Διπλή ήττα –στρατιωτική και διπλωματική– υπέστη το «Καντίλ» (στρατηγείο PKK) στη Συρία, σύμφωνα με τον αρθρογράφο της Χουριέτ Αμπντουλκαντίρ Σελβί. Όπως σημειώνει, στις 18 Ιανουαρίου ο μεταβατικός πρόεδρος της Συρίας Αχμέντ Χουσεΐν αλ-Σαράα και ο διοικητής των SDF (Kούρδοι Συρίας) Μαζλούμ Άμπντι κατέληξαν σε συμφωνία 14 σημείων, ενώ μία ημέρα αργότερα συναντήθηκαν στη Δαμασκό.

Στο πεδίο των μαχών, ωστόσο, το Καντίλ δέχθηκε πλήγματα σε Χαλέπι και Ντέιρ εζ-Ζορ. Κατά τον αρθρογράφο, επιχείρησε να ανακτήσει διαπραγματευτικό πλεονέκτημα «μπλοφάροντας» με το χαρτί του Νταές, αλλά η σκληρή στάση της Δαμασκού οδήγησε σε κατάρρευση των συνομιλιών.

Χωρίς αμερικανική ομπρέλα

Ο Σελβί υποστηρίζει ότι το Καντίλ έχασε και τη στήριξη των ΗΠΑ, παραθέτοντας ενδείξεις:

-οι ΗΠΑ δεν παρενέβησαν για να αποτρέψουν επιχειρήσεις του συριακού στρατού κατά των SDF,

-μετά την αποτυχία των συνομιλιών Σαράα–Άμπντι, ο Σαράα είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίστηκαν, κάτι που ερμηνεύεται ως «πράσινο φως»,

-κοινές δηλώσεις μετά την επικοινωνία τόνισαν τη στήριξη στην εδαφική ακεραιότητα, την ανεξαρτησία και τη σταθερότητα της Συρίας, καθώς και την επιθυμία για μια «ισχυρή και ενωμένη Συρία».

Tέλος το rebranding των YPG/SDF

Κατά τον αρθρογράφο, οι διαπραγματεύσεις Δαμασκού–SDF μπορεί να επαναληφθούν, αλλά «τίποτα δεν θα είναι όπως πριν». Οι επιχειρήσεις αναμένεται να συνεχιστούν, με στόχο τον πλήρη έλεγχο της επικράτειας από τη Δαμασκό. Παράλληλα, το «rebranding» του PKK και τoy YPG ως SDF θεωρείται ότι «έλαβε τέλος», καθώς αραβικές φυλές αποσύρθηκαν, αφήνοντας μόνο YPG πιστό στο Καντίλ.

Πολιτικές παρενέργειες

Ο Σελβί σημειώνει ότι και το φιλοκουρδικό κόμμα της Τουρκίας DEM δεν κατάφερε να αξιοποιήσει τη συγκυρία, επιστρέφοντας –όπως γράφει– υπό την επιρροή του Καντίλ.

Μετά την Exxon Mobil πέφτουν υπογραφές και με τη αμερικανική εταιρεία Chevron τον Φεβρουάριο στην Κωνσταντινούπολη, αποκάλυψε ο Τούρκος Υπουργός Ενέργειας Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ ο οποίος μιλά για «χρυσή χρονιά» και προαναγγέλλει καταιγισμό ερευνών, γεωτρήσεων και διεθνών συμπράξεων.

Exxon ήδη στο τραπέζι – Έρευνες σε Μεσόγειο και Μαύρη Θάλασσα

Μιλώντας στο τουρκικό κανάλι A Haber, ο Τούρκος Υπουργός είπε ότι τον Ιανουάριο «έδεσε» η συνεργασία με την ExxonMobil για έρευνες σε Μεσόγειο, Μαύρη Θάλασσα και άλλες περιοχές παγκοσμίως. Μετά τη Chevron, έρχονται κι άλλες συμφωνίες, όπως ξεκαθαρίζει.

Όχι γενικόλογα: «Ξεκινάμε εδώ, τρυπάμε εκεί»

Το 2026 θα φέρει συγκεκριμένα projects. «Θα ανακοινώσουμε πού αρχίζουμε έρευνα και πού κάνουμε γεώτρηση», σημειώνει ο Μπαϊρακτάρ, με Exxon ή Chevron, «οπουδήποτε στον κόσμο».

Άνοιγμα σε Λιβύη και Ιράκ – Στο βάθος και Συρία

Μετά τις υπογραφές, οι ομάδες «κάθονται και δουλεύουν» κοινά σενάρια για Λιβύη και Ιράκ, ενώ εξετάζονται προοπτικές και για τη Συρία.

