Με τίτλους που θυμίζουν… διπλωματικό θρίαμβο ξύπνησε σήμερα η Τουρκία μετά τη συνάντηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με τον Ντόναλντ Τραμπ στην Άγκυρα.

Ο φιλοκυβερνητικός Τύπος σήκωσε στα πρωτοσέλιδα τα F-35, την άρση των αμερικανικών κυρώσεων CAATSA και τη «χημεία» των δύο ηγετών, παρουσιάζοντας τη συνάντηση στο Μπεστεπέ ως μεγάλη νίκη της Άγκυρας.

Η Χουριέτ κυκλοφόρησε με τίτλο-μήνυμα:
«Αίρονται οι κυρώσεις – Σήμα για τα F-35», γράφοντας ότι ο Τραμπ έδωσε το πρώτο χαρμόσυνο νέο στην Τουρκία μέσα στο προεδρικό συγκρότημα.

Η Σαμπάχ το πήγε ακόμη πιο θριαμβευτικά:
«Η Τουρκία πήρε αυτό που ήθελε».
Στο πρωτοσέλιδο κυριαρχούν οι φωτογραφίες Ερντογάν–Τραμπ, οι αναφορές στη «θερμή υποδοχή» και η εικόνα μιας Άγκυρας που εμφανίζεται να αποσπά δεσμεύσεις από την Ουάσιγκτον.

Η Τουρκίγε μιλά για «Σύνοδο νέας εποχής», γράφοντας ότι «θα αρθούν οι κυρώσεις, θα δοθούν αεροσκάφη και κινητήρες». Δηλαδή, όχι μόνο F-35, αλλά και οι κρίσιμοι κινητήρες για το τουρκικό μαχητικό KAAN μπαίνουν στο κάδρο.

Η Γένι Σαφάκ δεν άφησε καμία αμφιβολία για το κλίμα:
«Αίρονται τα CAATSA».
Η εφημερίδα παρουσιάζει την επίσκεψη Τραμπ ως αρχή νέας περιόδου στις τουρκοαμερικανικές σχέσεις και δίνει βάρος στη φράση του Αμερικανού προέδρου ότι δεν υπάρχει λόγος να μη δοθούν τα F-35 στην Τουρκία.

Η Ακράμ εμφανίζεται ακόμη πιο απόλυτη:
«Αίρονται τα CAATSA, έρχονται τα F-35 – Δεν επιβάλλονται κυρώσεις σε σύμμαχο».
Στο πρωτοσέλιδο κυριαρχεί ένα F-35, οι σημαίες Τουρκίας και ΝΑΤΟ και η εικόνα Ερντογάν–Τραμπ σε καθαρό σκηνικό συμμαχικής επαναπροσέγγισης.

Η Μιλλιέτ γράφει με μεγάλα γράμματα:
«Θα άρουμε τις κυρώσεις», προβάλλοντας τη διπλή υποδοχή Τραμπ στην Άγκυρα και το μήνυμα ότι η σκηνή πλέον ανήκει στην τουρκική πρωτεύουσα.

Απέναντι σε αυτό το πανηγυρικό κλίμα, ο αντιπολιτευτικός Τύπος εμφανίζεται πολύ πιο καχύποπτος.

Η Σοζτζού επέλεξε ειρωνικό τίτλο:
«Εξήγησε τον πάστορα», υπενθυμίζοντας την υπόθεση του Άντριου Μπράνσον, την οποία ανέφερε ο Τραμπ μπροστά στον Ερντογάν. Η εφημερίδα κρατά αποστάσεις από τις υποσχέσεις για τα F-35 και τις κυρώσεις, δείχνοντας πως δεν θεωρεί τίποτα τελειωμένο.

Η Τζουμχουριέτ κινήθηκε στην ίδια γραμμή με τίτλο:
«Νέες υποσχέσεις από τον Τραμπ».
Το μήνυμα είναι σαφές: άλλο οι δηλώσεις, άλλο οι αποφάσεις.

Η εικόνα της ημέρας στον τουρκικό Τύπο είναι διπλή. Από τη μία, οι φιλοκυβερνητικές εφημερίδες πανηγυρίζουν για «νέα εποχή», F-35, KAAN και τέλος των κυρώσεων. Από την άλλη, τα αντιπολιτευτικά μέσα προειδοποιούν ότι οι υποσχέσεις Τραμπ χρειάζονται αποδείξεις.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι η Άγκυρα σήμερα διαβάζει τα πρωτοσέλιδα σαν μήνυμα ισχύος: ο Ερντογάν εμφανίζεται να βγαίνει από τη συνάντηση με Τραμπ έχοντας ξαναβάλει στο τραπέζι όλα όσα ζητούσε εδώ και χρόνια — F-35, άρση κυρώσεων και αμυντική επαναπροσέγγιση με τις ΗΠΑ.

