Μήνυμα-κλειδί από Τρίπολη στο τουρκικό πρακτορείο Αναντολού: «Ηπόρτα είναι ορθάνοιχτη για τις τουρκικές εταιρείες».

Η Τρίπολη ανεβάζει ταχύτητα με την Άγκυρα και δείχνει ευθέως την Τουρκία ως παίκτη-κλειδί στην ενεργειακή σκακιέρα της Λιβύης. Μιλώντας στο τουρκικό κρατικό πρακτορείο Αναντολού, ο υπουργός πετρελαίου και φυσικού αερίου της Λιβύης Khalifa Abdulsadek δήλωσε ότι η Τουρκία μπορεί να διαδραματίσει «βασικό ρόλο» στα υπεράκτια πετρελαϊκά και αερίου κοιτάσματα, σε διαγωνισμούς που άνοιξαν για πρώτη φορά μετά από 17 χρόνια.

Όπως τόνισε, η Τουρκία διαθέτει εμπειρία και στόλο ικανό για σεισμικές έρευνες και γεωτρήσεις σε ανοικτή θάλασσα, εκτιμώντας ότι έχει ισχυρές πιθανότητες να κερδίσει “οικόπεδα”, κυρίως υπεράκτια.

Στενή συνεργασία – Δύο ‘μνημόνια’ στο τραπέζι

Ο Abdulsadek υπογράμμισε τις στενές σχέσεις της λιβύης με την TPAO και το τουρκικό Υπουργείο Ενέργειας, σημειώνοντας ότι τρέχουν ήδη πολλά κοινά έργα. Χαρακτήρισε το ‘μνημόνιο συνεργασίας’ μεταξύ της NOC και της TPAO (ιούνιος πέρσι) ως «ισχυρή δέσμευση», προσθέτοντας ότι αναμένεται δεύτερο ‘μνημόνιο’ για σεισμικές έρευνες.

Αέριο για την Ευρώπη

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο φυσικό αέριο. Σύμφωνα με τον Λιβυό Υπουργό, τα κοινά έργα με την Τουρκία θα μπορούσαν να συμβάλουν στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, όταν ωριμάσουν οι συνθήκες.

Διπλωματικό συναγερμό έφεραν drone-εισβολές και νάρκες στα τουρκικά παράλια.  Η Άγκυρα χτύπησε καμπανάκι κινδύνου σε μόσχα και κίεβο, στέλνοντας ξεκάθαρο μήνυμα:«Μην φέρετε τον πόλεμό σας στον τουρκικό εναέριο χώρο».

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της φιλοκυβερνητικής αγγλόφωνης ιστοσελίδας Türkiye Today, που επικαλείται το Τ24, η Τουρκία προχώρησε σε διάβημα προς τους πρέσβεις Ρωσίας και Ουκρανίας, μετά από επανειλημμένες εισόδους drones στον τουρκικό εναέριο χώρο και την εμφάνιση ναυτικών ναρκών στα τουρκικά παράλια.

Κατά τις ίδιες πληροφορίες, το μήνυμα ήταν απολύτως σαφές: Ούτε drones, ούτε επιχειρήσεις, ούτε «παράπλευρες» συνέπειες στην τουρκική επικράτεια. μετά τις παρεμβάσεις, οι παραβιάσεις φέρεται να σταμάτησαν απότομα.

Η Τουρκία ανάμεσα σε ΝΑΤΟ και διαμεσολάβηση

Από τη ρωσική εισβολή στην ουκρανία το 2022, η Άγκυρα κρατά ανοιχτούς διαύλους τόσο με τη Ρωσία όσο και με την Ουκρανία, την ώρα που παραμένει ενεργό μέλος του ΝΑΤΟ. Ωστόσο, αυτή η ισορροπία γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη καθώς η συμμαχία σκληραίνει τη στάση της απέναντι στη μόσχα.