Στόλος σε πλήρη κίνηση: Μαύρη θάλασσα, Μεσόγειος, Σομαλία

Το «Γιλντιρίμ» κατευθύνεται στη Μαύρη Θάλασσα. Η «Τσαγρί» αναχωρεί από την Τασουτζού για την πρώτη αποστολή στη Σομαλία τον Φεβρουάριο. Δεν αποκλείεται ενίσχυση του στόλου με νέα πλοία, εφόσον το επιτρέψουν οικονομική βιωσιμότητα και logistics.

15ετής συμφωνία με Αζερμπαϊτζάν – Αέριο από το 2029

Παράλληλα, η Άγκυρα υπέγραψε μακροπρόθεσμη συμφωνία με το Αζερμπαϊτζάν για προμήθεια φυσικού αερίου διάρκειας 15 ετών, με έναρξη το 2029, ενισχύοντας την ενεργειακή ασφάλεια.

Με κοινή δήλωση-μήνυμα προς την Ουάσιγκτον, Σαουδική Αραβία, Τουρκία, Αίγυπτος, Ιορδανία, Ινδονησία, Πακιστάν, Κατάρ και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν ότι αποδέχονται την πρόσκληση του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για συμμετοχή στο νέο «Συμβούλιο Ειρήνης» για τη Γάζα.

Η πρόσκληση εντάσσεται στο 20σέλιδο σχέδιο Τραμπ για τον τερματισμό της σύγκρουσης. Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη Μέση Ανατολή, Στιβ Γουίτκοφ, ανακοίνωσε ότι ξεκινά η δεύτερη φάση, με μετάβαση από την κατάπαυση πυρός σε αφοπλισμό, τεχνοκρατική διοίκηση και ανοικοδόμηση.

Φιντάν στο τραπέζι

Ο Λευκός Οίκος έδωσε στη δημοσιότητα τα ονόματα των μελών του Συμβουλίου, στο οποίο συμμετέχει και ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, με αντικείμενο τη διακυβέρνηση και τις βασικές υπηρεσίες στη Γάζα.

«Ιδρυτικό» κάλεσμα και μήνυμα αποδοχής

Ο επικεφαλής Επικοινωνίας της τουρκικής προεδρίας Μπουρχανεττίν Ντουράν επιβεβαίωσε ότι ο Ταγίπ Ερντογάν προσκλήθηκε ως ιδρυτικό μέλος.

Στην κοινή ανακοίνωση των οκτώ χωρών υπογραμμίζεται ότι η πρόσκληση «γίνεται δεκτή με ικανοποίηση», ενώ διευκρινίζεται πως κάθε κράτος θα ολοκληρώσει τις απαιτούμενες νομικές διαδικασίες για την επίσημη συμμετοχή του.

Με μία φράση-μήνυμα απάντησε ο Ταγίπ Ερντογάν στο ερώτημα αν θα συμμετάσχει στο Συμβούλιο Ειρήνης στο Νταβός για τη Γάζα, που συγκροτείται με πρωτοβουλία του Ντόναλντ Τραμπ.

Μετά τη συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματός του και απαντώντας σε δημοσιογράφους, ο Τούρκος πρόεδρος δήλωσε λιτά:

«Θα συμμετάσχει ο Χακάν Μπέη», δείχνοντας τον υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν.

Η πρόσκληση Τραμπ και το «όχι» Ερντογάν

Σύμφωνα με τουρκικά μέσα, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε απευθύνει επίσημη πρόσκληση στον Ερντογάν να είναι ιδρυτικό μέλος του «Συμβουλίου Ειρήνης», που θα αναλάβει ρόλο στην ανοικοδόμηση και την ασφάλεια της Γάζας, αποστέλλοντας μάλιστα και προσωπική επιστολή.

Ωστόσο, η Άγκυρα επιλέγει εκπροσώπηση σε επίπεδο ΥΠΕΞ – και όχι προσωπική παρουσία του Προέδρου.

Το «one minute» που ακόμα καίει

Το παρασκήνιο αποκαλύπτει γνωστός Τούρκος δημοσιογράφος. Ο Ραγκίπ Σοϊλού, με ανάρτησή του στο X (Twitter), σημειώνει:

«Ο Ερντογάν δεν πηγαίνει στο Νταβός και στέλνει τον Φιντάν να τον εκπροσωπήσει στο Συμβούλιο Ειρήνης εξαιτίας του περιστατικού του 2009 με τον Ισραηλινό πρόεδρο Πέρες. Έχει ορκιστεί ότι δεν θα συμμετάσχει ποτέ ξανά».

