για μη κρατικές ένοπλες ομάδες. Η σύμπτωση θέσεων Άγκυρας και Ουάσινγκτον επιταχύνει τη διαδικασία και περιορίζει τα περιθώρια ελιγμών.

Αταθερότητα αντί για αίμα

Άγκυρα και Δαμασκός επιδιώκουν ηρεμία και σταθερότητα, όχι αιματοχυσία. Η προσπάθεια ενός ολόκληρου έτους να πειστεί η SDF (Κούρδοι Συρίας), παρά το παρελθόν της, δείχνει τη στρατηγική που ακολουθείται, σύμφωνα με την εφημερίδα.

Υποστηρίζει ότι η συριακή διοίκηση κινείται με θεσμική πειθαρχία, ενώ η Τουρκία και συμμαχικές χώρες συμβάλλουν στην οργάνωση και τον εξοπλισμό του συριακού στρατού.

Κούρδοι Συρίας στο τραπέζι από θέση αδυναμίας

Όπως αναφέρει, μετά τις εξελίξεις στο Χαλέπι, η SDF εισέρχεται στις συνομιλίες αποδυναμωμένη. Οι διαπραγματεύσεις για την ένταξή της στον συριακό στρατό αναμένεται να συνεχιστούν έως τον Μάρτιο.

Αυξημένη παρουσία τουρκικού στρατού

Εκτιμάται ότι στο πλαίσιο συμφωνίας ασφάλειας Τουρκίας–Συρίας, η Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις αναμένεται να έχουν ενισχυμένη παρουσία και ρόλο στο πεδίο.

Ο αποκαλούμενος «Διάδρομος Νταβίντ», που προωθεί το Ισραήλ, κόβεται από ανατολικά, εξέλιξη που –κατά τον αρθρογράφο– θεωρείται κρίσιμη για την ασφάλεια μιας συνολικής επιχείρησης.

Αραβικές φυλές γυρίζουν την πλάτη στη sdf

Οι αραβικές φυλές απομακρύνονται από τη SDF, αφήνοντας το YPG στριμωγμένο ανάμεσα σε Καμισλί και Χασάκα.

Σύμφωνα με τον αρθρογράφο, αν η οργάνωση αρνηθεί να καταθέσει τα όπλα, οι επιλογές που απομένουν θα είναι ελάχιστες.

Το μήνυμα είναι ωμό: Η δεύτερη φάση έχει ξεκινήσει. Ή συμφωνία ή σύγκρουση.

Ραγδαίες εξελίξεις στο Ιράν δεν αποτελούν εσωτερική υπόθεση, αλλά άμεση απειλή για την ασφάλεια και τη σταθερότητα της Τουρκίας, προειδοποιεί ο αρθρογράφος της Σοζτζού, Σαϊγί Οζτούρκ.

Όπως επισημαίνει, αυτό που εκτυλίσσεται στην Τεχεράνη μπορεί να εξελιχθεί σε κρίση κρατικής συνοχής, με σοβαρές επιπτώσεις στις περιφερειακές ισορροπίες. Και η κρίση αυτή, τονίζει, βρίσκεται κυριολεκτικά στην πόρτα της Τουρκίας.

560 χιλιόμετρα συνόρων σε κίνδυνο

Η σταθερότητα του Ιράν θεωρείται κρίσιμη για την Άγκυρα, ιδίως λόγω των 560 χιλιομέτρων κοινών συνόρων, τα οποία μέχρι σήμερα παρέμεναν σχετικά ήρεμα. Μια παρατεταμένη αποδυνάμωση της ιρανικής κρατικής εξουσίας θα μπορούσε να μετατρέψει την περιοχή σε κενό ασφαλείας, με αύξηση:παράνομων διελεύσεων, τρομοκρατικών απειλών, λαθρεμπορίου και παράτυπης μετανάστευσης

Φόβος για μεταναστευτικό «τσουνάμι»

Ο απόστρατος αξιωματικός του τουρκικού στρατού Ραφέτ Κιλίτς προειδοποιεί ότι η συνεχιζόμενη αναταραχή μπορεί να προκαλέσει μαζική έξοδο πληθυσμού από το Ιράν, χώρα σχεδόν 90 εκατομμυρίων κατοίκων με οικονομία υπό ασφυκτική πίεση.

Σύμφωνα με τον ίδιο, ένα τέτοιο κύμα ενδέχεται να ξεπεράσει ακόμη και τη μεταναστευτική κρίση της Συρίας, προκαλώντας σοβαρές δημογραφικές, οικονομικές και κοινωνικές πιέσεις στην Τουρκία.

30 εκατομμύρια Τουρκικής καταγωγής στο Ιράν

Ο Οζτούρκ επισημαίνει ότι στο Ιράν ζουν περίπου 30 εκατομμύρια πολίτες τουρκικής καταγωγής, γεγονός που καθιστά την κατάσταση ακόμη πιο ευαίσθητη. Η αποδυνάμωση της κεντρικής εξουσίας και η εμπλοκή εξωτερικών παραγόντων θα μπορούσαν να ενεργοποιήσουν εθνοτικές και θρησκευτικές ρωγμές.

Ρόλος-κλειδί της PJAK

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η δράση της PJAK, του ιρανικού παρακλαδιού του PKK. Σύμφωνα με τον Κιλίτς, τυχόν αποδυνάμωση του ιρανικού κράτους θα αυξήσει τον κίνδυνο εντατικοποίησης της δράσης της, τόσο στο εσωτερικό του Ιράν όσο και κατά μήκος των τουρκοϊρανικών συνόρων.

Τι πρέπει να κάνει η Άγκυρα

Ο απόστρατος αξιωματικός τονίζει ότι η Τουρκία δεν πρέπει να παρέμβει στις εσωτερικές υποθέσεις του Ιράν, αλλά ούτε και να μείνει αδρανής μπροστά σε ενδεχόμενη κατάρρευση.

Η σύσταση είναι σαφής: διπλωματική γραμμή υπέρ της εδαφικής ακεραιότητας και σταθερότητας του Ιράν και ταυτόχρονη προετοιμασία για το χειρότερο σενάριο, με στρατιωτικά, πληροφοριακά και πολιτικά μέτρα

Οι εξελίξεις στο Ιράν, καταλήγει το δημοσίευμα, αφορούν άμεσα την εθνική ασφάλεια, την κοινωνική συνοχή και το μέλλον της Τουρκίας.