Το ρεπορτάζ αναφέρει ότι η Τουρκία συμμετέχει πλέον στις δυτικές συζητήσεις για το μεταπολεμικό πλαίσιο ασφάλειας της Ουκρανίας, με ιδιαίτερη έμφαση στη Μαύρη Θάλασσα.

Κόκκινη γραμμή η Μαύρη Θάλασσα

Η άγκυρα φέρεται να ηγείται του ναυτικού σκέλους των διαβουλεύσεων, επιμένοντας ότι οποιαδήποτε συμφωνία δεν πρέπει να οδηγήσει σε άμεση ναυτική αντιπαράθεση με τη Ρωσία. Παραμένει, δε, επιφυλακτική σε προτάσεις που θα αύξαναν την παρουσία μη παράκτιων χωρών του νατο στη μαύρη θάλασσα, θεωρώντας τες δυνητική εστία έντασης.

Πιο κοντά στην εκεχειρία

Σε αντίθεση με συμμάχους όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία, η Τουρκία εμφανίζεται πιο ανοιχτή σε μια διαπραγματευμένη κατάπαυση του πυρός, ακόμη και πριν από πλήρη επίλυση όλων των εδαφικών ζητημάτων.

Το ρεπορτάζ υποστηρίζει ότι στην Άγκυρα υπάρχει φόβος ταχείας κατάρρευσης της Ουκρανίας, με το σκεπτικό ότι μια πρόωρη εκεχειρία ίσως αποτρέψει χειρότερες εξελίξεις.

Ρεαλισμός αντί ρητορικής

Αν και η Τουρκία συνεχίζει να απορρίπτει την προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία, οι πρόσφατες τοποθετήσεις της περιγράφονται ως πιο πραγματιστικές. Ουκρανοί αξιωματούχοι, σύμφωνα με το δημοσίευμα, εκφράζουν προβληματισμό για αυτή τη στάση.

Πανηγυρίζουν τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης με την είδηση του τουρκικού κρατικού πρακτορείου Αναντολού, ότι η ASELSAN υπέγραψε τριετή συμφωνία-πλαίσιο με τη NATOγια την προμήθεια συστημάτων IFF (αναγνώρισης φίλιων ή εχθρικών στόχων) σε φορητά αντιαεροπορικά συστήματα (MANPADS).

Η σύμβαση φέρνει την ASELSAN στο κέντρο των επιχειρησιακών αποφάσεων για την αποτροπή εναέριων απειλών, σε μια περίοδο όπου –όπως σημειώνεται– οι κίνδυνοι αυξάνονται διεθνώς.

Η εταιρεία δηλώνει «ιδιαίτερα υπερήφανη» για τον ρόλο της, τονίζοντας ότι είναι ένας από τους λίγους παρόχους IFFMode-5, της πιο προηγμένης έκδοσης του συστήματος.

«Θα λέει ποιος είναι φίλος και ποιος εχθρός»

Με πιο αιχμηρή γλώσσα, η φιλοκυβερνητική Μιλλιέτ πανηγυρίζει ότι η Τουρκία ανεβάζει επίπεδο ισχύος εντός ΝΑΤΟ, υποστηρίζοντας πως η εξέλιξη αυτή προκαλεί ανησυχία στην ελληνική κυβέρνηση, καθώς τουρκικής προέλευσης συστήματα θα χρησιμοποιούνται πλέον σε συμμαχικές δομές.

Το IFF επιτρέπει σε μια πλατφόρμα να ξεχωρίζει ηλεκτρονικά αν ένας στόχος είναι φίλιος ή εχθρικός, μειώνοντας τον κίνδυνο λαθών και ενισχύοντας την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα.

Κολοσσός με δισεκατομμύρια

Η ASELSAN, με έδρα την Άγκυρα και ιστορία από το 1975, συγκαταλέγεται πλέον στις 50 μεγαλύτερες αμυντικές εταιρείες παγκοσμίως και αυτόν τον μήνα έσπασε το φράγμα των 30 δις δολαρίων σε χρηματιστηριακή αξία. Παράλληλα, υπέγραψε εξαγωγές 171 εκατ. δολαρίων στην περιοχή Ασίας–Ειρηνικού.