Το περιστατικό έχει μείνει γνωστό στην τουρκική πολιτική ιστορία ως το «One Minute Incident», όταν ο Ερντογάν συγκρούστηκε δημόσια στο Νταβός με τον τότε πρόεδρο του Ισραήλ Σιμόν Πέρες και αποχώρησε επιδεικτικά από το πάνελ.

Μήνυμα με πολλούς αποδέκτες

Η επιλογή Φιντάν αντί Ερντογάν ερμηνεύεται ως πολιτικό μήνυμα:

Συμμετοχή μεν, χωρίς προσωπική «νομιμοποίηση» ενός σχήματος που αγγίζει το παλαιστινιακό ζήτημα και τις ευαίσθητες ισορροπίες με το Ισραήλ.

Το «one minute» μπορεί να ειπώθηκε το 2009 – αλλά στην Άγκυρα φαίνεται πως ακόμα μετρά.

Ως στροφή του Ταγίπ Ερντογάν στο θέμα της Γάζας ερμηνεύουν Τούρκοι αναλυτές την δήλωσή του στον Ντόναλντ Τραμπ – κατά την τηλεφωνική τους επικοινωνία – ότι η Άγκυρα θα κινηθεί στο θέμα αυτό «σε συντονισμό με τις ΗΠΑ».

Όπως αναφέρουν, η ανακοίνωση της τουρκικής Προεδρίας αμέσως μετά την τηλεφωνική επικοινωνία προκαλεί αίσθηση, καθώς έρχεται σε αντίθεση με τη μέχρι τώρα σκληρή ρητορική του Ερντογάν, ο οποίος στο παρελθόν κατηγορούσε ανοιχτά την Ουάσινγκτον ότι στηρίζει τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου σε αυτό που χαρακτήριζε «πολιτικές γενοκτονίας» με στόχο την εκδίωξη των Παλαιστινίων από τη Γάζα.

Έντονο διπλωματικό παρασκήνιο σε Άγκυρα και Συρία

Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι το τηλεφώνημα Τραμπ–Ερντογάν προηγήθηκε έντονης διπλωματικής κινητικότητας. Μόλις μία ημέρα νωρίτερα, ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Άγκυρα και ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ για τη Συρία Τομ Μπάρακ είχε συναντηθεί με τον Τούρκο ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Μπάρακ μετέφερε το μήνυμα ότι η συνεργασία των ΗΠΑ με τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDG) κατά του DEAŞ βαίνει προς λήξη και ότι οι Κούρδοι της Συρίας θα πρέπει να αναζητήσουν συνεννόηση με τη Δαμασκό για τα δικαιώματά τους.

Τηλεφωνήματα «φωτιά» σε άμυνα και διπλωματία

Μετά τη συνάντηση Φιντάν–Μπάρακ, ο Τούρκος ΥΠΕΞ είχε νέα επικοινωνία με τον Αμερικανό ομόλογό του για Συρία και Γάζα, ενώ και ο υπουργός Άμυνας της Τουρκίας Γιασάρ Γκιουλέρ μίλησε τηλεφωνικά με τον Αμερικανό υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ.

Λίγες ώρες αργότερα, ο Ντόναλντ Τραμπ, σε συνέντευξη Τύπου με αφορμή τον πρώτο χρόνο της δεύτερης θητείας του, δήλωσε ότι επρόκειτο να έχει «σημαντική τηλεφωνική συνομιλία» με τον «πολύ αγαπητό του» Ερντογάν – κάτι που πράγματι συνέβη λίγο μετά τα μεσάνυχτα (ώρα Ελλάδος).

DEAŞ, φυλακές και τουρκική πρόταση

Σύμφωνα με την τουρκική Προεδρία, στη συνομιλία δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στον αγώνα κατά του DEAŞ, αλλά και στο μέλλον των φυλακών στη Συρία, όπου κρατούνται χιλιάδες μέλη της οργάνωσης.

Υπενθυμίζεται ότι η Τουρκία έχει στο παρελθόν προτείνει πως, εφόσον οι ΗΠΑ και η Συρία δεν επιθυμούν να συνεχίσουν τη φύλαξη των συγκεκριμένων εγκαταστάσεων από τις SDG, ο τουρκικός στρατός θα μπορούσε να αναλάβει προσωρινά τον έλεγχο.

Γάζα: πρόσκληση χωρίς απάντηση

Τέλος, στην ανακοίνωση αναφέρεται ότι ο Ερντογάν ευχαρίστησε τον Τραμπ για την πρόσκληση συμμετοχής στο «Συμβούλιο Ειρήνης για τη Γάζα», χωρίς ωστόσο να διευκρινίζεται εάν η τουρκική πλευρά αποδέχθηκε επισήμως την πρόσκληση.