Μια επιστολή του Ντόναλντ Τραμπ προς το αμερικανικό Κογκρέσο είναι, σύμφωνα με τουρκική ανάλυση, το κλειδί για να ξεκλειδώσει η άρση των κυρώσεων CAATSA κατά της Τουρκίας και να ανοίξει ξανά ο δρόμος για τα F-35.

Ο Αμερικανός πρόεδρος, από το προεδρικό Μέγαρο της Τουρκίας και στο πλευρό του  Ταγίπ Ερντογάν, έστειλε ένα από τα πιο καθαρά μηνύματα των τελευταίων ετών προς την Άγκυρα: οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν λόγω των ρωσικών S-400 πρέπει να αρθούν και, όπως είπε, «ήρθε η ώρα» να γίνει αυτό.

Σύμφωνα με τον ανταποκριτή της Χουριέτ και του CNN Türk στις ΗΠΑ, Γιουνούς Πακσόι, η διαδικασία για την άρση των CAATSA δεν απαιτεί νέα έγκριση από το Κογκρέσο. Δεν χρειάζεται ψηφοφορία, ούτε περίοδος αναμονής. Αρκεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ να βεβαιώσει επισήμως τρία κρίσιμα στοιχεία.

Τα τρία αυτά στοιχεία αφορούν τους S-400: ότι δεν λειτουργούν πλέον, ότι δεν βρίσκονται υπό τον έλεγχο της Τουρκίας ως ενεργό οπλικό σύστημα και ότι δεν θα υπάρξει στο μέλλον νέα αντίστοιχη αμυντική αγορά από τη Ρωσία.

Με άλλα λόγια, αν ο Τραμπ στείλει επιστολή στο Κογκρέσο δηλώνοντας ότι οι όροι αυτοί έχουν εκπληρωθεί, τότε οι κυρώσεις CAATSA μπορούν, σύμφωνα με το τουρκικό ρεπορτάζ, να αρθούν άμεσα.

Η εξέλιξη αυτή θεωρείται από την Άγκυρα κομβική όχι μόνο για τις κυρώσεις, αλλά και για την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35. Οι προϋποθέσεις για την άρση των CAATSA συνδέονται με τις διατάξεις του αμερικανικού αμυντικού προϋπολογισμού του 2020, ο οποίος είχε μπλοκάρει την παράδοση των μαχητικών στην Τουρκία.

Έτσι, η επιστολή Τραμπ προς το Κογκρέσο δεν θα αφορά μόνο το τέλος των κυρώσεων. Θα μπορούσε να αποτελέσει και το πρώτο αποφασιστικό βήμα για να ανοίξει ξανά ο φάκελος της πώλησης των F-35 στην Τουρκία.

Στο προεδρικό Μέγαρο στην Άγκυρα, ο Τραμπ εμφανίστηκε ιδιαίτερα θετικός και στο θέμα των F-35, χαρακτηρίζοντας την υπόθεση σημαντική απόφαση. Παράλληλα, αναφέρθηκε και στο ζήτημα των κινητήρων, ένα θέμα που καίει την τουρκική αμυντική βιομηχανία και συνδέεται με τα μεγάλα εξοπλιστικά σχέδια της Άγκυρας.

Στην Τουρκία, το μήνυμα διαβάζεται ως πολιτικό σήμα επανεκκίνησης στις σχέσεις με τις ΗΠΑ. Από τη μία, η Άγκυρα βλέπει πιθανή άρση των CAATSA. Από την άλλη, θεωρεί ότι ξανανοίγει η πόρτα των F-35, ένα από τα πιο κρίσιμα και συμβολικά κεφάλαια στις τουρκοαμερικανικές σχέσεις.

Με μια εικόνα γεμάτη συμβολισμούς, χαμόγελα, στρατιωτικά αγήματα και… αναφορά στο νέο του αεροπλάνο έφτασε στην Άγκυρα ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.

Ο Ταγίπ Ερντογάν τον υποδέχθηκε αυτοπροσώπως στο αεροδρόμιο της τουρκικής πρωτεύουσας, λίγο πριν από τη 36η Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, όμως αυτό που έκλεψε την παράσταση ήταν ο πρώτος διάλογος των δύο ηγετών πάνω στο τουρκουάζ χαλί.

Το αεροσκάφος του Τραμπ προσγειώθηκε στις 13:50. Ο Αμερικανός πρόεδρος κατέβηκε τα σκαλιά και αμέσως έδειξε στον Ερντογάν το αεροπλάνο με το οποίο ταξίδεψε.

«Αυτή είναι η πρώτη πτήση αυτού του αεροπλάνου», είπε ο Τραμπ στον Τούρκο πρόεδρο.