Ένα κλίμα όπου το ερώτημα «αν» οι ΗΠΑ θα πλήξουν το Ιράν έχει μετατραπεί σε «πότε», με τον Φεβρουάριο να προβάλλει ως κρίσιμος μήνας, περιγράφει στο σημερινό άρθρο του στη Χουριέτ, ο γνωστός αρθρογράφος Αμπντουλκαντίρ Σελβί ο οποίος συχνά επικαλείται πηγές από την τουρκική κυβέρνηση.

Ο Σελβί σημειώνει ότι το Ισραήλ συνεχίζει να πιέζει έντονα την Ουάσιγκτον για στρατιωτική δράση, με τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου να εμφανίζεται υπέρ μιας άμεσης και διαρκούς επίθεσης. Αντίθετα, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ φέρεται, κατά τον αρθρογράφο, να ακολουθεί διπλή γραμμή: από τη μία να αφήνει ανοιχτό το παράθυρο της διπλωματίας και από την άλλη να περιμένει να «ωριμάσουν» οι συνθήκες.

Το πεντάλογο των απαιτήσεων

Σύμφωνα με τον Σελβί, η Ουάσιγκτον έχει διαβιβάσει στην Τεχεράνη πακέτο πέντε απαιτήσεων:

– δήλωση τερματισμού του πυρηνικού προγράμματος,

– μεταφορά τυχόν εμπλουτισμένου ουρανίου σε τρίτη χώρα,

– μείωση του βαλλιστικού οπλοστασίου και περιορισμό της εμβέλειας,

– ηπιότερη ρητορική έναντι του Ισραήλ,

– διακοπή εκτελέσεων και παύση σκληρών μέτρων κατά της αντιπολίτευσης.

Το μήνυμα Φιντάν

Κομβική αναφορά στο άρθρο αποτελεί η παρέμβαση του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, ο οποίος , όπως γράφει ο Σελβί, μεσολάβησε για να ανοίξουν δίαυλοι επικοινωνίας. Ο Φιντάν προειδοποίησε τις ΗΠΑ «να μην μετατρέψουν το Ιράν σε δεύτερη Βενεζουέλα», τονίζοντας ότι η Τεχεράνη είναι έτοιμη για διαπραγμάτευση, αρκεί να υπάρξει «έντιμη έξοδος». Διαφορετικά, σημείωσε, το Ιράν μπορεί να προετοιμαστεί για το χειρότερο σενάριο.

«Μοντέλο Βενεζουέλας» ή γενικευμένη κρίση

Ο Σελβί αναφέρεται σε σενάρια εσωτερικής πολιτικής μετάβασης στο Ιράν, χωρίς ανοιχτή αλλαγή καθεστώτος, τα οποία συγκρίνονται με τη Βενεζουέλα. Παράλληλα, καταγράφει εκτιμήσεις ότι μια ταυτόχρονη αμερικανική επίθεση και προσπάθεια λαϊκής εξέγερσης θα μπορούσε να έχει αντίθετο αποτέλεσμα, συσπειρώνοντας την ιρανική κοινωνία γύρω από το καθεστώς.

Ο ρόλος της Τουρκίας

Κατά τον αρθρογράφο της Χουριέτ, η Τουρκία θεωρείται ο πιο σταθερός γείτονας του Ιράν και η σταθερότητα της Τεχεράνης συνδέεται άμεσα με τη σταθερότητα της περιοχής. Ο Σελβί εκτιμά ότι πολιτική λύση παραμένει εφικτή και ότι ρόλο-κλειδί μπορούν να διαδραματίσουν ο Τούρκος Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν και η Σαουδική Αραβία.