Η στροφή στον τόνο και η έμφαση στον «συντονισμό» με τις ΗΠΑ δείχνουν ότι κάτι αλλάζει στο παρασκήνιο της τουρκοαμερικανικής σχέσης, με τη Γάζα και τη Συρία να λειτουργούν ως κομβικά πεδία διαπραγμάτευσης.

Ερντογάν: «Παραγωγική συνομιλία με Τραμπ»

Στο μεταξύ «παραγωγική» χαρακτήρισε ο Τούρκος Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν την τηλεφωνική συνομιλία που είχε με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.

Μιλώντας στην κοινοβουλευτική ομάδα του κόμματός του, ο Τούρκος Πρόεδρος δήλωσε ότι συζήτησαν κρίσιμα ζητήματα για την ασφάλεια της Συρίας, με έμφαση στην κοινή μάχη κατά του ISIS, αλλά και σε μια σειρά θεμάτων που, όπως είπε,  μπορούν να συμβάλουν στη σταθερότητα της περιοχής.

Ο Τούρκος Πρόεδρος εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι, με την εφαρμογή της πρόσφατης συμφωνίας, θα απελευθερωθούν σύντομα και τα υπόλοιπα εδάφη που ελέγχονται από ένοπλες οργανώσεις, μαζί με τους αμάχους που ζουν εκεί.

«Στόχος μας είναι μια ενιαία Συρία, όπου όλοι θα αισθάνονται ασφαλείς», ανέφερε ο Τούρκος Πρόεδρος.

Θύελλα αντιδράσεων προκάλεσε στην Τουρκία μια φωτογραφία από τη συνάντηση του υπουργού Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ με τον Αμερικανό πρέσβη και ειδικό απεσταλμένο για τη Συρία Τομ Μπάρακ στην Άγκυρα, εν μέσω καταιγιστικών εξελίξεων στη βόρεια Συρία.

Στη φωτογραφία που έδωσε στη δημοσιότητα το τουρκικό Υπουργείο Άμυνας, ο Μπάρακ κάθεται στο κέντρο, με την τετραμελή αμερικανική αντιπροσωπεία στα αριστερά και τον Γκιουλέρ με δύο ανώτατους αξιωματικούς στα δεξιά. Η εικόνα ήταν αρκετή για να ανάψει πολιτική φωτιά.

«Πρέσβης ή αποικιακός διοικητής;»

Η αντιπολίτευση μίλησε για πρωτοφανή προσβολή πρωτοκόλλου, με αιχμηρές αναφορές σε «αποικιακό διοικητή». Ο πρώην διπλωμάτης και στέλεχος του CHP Ναμίκ Ταν τόνισε ότι «το κρατικό πρωτόκολλο είναι ενιαίο και δεν αλλάζει κατά περίπτωση».

Ακόμη πιο σκληρός εμφανίστηκε ο βουλευτής του CHP Μουράτ Μπακάν, λέγοντας: «Όταν ο υπουργός Άμυνας φαίνεται παραγκωνισμένος στο ίδιο του το γραφείο, κάτω από τη σημαία του κράτους, αυτό δεν είναι απλώς κακή φωτογραφία. Είναι εικόνα που βλάπτει το κύρος του κράτους».

Από την πλευρά του, ο βουλευτής του Καλού Κόμματος Λουτφί Τουρκκάν διερωτήθηκε δηκτικά: «Αυτός ο άνθρωπος είναι πρέσβης ή αποικιακός διοικητής;»

Η απάντηση του Υπουργείου

Πηγές του Υπουργείου Άμυνας απάντησαν ότι το συγκεκριμένο πρωτόκολλο εφαρμόζεται εδώ και χρόνια και δεν αφορά ειδικά τον Μπάρακ. Μάλιστα, υπενθυμίζεται ότι ίδια διάταξη καθισμάτων είχε χρησιμοποιηθεί και σε συναντήσεις με τους αρχηγούς ΓΕΕΘΑ της Ιορδανίας και της Λιβύης, κάτι που –όπως υποστηρίζεται– αποδυναμώνει τους ισχυρισμούς περί «προνομιακής μεταχείρισης».

Πολιτικός καβγάς με φόντο τη Συρία

Παρά τις εξηγήσεις, η φωτογραφία συνεχίζει να τροφοδοτεί έντονη συζήτηση, με τα αντιπολιτευόμενα μέσα να μιλούν για συμβολισμό υποτέλειας, ενώ κυβερνητικοί κύκλοι κάνουν λόγο για τεχνητή κρίση.