Με το βλέμμα στραμμένο στον Ντόναλντ Τραμπ φτάνει στην Άγκυρα ο Μαρκ Ρούτε, σε μια επίσκεψη που έχει έναν ξεκάθαρο στόχο: πώς θα πειστεί ο Αμερικανός Πρόεδρος να δώσει το «παρών» στη σύνοδο του ΝΑΤΟ.

Σύμφωνα με την αρθρογράφο της Τ24, Μπαρτσίν Γινάντς, η επιτυχία της κρίσιμης συνόδου του Ιουλίου κρέμεται κυριολεκτικά από τις διαθέσεις του Τραμπ, ο οποίος εμφανίζεται δυσαρεστημένος με τη Συμμαχία, ειδικά μετά την περιορισμένη στήριξη στον πόλεμο κατά του Ιράν.

Στο επίκεντρο της συνάντησης με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν βρίσκεται το μεγάλο ερώτημα: τι πρέπει να γίνει – και τι να αποφευχθεί – για να μην «εκνευριστεί» ο Τραμπ και τελικά να ταξιδέψει στην Άγκυρα.

Φόβοι για «άδεια καρέκλα» των ΗΠΑ

Το σενάριο μιας συνόδου χωρίς τις ΗΠΑ προκαλεί έντονη ανησυχία, καθώς – όπως επισημαίνεται – θα έπληττε σοβαρά την ενότητα και την αποτρεπτική ισχύ του ΝΑΤΟ, ιδιαίτερα λόγω της αμερικανικής πυρηνικής «ομπρέλας».

Η Γινάντς θεωρεί ότι αν υπάρχει δίδυμο που μπορεί να επηρεάσει τον Τραμπ, αυτό είναι ο Ρούτε και ο Ερντογάν – ένα «δίδυμο» που κρατά ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με τον Αμερικανό Πρόεδρο.

Σενάρια για μπεστεπέ και… S-400

Στο τραπέζι βρίσκεται και το ενδεχόμενο μιας διμερούς συνάντησης στο Μπεστεπέ, που θα είχε ισχυρό συμβολισμό στο εσωτερικό της Τουρκίας. Ωστόσο, για να πραγματοποιηθεί, θα πρέπει να υπάρξουν συγκεκριμένα ανταλλάγματα.

Πρώτη προτεραιότητα για την Άγκυρα: η άρση των περιορισμών στις αμυντικές προμήθειες λόγω των S-400. Μια πιθανή εξέλιξη σε αυτό το μέτωπο θα μπορούσε να αποτελέσει το «δέλεαρ» για τον Τραμπ.

Eυρώπη σε… λεπτές ισορροπίες

Την ίδια ώρα, στο ΝΑΤΟ αναζητείται φόρμουλα ενίσχυσης της ευρωπαϊκής άμυνας χωρίς αποκλεισμούς, ώστε να συμμετέχουν ενεργά και χώρες εκτός ΕΕ – όπως η Τουρκία, η Βρετανία και η Νορβηγία.

Στο Λονδίνο μεταβαίνει ο Τούρκος Τπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν για ένα διήμερο «γεμάτο» επαφών που αναμένεται να κρίνει πολλά για τις σχέσεις Άγκυρας – Ηνωμένου Βασιλείου.

Ο Τούρκος ΥΠΕΞ θα συναντηθεί με την Ιβέτ Κούπερ, βουλευτές και κορυφαίους αξιωματούχους, με το ενδιαφέρον να επικεντρώνεται στην περαιτέρω ενίσχυση των διμερών σχέσεων.

Στο τραπέζι θα βρεθεί η αναβάθμιση της Συμφωνίας Ελεύθερου Εμπορίου, με στόχο την εκτόξευση του εμπορίου μεταξύ των δύο χωρών, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη συνεργασία σε πολλαπλά επίπεδα.

Ο Χακάν Φιντάν θα απευθυνθεί επίσης σε εκδήλωση στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, ενώ θα συναντηθεί και με Τούρκους επιχειρηματίες και πολίτες που ζουν στη Βρετανία, οι οποίοι θεωρούνται «κλειδί» για τη σύσφιξη των δεσμών.

