Ο Ταγίπ Ερντογάν πάτησε το πόδι του στην Αιθιοπία για πρώτη φορά μετά από δέκα χρόνια, πραγματοποιώντας επίσημη επίσκεψη στην πρωτεύουσα Αντίς Αμπέμπα.

Στο αεροδρόμιο Bole τον υποδέχθηκε προσωπικά ο Πρωθυπουργός της χώρας Άμπι Άχμεντ, μαζί με τον Υπουργό Εξωτερικών Γκεντιόν Τιμοθέος και τον Πρέσβη της Τουρκίας στην Αντίς Αμπέμπα, Μπερκ Μπαράν. Το τελετουργικό ήταν επίσημο και το κλίμα θερμό, με τις δύο πλευρές να στέλνουν μήνυμα ενίσχυσης των διμερών σχέσεων.

Στο πρόγραμμα: Τετ-α-τετ, υπογραφές και κοινές δηλώσεις

Ο Τούρκος Πρόεδρος αναμένεται να έχει κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Άμπι Άχμεντ, ενώ θα ακολουθήσουν διευρυμένες συνομιλίες μεταξύ των αντιπροσωπειών. Στην ατζέντα βρίσκονται πολιτικά και οικονομικά ζητήματα, με αιχμή τη συνεργασία σε επενδύσεις, εμπόριο και περιφερειακές εξελίξεις.

Μετά τις συνομιλίες, προγραμματίζεται τελετή υπογραφής συμφωνιών και κοινή συνέντευξη Τύπου, όπου αναμένεται να ανακοινωθούν τα επόμενα βήματα στη στρατηγική συνεργασία Άγκυρας–Αντίς Αμπέμπα.

Συμβολική κίνηση στο Μνημείο της Νίκης της Αντβα

Κατά την άφιξή του, ο Ταγίπ Ερντογάν κατέθεσε στεφάνι στο Μνημείο της Νίκης της Άντβα, σε μια κίνηση με ισχυρό συμβολισμό για την αιθιοπική ιστορική μνήμη. Στην τελετή τον συνόδευσαν ο υπουργός Εξωτερικών της Αιθιοπίας και η δήμαρχος της Αντίς Αμπέμπα, Αντάνετς Αμπέμπε.

Η επίσκεψη θεωρείται κομβική, καθώς πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η Τουρκία επιδιώκει να ενισχύσει περαιτέρω την παρουσία της στην Αφρική, τόσο σε οικονομικό όσο και σε διπλωματικό επίπεδο.

Σε νέα φάση αβεβαιότητας εισέρχονται οι σχέσεις της Τουρκία με την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς, όπως επισημαίνει η αρθρογράφος της T24 Μπαρτσίν Γινάντς, ο οικονομικός πυλώνας της συνεργασίας αρχίζει να… τρίζει επικίνδυνα.

Μόλις τέσσερις ημέρες μετά την επίσκεψη της Επιτρόπου Διεύρυνσης Μάρτα Κος στην Άγκυρα, η κυβερνητική αναδιάταξη στο υπουργικό συμβούλιο ερμηνεύτηκε από πολλούς ως νέο πλήγμα στο κράτος δικαίου. Και μπορεί η Άγκυρα να επαναλαμβάνει ότι η ένταξη στην ΕΕ παραμένει «στρατηγικός στόχος», όμως οι κινήσεις στο εσωτερικό στέλνουν διαφορετικά μηνύματα.

Η Κος απέφυγε να ανοίξει τη συζήτηση για τα κριτήρια της Κοπεγχάγης και δεν συναντήθηκε με τους τότε υπουργούς Δικαιοσύνης και Εσωτερικών. Αντίθετα, προτίμησε επαφές με τα οικονομικά επιτελεία, δίνοντας, κατά την αρθρογράφο, το σήμα ότι προτεραιότητα είναι η συνεργασία σε ασφάλεια και οικονομία, όχι τα πολιτικά ζητήματα.

Καμπανάκι από τον επιχειρηματικό κόσμο

Παρά την «βολική» σιωπή σε πολιτικά θέματα, τμήματα της τουρκικής οικονομικής κοινότητας εμφανίζονται ανήσυχα. Το μοντέλο της «συναλλακτικής σχέσης» –με αντάλλαγμα τη συνεργασία στο μεταναστευτικό και την ασφάλεια– φαίνεται να εξαντλείται μέσα σε ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον.

Σαν να μην έφτανε αυτό, οι νέες συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου της ΕΕ με την Ινδία και χώρες της Λατινικής Αμερικής απειλούν να αφήσουν την Τουρκία σε μειονεκτική θέση, ενώ ετοιμάζονται και κανονισμοί που θα δίνουν προτεραιότητα σε προϊόντα «Made in EU» στις δημόσιες προμήθειες. Ένα πλήγμα σε βασικούς εξαγωγικούς κλάδους της τουρκικής οικονομίας.