«Η πρώτη φορά», συνέχισε, προσθέτοντας ότι είναι «ολοκαίνουργιο».

Ο Ερντογάν απάντησε: «Ναι, ναι, το ξέρω. Το άκουσα».

Ο μεταφραστής εξήγησε πως το αεροσκάφος χρησιμοποιείται για πρώτη φορά και ότι δόθηκε ως δώρο. Τότε ο Ερντογάν συμπλήρωσε: «Από το Κατάρ».

Ο μεταφραστής το μετέφερε στον Τραμπ: «Από το Κατάρ, ως δώρο».

Ο Αμερικανός πρόεδρος απάντησε: «Ναι, ναι… 800 εκατομμύρια δολάρια. Ολοκαίνουργιο».

Ο Τραμπ, εμφανώς ευδιάθετος, γύρισε στη συνέχεια προς τον μεταφραστή και τον ρώτησε: «Πώς είστε; Είστε καλά;», με εκείνον να απαντά: «Ευχαριστώ».

Η δεύτερη στιγμή που σχολιάστηκε έντονα ήταν ο χαιρετισμός του Τραμπ προς το τιμητικό άγημα. Ο Αμερικανός πρόεδρος είπε στα τουρκικά «Merhaba asker», δηλαδή «Γεια σας, στρατιώτες». Οι στρατιώτες απάντησαν, ενώ ο Ερντογάν φάνηκε να χειροκροτεί την κίνηση.

Η υποδοχή είχε και έντονο οθωμανικό χρώμα. Στον χώρο είχαν παραταχθεί οι σημαίες των 16 ιστορικών τουρκικών κρατών, ενώ στρατιώτες με ιστορικές στολές βρίσκονταν στα σκαλιά του αεροδρομίου.

Σύμφωνα με το CNN Türk, αυτή τη φορά υπήρξε και αλλαγή στο τελετουργικό, καθώς στην υποδοχή συμμετείχαν και «γενίτσαροι». Παρόν ήταν επίσης συγκρότημα mehter, η οθωμανική στρατιωτική μπάντα, προσδίδοντας ακόμη πιο θεατρικό τόνο στην τελετή.

Τα τουρκικά μέσα έδωσαν ιδιαίτερη έμφαση στην εικόνα του Τραμπ να φτάνει με το νέο Boeing 747-8, το οποίο, όπως μεταδόθηκε, είχε δοθεί ως δώρο από το Κατάρ. Το αεροσκάφος, σε διαφορετικούς χρωματισμούς από το συνηθισμένο μπλε και λευκό Air Force One, αποτέλεσε από μόνο του θέμα συζήτησης.

Στο αεροδρόμιο τον περίμενε και το προεδρικό όχημα των ΗΠΑ, γνωστό ως «The Beast» ή «Cadillac One».

Μετά την τελετή, Τραμπ και Ερντογάν πέρασαν στην Αίθουσα Τιμών, όπου έβγαλαν αναμνηστική φωτογραφία, πριν αναχωρήσουν για το προεδρικό συγκρότημα.

Εκεί αναμένονται οι κρίσιμες συνομιλίες των δύο ηγετών, με φόντο τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ και την ατζέντα Τουρκίας - ΗΠΑ: αμυντική συνεργασία, κυρώσεις, F-35, κινητήρες για το τουρκικό μαχητικό KAAN, περιφερειακές κρίσεις και ο ρόλος της Άγκυρας μέσα στη Συμμαχία.

Στο πλευρό του Ερντογάν αναμένεται να βρίσκονται κορυφαίοι αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων ο επικεφαλής της ΜΙΤ Ιμπραχίμ Καλίν, ο υπουργός Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ, ο υπουργός Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ και ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου.

Η Άγκυρα θέλησε να στείλει εικόνα ισχύος, πρωτοκόλλου και αυτοπεποίθησης. Και ο Τραμπ, με την πρώτη του ατάκα για το «ολοκαίνουργιο» αεροπλάνο των 800 εκατομμυρίων δολαρίων, φρόντισε να δώσει από την πρώτη στιγμή το δικό του στίγμα.

Με την υποδοχή του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ από τον Τούρκο Πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν στο αεροδρόμιο της Άγκυρας, η τουρκική πρωτεύουσα πέρασε και επισήμως στο επίκεντρο της διεθνούς διπλωματίας.

Το αεροσκάφος που μετέφερε τον πρόεδρο των ΗΠΑ προσγειώθηκε στην Άγκυρα στο πλαίσιο της επίσημης επίσκεψής του στην Τουρκία ενόψει της 36ης Συνόδου Κορυφής Αρχηγών Κρατών και Κυβερνήσεων του ΝΑΤΟ. Λίγο νωρίτερα είχε φθάσει και το αεροσκάφος που μετέφερε την αμερικανική αντιπροσωπεία.