Η επίσκεψη έρχεται σε μια περίοδο όπου Άγκυρα και Λονδίνο επιδιώκουν να δώσουν νέα ώθηση στις σχέσεις τους, με την οικονομία να βρίσκεται στο επίκεντρο.

Συνάντηση διάρκειας μίας ώρας είχαν στην Άγκυρα ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο Μαρκ Ρούτε, με την ατζέντα να «καίει» από γεωπολιτικές εξελίξεις.

Η συνάντηση στο Προεδρικό Μέγαρο έγινε μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, ωστόσο οι πληροφορίες θέλουν στο τραπέζι να βρέθηκαν η εκρηκτική ένταση Ιράν – ΗΠΑ – Ισραήλ και ο πόλεμος στην Ουκρανία, με την Άγκυρα να προβάλλει τον ρόλο του «στρατηγικού εξισορροπητή».

Στο παρασκήνιο, ιδιαίτερο βάρος φαίνεται να δόθηκε και στο σχέδιο δημιουργίας νέου πολυεθνικού στρατηγείου του ΝΑΤΟ στην Τουρκία, αλλά και στη συμβολή της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας στη Συμμαχία.

Στη συνάντηση συμμετείχαν επίσης ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, ο υπουργός Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ και ο σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής Ακίφ Τσαγατάι Κιλίτς.

Το μόνο σίγουρο; Το τετ α τετ Άγκυρας – ΝΑΤΟ ήρθε σε μια από τις πιο «εύφλεκτες» στιγμές για την περιοχή.

Νωρίτερα ο Ρούτε είχε συνάντηση και με τον Χακάν Φιντάν στο τουρκικό ΥΠΕΞ.

Σε κλίμα έντασης και με βαριά ατζέντα πραγματοποιείται η επίσκεψη του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, στην Άγκυρα, όπου διαδοχικές επαφές με την τουρκική ηγεσία συνδυάζονται με αντιδράσεις στους δρόμους.

Ο Ρούτε συναντήθηκε ήδη με τον Τούρκος πουργό Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ στο τουρκικό υπουργείο Άμυνας, χωρίς να δοθούν λεπτομέρειες για το τι συζητήθηκε πίσω από κλειστές πόρτες.

Τα βλέμματα στρέφονται πλέον στη συνάντησή του με τον Πρόεδρο της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν στο προεδρικό συγκρότημα, αλλά και στις επαφές με τον Υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν.

Στο τραπέζι βρίσκονται τα «καυτά» μέτωπα: ο πόλεμος Ιράν–ΗΠΑ–Ισραήλ, η σύγκρουση Ρωσίας–Ουκρανίας, οι ισορροπίες στην περιοχή και ο ρόλος της Τουρκίας μέσα στη Συμμαχία, αλλά και πιθανοί σχεδιασμοί για αποστολές του ΝΑΤΟ.

Η χρονική συγκυρία θεωρείται κρίσιμη, καθώς απομένουν λιγότεροι από τρεις μήνες για τη μεγάλη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ που θα πραγματοποιηθεί στην Άγκυρα στις 7 και 8 Ιουλίου, με τη σημασία της να χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα αυξημένη.

Ωστόσο, η επίσκεψη δεν πέρασε χωρίς αντιδράσεις. Μέλη της Ένωσης Νέων Τουρκίας βγήκαν στους δρόμους, στήνοντας διαμαρτυρία έξω από το υπουργείο Εξωτερικών. Με πανό σε πεζογέφυρα και συνθήματα όπως «Άι χάσου Ρούτε» και «Δολοφόνε ΝΑΤΟ φύγε από την Τουρκία», εξέφρασαν την έντονη αντίθεσή τους στη Συμμαχία.

Το σκηνικό στην Άγκυρα αποτυπώνει το διπλό μήνυμα της επίσκεψης: υψηλού επιπέδου διπλωματία πίσω από κλειστές πόρτες – και ένταση στον δρόμο.

Ξεκάθαρο μήνυμα μέσα στην ένταση έστειλε ο πρώην Τούρκος πρέσβης Τιμούρ Σοϊλεμέζ, βάζοντας «φρένο» στα σενάρια για ρήξη με το ΝΑΤΟ αλλά και για πολεμική σύγκρουση με το Ισραήλ.