Σχέδιο… αναμονής μέχρι τις εκλογές;

Σύμφωνα με τη Γινάντς, η στρατηγική της κυβέρνησης φαίνεται να είναι η «αντοχή» για έναν-δύο ακόμη χρόνους, εν αναμονή των πολιτικών εξελίξεων. Με την εφαρμογή των νέων ευρωπαϊκών συμφωνιών να απαιτεί χρόνο, η Άγκυρα ίσως ποντάρει σε μια επαναξιολόγηση μετά τις εκλογές.

Μετά από μήνες έντασης για Ανατολική Μεσόγειο, Συρία και Γάζα, το Παρίσι φαίνεται να γυρίζει σελίδα στις σχέσεις με την Άγκυρα. Σύμφωνα με το CNN Türk, η Γαλλία κινείται για «επανεκκίνηση» διπλωματικών και οικονομικών δεσμών με την Τουρκία.

Δύο επισκέψεις-μήνυμα σε έναν μήνα

Μετά την επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών Jean-Noël Barrot στην Άγκυρα στις 27 Ιανουαρίου, σειρά παίρνει ο Υπουργός Εξωτερικού Εμπορίου της Γαλλίας Nicolas Forissier, ο οποίος επισκέπτεται την Τουρκία στις 16-17 Φεβρουαρίου.

Το γεγονός ότι δύο Γάλλοι υπουργοί μεταβαίνουν στην Άγκυρα μέσα σε έναν μήνα ερμηνεύεται ως σαφές μήνυμα πρόθεσης «αναδόμησης διπλωματικών και οικονομικών σχέσεων».

Ρεκόρ εμπορίου: 23,8 δισ. ευρώ

Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το CNN Türk, ο όγκος διμερούς εμπορίου έφθασε το 2025 σε ιστορικό υψηλό, αγγίζοντας τα 23,8 δισ. ευρώ.

Στην Άγκυρα, ο Φορισιέ θα έχει διαδοχικές συναντήσεις με τον υπουργό Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ, τον υπουργό Βιομηχανίας και Τεχνολογίας Μεχμέτ Φατίχ Κατσίρ και τον υπουργό Εμπορίου Ομέρ Μπολάτ.

Στο τραπέζι: ενέργεια, επενδύσεις και αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης ΕΕ-Τουρκίας. Γαλλικές πηγές φέρονται να δηλώνουν ότι «η Γαλλία βλέπει θετικά το αίτημα της Τουρκίας».

Οικονομικό φόρουμ στην Κωνσταντινούπολη

Τη δεύτερη ημέρα της επίσκεψης θα συνεδριάσει στην Κωνσταντινούπολη η Μικτή Οικονομική και Εμπορική Επιτροπή Γαλλίας-Τουρκίας, η οποία είχε να συνεδριάσει από το 2022. Θα ακολουθήσει οικονομικό φόρουμ με τη συμμετοχή γαλλικών και τουρκικών επιχειρήσεων και παρουσία των υπουργών.

Η συγκυρία δείχνει ότι Παρίσι και Άγκυρα επιχειρούν να κεφαλαιοποιήσουν το θετικό οικονομικό μομέντουμ, αφήνοντας πίσω την περίοδο ψυχρότητας, σύμφωνα με τουρκικά ΜΜΕ.

Με σκληρή γλώσσα απαντά το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών στις αποφάσεις που υιοθέτησε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 12 Φεβρουαρίου, κάνοντας λόγο για «αβάσιμους ισχυρισμούς» και «παραπλανητικά ψηφίσματα» κατά της Τουρκίας.

Σε ανακοίνωση το τουρκικό ΥΠΕΞ απορρίπτει κατηγορηματικά τις αναφορές που περιλαμβάνονται στα ψηφίσματα, υποστηρίζοντας ότι στρέφονται άδικα εναντίον της Άγκυρας.

«Αγνοούν την πραγματικότητα στη Συρία»

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο ψήφισμα για την «Κατάσταση στη Βορειοανατολική Συρία», το οποίο –όπως τονίζει η τουρκική πλευρά– «αγνοεί τον ρόλο της Τουρκίας στην ανάκαμψη και σταθεροποίηση της Συρίας».

Το Υπουργείο Εξωτερικών καλεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο «να καταβάλει μεγαλύτερη προσπάθεια για να κατανοήσει τις πραγματικότητες επί του εδάφους και τις προσδοκίες του συριακού λαού», αντί –όπως αναφέρει– να υιοθετεί «κακοπροαίρετα και εσφαλμένα ψηφίσματα».