Τουρκικά μέσα αναφέρουν ότι η  παρουσία Τραμπ στην Άγκυρα προσδίδει ιδιαίτερο πολιτικό βάρος στη Σύνοδο, καθώς στο επίκεντρο βρίσκονται όχι μόνο τα ζητήματα της Συμμαχίας, αλλά και οι αμερικανοτουρκικές σχέσεις, η αμυντική συνεργασία, οι ισορροπίες ΗΠΑ–Ευρώπης και ο στρατηγικός ρόλος της Τουρκίας.
 

Στην τουρκική ανάγνωση, η επίσκεψη έχει και ιστορικό βάρος: τουρκικά μέσα σημειώνουν ότι ο Τραμπ είναι ο πρώτος πρόεδρος των ΗΠΑ που πραγματοποιεί επίσημη επίσκεψη στην Τουρκία μετά από 17 χρόνια, από την επίσκεψη Ομπάμα το 2009. Παράλληλα, ο ίδιος ο Τραμπ φέρεται να είπε ότι πηγαίνει στη Σύνοδο της Άγκυρας «λόγω του σεβασμού» του προς τον Ερντογάν.  

Τι θέλει ο Ερντογάν από τον Τραμπ

Το μεγάλο παζάρι είναι αμυντικό. Στο τραπέζι μπαίνουν τα F-35, οι κυρώσεις CAATSA, οι κινητήρες F110 για το τουρκικό μαχητικό KAAN, η άρση περιορισμών στην αμυντική συνεργασία εντός ΝΑΤΟ και συνολικά η επανεκκίνηση των σχέσεων Ουάσιγκτον–Άγκυρας. Η Habertürk γράφει ότι στην ατζέντα της συνάντησης βρίσκονται οι σχέσεις Τουρκίας–ΗΠΑ, τα F-35, οι κινητήρες του KAAN, η Συρία, το Ιράν, η Γάζα και η αμυντική βιομηχανία.  

Το πιο κρίσιμο σημείο είναι ότι, σύμφωνα με Reuters, ο Τραμπ αναμένεται να δείξει στήριξη σε πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, αν και υπάρχουν ακόμη νομικά και πολιτικά εμπόδια λόγω των ρωσικών S-400. Το ίδιο ρεπορτάζ σημειώνει ότι η Τουρκία είχε αποβληθεί από το πρόγραμμα των F-35 και είχε υποστεί κυρώσεις μετά την αγορά των S-400 το 2019.  

Η ισραηλινή σκιά

Το παρασκήνιο έχει και ισραηλινή διάσταση. Ο Νετανιάχου, πριν από την άφιξη Τραμπ στην Άγκυρα, κάλεσε δημόσια τις ΗΠΑ να μη δώσουν F-35 στην Τουρκία, υποστηρίζοντας ότι κάτι τέτοιο θα διατάρασσε την ισορροπία ισχύος στη Μέση Ανατολή. Αυτό σημαίνει ότι η συνάντηση Ερντογάν–Τραμπ δεν αφορά μόνο τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις, αλλά και την ισορροπία Τουρκίας–Ισραήλ–Ελλάδας–Κύπρου στην περιοχή.  

Το ευρύτερο ΝΑΤΟϊκό σκηνικό

Ο Τραμπ έρχεται στην Άγκυρα σε μια Σύνοδο όπου οι Ευρωπαίοι θέλουν να του δείξουν ότι «πληρώνουν περισσότερα» για την άμυνα. Το ΝΑΤΟ παρουσιάζει στην Άγκυρα μεγάλες αμυντικές συμφωνίες και επενδύσεις, ακριβώς για να απαντήσει στην πίεση Τραμπ προς τους συμμάχους να αυξήσουν τις δαπάνες τους. Το Reuters γράφει ότι η Σύνοδος επικεντρώνεται στην αύξηση αμυντικών δαπανών, την ενίσχυση της αμυντικής παραγωγής και τη μετατόπιση μεγαλύτερης ευθύνης από τις ΗΠΑ προς την Ευρώπη.  

Για την Τουρκία, αυτό είναι ευκαιρία προβολής: η Άγκυρα θέλει να εμφανιστεί ως χώρα με ισχυρή αμυντική βιομηχανία, δεύτερο μεγαλύτερο στρατό στο ΝΑΤΟ και κρίσιμο ρόλο από τη Μαύρη Θάλασσα μέχρι τη Μέση Ανατολή. Το NATO αναφέρει επισήμως ότι η Σύνοδος γίνεται στις 7–8 Ιουλίου 2026 στην Άγκυρα για να αποτιμηθεί η πρόοδος μετά τη Σύνοδο της Χάγης και να καθοριστεί ο οδικός χάρτης για τους στόχους της Συμμαχίας.  