Ο Σελβί υπενθυμίζει ότι στις αρχές Ιανουαρίου είχε συζητηθεί σοβαρά αμερικανικό πλήγμα, το οποίο τελικά ανεστάλη μετά από παρεμβάσεις «αξιόπιστων φίλων», με τον Τραμπ να δηλώνει ότι έτσι αποτράπηκαν εκατοντάδες εκτελέσεις. Ποιοι ήταν αυτοί οι μεσολαβητές παραμένει, όπως γράφει, ανοιχτό ερώτημα, ενώ ο Φεβρουάριος προσεγγίζει με αυξημένη ένταση.

Νέο μέτωπο σύγκρουσης Άγκυρας–Βρυξελλών ανοίγει το σχέδιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το «Made in Europe», με την Τουρκία να βλέπει τον κίνδυνο αποκλεισμού από τις ευρωπαϊκές δημόσιες προμήθειες, μεταδίδουν τουρκικά μέσα ενημέρωσης. Όπως μεταδίδεται ο Ταγίπ Ερντογάν έστειλε επιστολή-παρέμβαση στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ζητώντας να μην τεθεί η Τουρκία εκτός παιχνιδιού.

«Η Τουρκία δεν είναι τρίτη χώρα»

Πηγές κοντά στην Άγκυρα αναφέρουν ότι στο γράμμα τονίζεται πως η αντιμετώπιση της Τουρκίας ως «τρίτης χώρας» θα διαλύσει τις περιφερειακές αλυσίδες αξίας και θα πλήξει ευθέως τη Τελωνειακή Ένωση ΕΕ–Τουρκίας. Το μήνυμα Ερντογάν στην φον ντερ Λάιεν: η Τουρκία είναι βαθιά ενσωματωμένη στην ευρωπαϊκή αγορά.

Τι φέρνει το «made in Europe»

Το προσχέδιο της ΕΕ δίνει προτεραιότητα σε «παραγόμενα στην Ευρώπη» προϊόντα για δημόσιες αγορές, ειδικά σε στρατηγικές πράσινες τεχνολογίες (ηλεκτρικά οχήματα, μπαταρίες). Πλέον, η χαμηλότερη τιμή δεν αρκεί, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις τουρκικές εταιρείες.

Η Ευρώπη απαντά στον αμερικανικό προστατευτισμό με το δικό της «αγοράζουμε ευρωπαϊκά» – και η Άγκυρα βλέπει τον κίνδυνο να κλείνουν πόρτες. Το κρίσιμο ερώτημα: θεωρείται η Τουρκία “Ευρώπη”;

Σοκ στην αυτοκινητοβιομηχανία

Το διακύβευμα είναι τεράστιο: το 2025 οι εξαγωγές αυτοκινήτων της Τουρκίας προς την ΕΕ άγγιξαν τα 30 διςδολάρια, ενώ με εξαρτήματα και υποσυστήματα το 72% της συνολικής αυτοκινητοβιομηχανικής εξαγωγής κατευθύνεται στην Ευρώπη. Ένας αποκλεισμός θα ήταν οικονομικό σεισμικό ρήγμα.

Υπάρχει «παράθυρο» εξαιρέσεων

Στο κείμενο προβλέπεται παράθυρο εξαιρέσεων για χώρες με ειδικές εμπορικές σχέσεις με την ΕΕ. Η Άγκυρα πιέζει να αναγνωριστεί η μοναδική της σχέση με την Ευρώπη και να βρεθεί φόρμουλα ένταξης στο «Made in Europe».

Tο ραντεβού της κρίσης

Το σχέδιο μπαίνει στο τραπέζι του Συμβουλίου της ΕΕ στις 28 Ιανουαρίου. Αν περάσει ως έχει, οι τουρκικοί κλάδοι ετοιμάζονται για νέο γύρο πιέσεων στις Βρυξέλλες. Το διακύβευμα; Πρόσβαση ή αποκλεισμός σε μια αγορά δισεκατομμυρίων.