Μιλώντας στην τουρκική ιστοσελίδα T24, ο έμπειρος διπλωμάτης ξεκαθάρισε ότι η Τουρκία βρίσκεται στο τραπέζι όλων των αποφάσεων της Συμμαχίας και ότι «καμία απόφαση δεν μπορεί να ληφθεί εναντίον της». Όπως είπε, η εντύπωση ότι το ΝΑΤΟ λειτουργεί χωρίς την Άγκυρα είναι λανθασμένη.

Αναφερόμενος στις αιχμηρές δηλώσεις από το Ισραήλ, ο Σοϊλεμέζ εμφανίστηκε καθησυχαστικός: «Δεν υπάρχει καμία ρεαλιστική πιθανότητα στρατιωτικής σύγκρουσης». Αντίθετα, υποστήριξε ότι πρόκειται για κινήσεις εντυπωσιασμού και αποπροσανατολισμού.

Παράλληλα, έριξε το βάρος στην πολιτική διάσταση, λέγοντας ότι ο Μπενιαμίν Νετανιάχου στοχεύει κυρίως στο να ενισχύσει το αρνητικό κλίμα κατά της Τουρκίας στο αμερικανικό Κογκρέσο.

Ωστόσο, όπως σημείωσε, ο ίδιος γνωρίζει καλά ότι δεν μπορεί να προκαλέσει σοβαρή ρήξη στις σχέσεις Άγκυρας – Ουάσιγκτον.

Σε μια περίοδο που η ρητορική ανεβαίνει επικίνδυνα, ο πρώην πρέσβης επιχειρεί να χαμηλώσει τους τόνους, στέλνοντας σαφές μήνυμα: η ένταση υπάρχει, αλλά τα όρια είναι ξεκάθαρα.

Στην Άγκυρα φτάνει ο γενικός γραμματέας του NATO, Μαρκ Ρούτε, λίγους μήνες πριν από τη μεγάλη σύνοδο κορυφής του Ιουλίου, σε μια επίσκεψη με έντονο γεωπολιτικό βάρος.

Ο Ρούτε θα έχει διαδοχικές συναντήσεις με τον Τούρκο Πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν, τον Υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν και τον Υπουργό Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ, με φόντο τις διεθνείς κρίσεις και την ενίσχυση της στρατιωτικής ισχύος της Συμμαχίας.

«Πυρετός» προετοιμασιών για τη Σύνοδο

Η Άγκυρα ετοιμάζεται να υποδεχθεί περίπου 6.000 αξιωματούχους και ηγέτες στις 7-8 Ιουλίου, στη δεύτερη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ που φιλοξενεί μέσα σε δύο δεκαετίες.

Τα έργα «τρέχουν» με ταχύ ρυθμό: Το στρατιωτικό αεροδρόμιο του Ετιμεσγκιούτ αναβαθμίζεται για να υποδεχθεί τις αποστολές, ενώ κατασκευάζονται νέες εγκαταστάσεις φιλοξενίας και στήνεται ειδικό κέντρο Τύπου στο προεδρικό συγκρότημα.

Δαπάνες-ρεκόρ και παγκόσμιες εντάσεις

Στο επίκεντρο των συζητήσεων θα βρεθούν οι αυξανόμενες συγκρούσεις παγκοσμίως και η ανάγκη για μεγαλύτερες στρατιωτικές δαπάνες.

Ήδη τα κράτη-μέλη έχουν συμφωνήσει να φτάσουν τις αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ έως το 2035, ενώ σύμφωνα με στοιχεία του ΝΑΤΟ οι στρατιωτικές δαπάνες εκτινάχθηκαν το 2025 στα 574 δισ. δολάρια.

«Κλειδί» η Τουρκία στη νότια πτέρυγα

Η Τουρκία, με τη δεύτερη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη της Συμμαχίας, θεωρείται κομβικός παίκτης, ειδικά στη νότια πτέρυγα και στη Μαύρη Θάλασσα, όπου οι εντάσεις λόγω του πολέμου Ρωσίας–Ουκρανίας παραμένουν υψηλές.

Η σύνοδος της Άγκυρας αναμένεται να καθορίσει την επόμενη μέρα του ΝΑΤΟ – με φόντο έναν κόσμο που αλλάζει γρήγορα και γίνεται όλο και πιο ασταθής.