Το πρόγραμμα Τραμπ στην Άγκυρα

Για σήμερα, Τρίτη 7 Ιουλίου, το πρόγραμμα του Τραμπ περιλαμβάνει άφιξη στην Άγκυρα, υποδοχή από τον Ερντογάν, επίσημη τελετή υποδοχής, διμερή συνάντηση με τον Τούρκο πρόεδρο και συμμετοχή στο επίσημο δείπνο των ηγετών στο Προεδρικό Συγκρότημα. Σύμφωνα με ANKA, μετά την τελετή υποδοχής και την τιμητική φρουρά, ο Τραμπ θα περάσει σε διμερή συνάντηση με τον Ερντογάν και στη συνέχεια θα συμμετάσχει στο δείπνο των ηγετών.  

Σημαντική λεπτομέρεια: αρχικά υπήρχαν διαρροές ότι ο Τραμπ θα επισκεπτόταν το Μαυσωλείο του Ατατούρκ όμως τα νεότερα τουρκικά ρεπορτάζ αναφέρουν ότι το Μαυσωλείο δεν βρίσκεται στο τελικό πρόγραμμα.  

Για αύριο, Τετάρτη 8 Ιουλίου, ο Τραμπ θα συμμετάσχει στην επίσημη τελετή υποδοχής των ηγετών του ΝΑΤΟ, στην οικογενειακή φωτογραφία και στη Σύνοδο των ηγετών. Το επίσημο πρόγραμμα του ΝΑΤΟ προβλέπει στις 10:45 τελετή υποδοχής από τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ και τον Πρόεδρο της Τουρκίας, στις 11:00 οικογενειακή φωτογραφία και στις 11:15 συνεδρίαση του Βορειοατλαντικού Συμβουλίου σε επίπεδο αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων.  

Σύμφωνα με ANKA, στο περιθώριο της Συνόδου ο Τραμπ αναμένεται να έχει επαφές και με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και τον πρόεδρο της Συρίας Άχμεντ Σάρα, ενώ μετά τη συνέντευξη Τύπου του θα αναχωρήσει για τις ΗΠΑ.  

Στα άκρα οδηγείται η σύγκρουση Άγκυρας–Τελ Αβίβ, με το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών να εξαπολύει σφοδρή επίθεση κατά του Μπενιαμίν Νετανιάχου και της ισραηλινής κυβέρνησης.

Σε ανακοίνωσή του, το τουρκικό ΥΠΕΞ χαρακτηρίζει «αβάσιμες» τις κατηγορίες Ισραηλινών αξιωματούχων και κάνει λόγο για «συντονισμένη εκστρατεία παραπληροφόρησης» με υπολογισμένο χρονισμό.

Η Άγκυρα κατηγορεί ευθέως τον Νετανιάχου ότι επιχειρεί να διαστρεβλώσει κάθε κριτική που του ασκείται, προκειμένου να αλλάξει την ατζέντα και να αποπροσανατολίσει τη διεθνή κοινή γνώμη.

«Ο Νετανιάχου και οι συνεργοί του στο έγκλημα διαστρεβλώνουν σκόπιμα κάθε κριτική και προσπαθούν να αποσπάσουν την προσοχή μέσω συστηματικής προπαγάνδας», αναφέρει το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών.

Η ανακοίνωση ανεβάζει ακόμη περισσότερο τους τόνους, κατηγορώντας την ισραηλινή κυβέρνηση ότι προσπαθεί να κρύψει «τη γενοκτονία στη Γάζα», τις πολιτικές κατοχής και προσάρτησης, αλλά και τις αποσταθεροποιητικές ενέργειες του Ισραήλ στην περιοχή.

Το τουρκικό ΥΠΕΞ υποστηρίζει ότι η προπαγάνδα του Ισραήλ «δεν πείθει πλέον τη διεθνή κοινότητα» και καλεί το Τελ Αβίβ να εγκαταλείψει τη γραμμή της έντασης.

«Η Τουρκία θα συνεχίσει να λέει την αλήθεια», καταλήγει η ανακοίνωση, στέλνοντας μήνυμα ότι η Άγκυρα δεν πρόκειται να χαμηλώσει τους τόνους απέναντι στην κυβέρνηση Νετανιάχου.

Οι ευρωπαϊκές αμυντικές πρωτοβουλίες πρέπει να παραμείνουν πλήρως ανοικτές και συμπεριληπτικές για όλους τους συμμάχους του ΝΑΤΟ, διαμηνύει ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, σε ανάρτησή του ενόψει της Συνόδου Κορυφής της Συμμαχίας στην Άγκυρα.

Ο Φιντάν τονίζει ότι οι περιορισμοί στην αμυντικοβιομηχανική συνεργασία υπονομεύουν την αποτελεσματικότητα και επιβραδύνουν την αντίδραση της Συμμαχίας, χαρακτηρίζοντάς τους πλέον «στρατηγικά βάρη».

«Μια ισχυρότερη ευρωπαϊκή συνεισφορά είναι απαραίτητη», αναφέρει, επισημαίνοντας ωστόσο ότι αυτή δεν μπορεί να οικοδομηθεί μέσα από αποκλεισμούς ή περιορισμούς που αφήνουν εκτός συμμάχους του ΝΑΤΟ.

Σύμφωνα με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών, το σκηνικό έχει πλέον στηθεί στην Άγκυρα, όπου η Τουρκία, υπό την ηγεσία του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, είναι έτοιμη να υποδεχθεί τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ σε μια κρίσιμη στιγμή για το μέλλον της Συμμαχίας.

Ο Φιντάν υπογραμμίζει ότι οι αποφάσεις που θα ληφθούν στην Άγκυρα δεν θα αφορούν μόνο τις άμεσες προκλήσεις, αλλά θα διαμορφώσουν το ευρωατλαντικό περιβάλλον ασφάλειας για τα επόμενα χρόνια.

Όπως σημειώνει, η συλλογική άμυνα παραμένει ο πυρήνας του ΝΑΤΟ, όμως το στρατηγικό περιβάλλον αλλάζει ραγδαία. Οι απειλές, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι πλέον πολυδιάστατες, ταχύτερες και πιο σύνθετες.

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών αναφέρει ότι τα παραδοσιακά κριτήρια δεν αρκούν πλέον για να αποτυπώσουν αυτή τη νέα πραγματικότητα. Αυτό που μετρά, όπως τονίζει, είναι το αποτέλεσμα: αναπτύξιμες δυνατότητες, βιομηχανική ισχύς και επιχειρησιακή ετοιμότητα.

«Το πραγματικό ζήτημα δεν είναι μόνο το πώς απαντούμε, αλλά το πώς οργανώνουμε τη συνεργασία με τρόπο που να αντανακλά τις σημερινές πραγματικότητες», σημειώνει ο Φιντάν.

Κατά τον ίδιο, η Σύνοδος της Άγκυρας θα καθοδηγήσει τη Συμμαχία στην προσαρμογή των δομών της στον νέο κόσμο που έχει απέναντί της.

Ο στόχος της Τουρκίας, όπως καταλήγει ο Χακάν Φιντάν, είναι σαφής: «Μια πιο συνεκτική, πιο ικανή και πιο ανθεκτική Συμμαχία».

Μήνυμα για τον ρόλο της Τουρκίας στο νέο ΝΑΤΟ, αλλά και για την ανάγκη να μη μείνει η Άγκυρα εκτός των ευρωπαϊκών αμυντικών πρωτοβουλιών, έστειλε ο Τούρκος υπουργός Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ.

Μιλώντας στην έναρξη της διάσκεψης «Οι Σύμμαχοι στην Άγκυρα», που διοργανώθηκε από το SETA και το Ίδρυμα της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην τουρκική πρωτεύουσα, ο Γκιουλέρ υποστήριξε ότι η Συμμαχία εισέρχεται σε μια νέα περίοδο, την οποία περιέγραψε ως «ΝΑΤΟ 3.0».

Όπως είπε, το ΝΑΤΟ κατάφερε να επιβιώσει ιστορικά επειδή μπόρεσε να ανανεώνεται χωρίς να χάνει τον βασικό του σκοπό. Ο Τούρκος υπουργός Άμυνας διαχώρισε την εξέλιξη της Συμμαχίας σε τρεις φάσεις: το ΝΑΤΟ του Ψυχρού Πολέμου, το ΝΑΤΟ της περιόδου κρίσεων και επιχειρήσεων εκτός περιοχής και τη σημερινή περίοδο, κατά την οποία, όπως ανέφερε, ο συμβατικός πόλεμος έχει φτάσει ξανά στα σύνορα της Συμμαχίας.

Ο Γκιουλέρ υποστήριξε ότι η νέα εποχή απαιτεί ένα πιο ισχυρό, πιο ρεαλιστικό και πιο ισορροπημένο ΝΑΤΟ, με την Ευρώπη να αναλαμβάνει μεγαλύτερη ευθύνη στη συμβατική άμυνα, αλλά χωρίς να αποδυναμώνεται ο διατλαντικός δεσμός και η αμερικανική αποτρεπτική ισχύς.

«Οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι πρέπει να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας όμως ότι αυτό δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στην ανακοίνωση υψηλότερων αμυντικών προϋπολογισμών.

Κατά τον Τούρκο υπουργό Άμυνας, οι αμυντικές δαπάνες πρέπει να μετατρέπονται σε πραγματικές δυνατότητες: έτοιμες μονάδες, εκπαιδευμένο προσωπικό, πυρομαχικά, ανθεκτικά συστήματα επιμελητείας, ενιαίες δομές διοίκησης και δυνάμεις ικανές για μάχη.

Ο Γκιουλέρ τόνισε ότι η κατανομή των βαρών εντός του ΝΑΤΟ δεν πρέπει να υπολογίζεται μόνο με βάση τους αριθμούς των προϋπολογισμών, αλλά και με βάση τον επιχειρησιακό κίνδυνο, τη γεωγραφική θέση, την ετοιμότητα, τη συμμετοχή σε αποστολές, τη βιομηχανική ικανότητα και τη δυνατότητα ανάληψης δράσης σε περίοδο κρίσης.

Σε αυτό το πλαίσιο, πρόβαλε την Τουρκία ως παράδειγμα χώρας που, σε αντίθεση με πολλούς Ευρωπαίους συμμάχους μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, δεν μείωσε δραστικά τις ένοπλες δυνάμεις της.

Όπως είπε, η Τουρκία διατήρησε μεγάλη, επαγγελματική και ενεργή στρατιωτική δομή, αύξησε την ετοιμότητά της, επένδυσε στην αμυντική της βιομηχανία και διατήρησε την ικανότητα επιχειρήσεων σε δύσκολα περιβάλλοντα.

«Η Τουρκία διαθέτει τη δεύτερη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη του ΝΑΤΟ και μία από τις πιο ικανές δυνάμεις της Συμμαχίας», ανέφερε ο Γκιουλέρ.

Ο Τούρκος υπουργός Άμυνας σημείωσε ότι η χώρα του, από το 1952 που εντάχθηκε στο ΝΑΤΟ, δεν υπήρξε απλώς ένα κράτος στην γεωγραφική πρώτη γραμμή της Συμμαχίας, αλλά ένας σύμμαχος που ανέλαβε κινδύνους, ευθύνες και επιχειρησιακό βάρος.

Αναφέρθηκε ακόμη στη συμμετοχή της Τουρκίας σε αποστολές και ασκήσεις του ΝΑΤΟ από το Κόσοβο και τη Μεσόγειο μέχρι τη Βαλτική και τη Μαύρη Θάλασσα, υπογραμμίζοντας ότι η εμπειρία της Άγκυρας στην Αφρική, τη Μέση Ανατολή και την Ασία αποτελεί στρατηγικό πλεονέκτημα.

Ο Γκιουλέρ επέμεινε ότι η αύξηση των αμυντικών δαπανών από μόνη της δεν παράγει αποτροπή.

«Η αποτροπή απαιτεί εκπαιδευμένο προσωπικό, έτοιμες δυνάμεις, πυρομαχικά, ισχυρή επιμελητεία, ολοκληρωμένη αεροπορική και πυραυλική άμυνα, αποτελεσματική διοίκηση και έλεγχο, κυβερνοανθεκτικότητα, βιομηχανική ικανότητα και πολιτική αποφασιστικότητα», είπε.

Σύμφωνα με τον ίδιο, ένα από τα βασικά μηνύματα της Συνόδου της Άγκυρας πρέπει να είναι η μετατροπή των πολιτικών δεσμεύσεων σε πραγματική στρατιωτική ισχύ.

Ο Τούρκος υπουργός Άμυνας ανέφερε ότι η Τουρκία, μέσα στα επόμενα τρία χρόνια, θα δώσει προτεραιότητα στην προμήθεια συστημάτων αεράμυνας και βαλλιστικής πυραυλικής άμυνας, συστημάτων πυρός μεγάλου βεληνεκούς και μη επανδρωμένων συστημάτων.

Πρόσθεσε ότι η τουρκική αμυντική βιομηχανία έχει φτάσει σε προχωρημένο επίπεδο στους τομείς των μη επανδρωμένων συστημάτων, της αεράμυνας, του ηλεκτρονικού πολέμου, των πυρομαχικών, των ναυτικών πλατφορμών, της αεροπορίας και των τεχνολογιών διοίκησης και ελέγχου.

Όπως είπε, σήμερα στην Τουρκία βρίσκονται υπό ναυπήγηση 50 στρατιωτικά πλοία, συμπεριλαμβανομένων και εξαγωγικών προγραμμάτων.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο ζήτημα των ευρωπαϊκών αμυντικών πρωτοβουλιών. Ο Γκιουλέρ δήλωσε ότι η Τουρκία καλωσορίζει μια ισχυρότερη ευρωπαϊκή συμβολή στην άμυνα, αλλά προειδοποίησε ότι αυτή δεν πρέπει να ανταγωνίζεται το ΝΑΤΟ.

«Οι ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες ασφαλείας πρέπει να είναι ανοιχτές σε όλους τους συμμάχους του ΝΑΤΟ που δεν είναι μέλη της ΕΕ και διαθέτουν τις σχετικές δυνατότητες», τόνισε.

Ο Τούρκος υπουργός Άμυνας έστειλε σαφές μήνυμα ότι ο αποκλεισμός της Τουρκίας δεν θα καταστήσει την Ευρώπη πιο ασφαλή.

«Με τη στρατιωτική της ικανότητα, την ανεπτυγμένη αμυντική της βιομηχανία, την επιχειρησιακή της εμπειρία και τη γεωστρατηγική της θέση, η Τουρκία είναι ένα από τα βασικά μέλη της διεθνούς αρχιτεκτονικής ασφαλείας. Ο αποκλεισμός της Τουρκίας δεν θα κάνει την Ευρώπη πιο ασφαλή», ανέφερε.

Ο Γκιουλέρ υπογράμμισε ότι η Άγκυρα αναμένει από τη συνεργασία ΝΑΤΟ-ΕΕ να είναι συμπεριληπτική, ενοποιητική και αμοιβαία ενισχυτική.

Κλείνοντας, είπε ότι το μήνυμα που πρέπει να δοθεί από την Άγκυρα είναι σαφές: η δέσμευση στο Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ παραμένει ακλόνητη και οι πολιτικές δεσμεύσεις πρέπει να στηρίζονται από αξιόπιστη στρατιωτική ισχύ.

Ο Τούρκος υπουργός Άμυνας κατέληξε ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να συμβάλλει στην άμυνα και την αποτροπή του ΝΑΤΟ, να συνεργάζεται στενά με τους συμμάχους της και να στηρίζει ενεργά τον μετασχηματισμό της Συμμαχίας.

Συναγερμός σήμανε στη Δαμασκό, λίγες μόλις ώρες πριν ο Εμανουέλ Μακρόν φτάσει στην Άγκυρα για τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ.

Σύμφωνα με το CNN Türk, έκρηξη σημειώθηκε κοντά στο ξενοδοχείο όπου διέμενε ο Γάλλος πρόεδρος κατά την επίσημη επίσκεψή του στη συριακή πρωτεύουσα, προκαλώντας έντονη κινητοποίηση των δυνάμεων ασφαλείας.

Η έκρηξη σημειώθηκε την ώρα που η επίσκεψη Μακρόν στη Δαμασκό βρισκόταν στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος, καθώς πρόκειται για την πρώτη επίσκεψη μεγάλου δυτικού ηγέτη στη Συρία μετά τη λεγόμενη «συριακή επανάσταση» και την ανάληψη της εξουσίας από τη νέα ηγεσία της χώρας.

Ο Γάλλος πρόεδρος βρέθηκε στη Δαμασκό λίγο πριν μεταβεί στην Άγκυρα, όπου αναμένεται να συμμετάσχει στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, σε ένα διπλωματικό σκηνικό υψηλής έντασης, με τη Συρία, τη Γάζα, την Ουκρανία και τις σχέσεις Δύσης–Τουρκίας στην κορυφή της ατζέντας.

Κατά την επίσκεψή του, ο Μακρόν συναντήθηκε με τον Σύρο πρόεδρο Αχμέντ αλ-Σάρα, με τον οποίο συζήτησε τη μεταβατική πολιτική διαδικασία, την ανοικοδόμηση της Συρίας και την ανάπτυξη των οικονομικών σχέσεων Παρισιού–Δαμασκού.

Πριν από τη συνάντηση, ο Γάλλος πρόεδρος είχε στείλει μήνυμα υπέρ μιας «κυρίαρχης, ενωμένης και πλουραλιστικής Συρίας», επιδιώκοντας να σηματοδοτήσει την επιστροφή της Δαμασκού στο τραπέζι της δυτικής διπλωματίας.

Μετά τις επίσημες επαφές του, ο Μακρόν επισκέφθηκε την Παλιά Πόλη της Δαμασκού και το Τέμενος των Ομεϋαδών μαζί με τον Αχμέντ αλ-Σάρα.

Η έκρηξη, ωστόσο, ήρθε να σκιάσει την επίσκεψη και να υπενθυμίσει ότι η Συρία παραμένει εύθραυστη, ακόμη και την ώρα που η νέα ηγεσία της επιχειρεί να ανοίξει ξανά διαύλους με τη Δύση.

Το βλέμμα πλέον στρέφεται στην Άγκυρα, όπου ο Μακρόν αναμένεται να φτάσει μέσα στις επόμενες ώρες για τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, σε μια πρωτεύουσα που βρίσκεται ήδη σε κατάσταση συναγερμού λόγω της παρουσίας δεκάδων ηγετών.