«Δεν δεχόμαστε παρεμβάσεις στη Δικαιοσύνη»

Αναφορικά με το ψήφισμα που τιτλοφορείται «Στοχευμένες απελάσεις ξένων δημοσιογράφων και ξένων Χριστιανών στην Τουρκία», η Άγκυρα υποστηρίζει ότι οι ισχυρισμοί περί ελευθερίας έκφρασης και θρησκείας «αντιβαίνουν στα πραγματικά δεδομένα».

Παράλληλα, τονίζεται ότι «κανένας ξένος θεσμός, συμπεριλαμβανομένου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, δεν μπορεί να παρεμβαίνει σε δικαστικές διαδικασίες που διεξάγονται στη χώρα μας».

Μήνυμα για τις σχέσεις Τουρκίας–ΕΕ

Το τουρκικό ΥΠΕΞ σημειώνει ακόμη ότι τα εν λόγω ψηφίσματα «δεν συνάδουν με το πνεύμα των προσπαθειών για ενίσχυση των σχέσεων Τουρκίας–ΕΕ» και καλεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να κινηθεί «με εποικοδομητικό τρόπο», αντί –όπως αναφέρει– να εργαλειοποιείται εναντίον της Τουρκίας και να επιχειρεί παρεμβάσεις στα εσωτερικά της ζητήματα.

Νέο γύρο επαφών στις ΗΠΑ ξεκίνησε η Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης, με επικεφαλής τον βουλευτή του ΑΚΡ και πρώην Αντιπρόεδρο της Τουρκίας, Φουάτ Οκτάιι. Η τουρκική αποστολή βρέθηκε στην Ουάσιγκτον, επιδιώκοντας –όπως τονίστηκε– να ενισχύσει τη λεγόμενη «θετική ατζέντα» στις σχέσεις Άγκυρας–Ουάσιγκτον.

Μιλώντας σε δημοσιογράφους μετά από συνάντηση με την τουρκική κοινότητα στην πρεσβεία, ο Οκτάι υπογράμμισε ότι στόχος είναι η βελτίωση των σχέσεων όχι μόνο σε προεδρικό ή κυβερνητικό επίπεδο, αλλά και στο Κογκρέσο.

Στο κάδρο το Κογκρέσο και οι κυρώσεις

Σύμφωνα με τον ίδιο, το αμερικανικό Κογκρέσο –Γερουσία και Βουλή των Αντιπροσώπων– κινείται με πιο αργούς ρυθμούς, ιδίως σε προεκλογική περίοδο, καθώς οι βουλευτές επικεντρώνονται στην εσωτερική πολιτική. Η τουρκική πλευρά επιχειρεί να «χτίσει» δίαυλο επικοινωνίας απευθείας με τα μέλη του Κογκρέσου, χωρίς –όπως ειπώθηκε– να βασίζεται αποκλειστικά σε λόμπι.

Στο τραπέζι των συζητήσεων βρίσκονται και οι κυρώσεις κατά της Τουρκίας, με τον Οκτάι να επισημαίνει ότι η άρση τους περνά σε μεγάλο βαθμό από το Κογκρέσο. Όπως δήλωσε, η ενδεχόμενη άρση τους θα ενισχύσει σημαντικά τις διμερείς σχέσεις, ανοίγοντας τον δρόμο για ευρύτερη συνεργασία σε τομείς όπως η οικονομία και η αμυντική βιομηχανία.

Νέα ώθηση με Τραμπ;

Η τουρκική πλευρά εκτιμά ότι οι σχέσεις, που είχαν παρουσιάσει εντάσεις κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης Μπάιντεν, αποκτούν νέα δυναμική μετά την εκλογή του Νόναλντ Τραμπ. Στόχος, όπως αναφέρθηκε, είναι η μετάβαση σε «επόμενο επίπεδο» συνεργασίας, κάτι που –κατά την Άγκυρα– θα συμβάλει και στη σταθερότητα της ευρύτερης περιοχής.

Η αποστολή αναμένεται να πραγματοποιήσει σειρά επαφών με γερουσιαστές και μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων τις επόμενες ημέρες, σε μια προσπάθεια επαναπροσδιορισμού των ισορροπιών στις τουρκοαμερικανικές σχέσεις.

Σε νέα συμφωνία για έρευνες υδρογονανθράκων στη Λιβύη προχώρησε η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία της Τουρκίας(TPAO), εξασφαλίζοντας δικαιώματα τόσο σε θαλάσσιες όσο και σε χερσαίες περιοχές.

Την ανακοίνωση έκανε ο υπουργός Ενέργειας και Φυσικών Πόρων της Τουρκίας Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ, επισημαίνοντας ότι η TPAO συμμετείχε επιτυχώς σε πρόσφατο διαγωνισμό για έρευνες πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Θαλάσσια περιοχή ανοιχτά της Βεγγάζης

Στην υπεράκτια ζώνη, η TPAO θα συμμετάσχει σε κοινοπραξία με την ισπανική Repsol και την ουγγρική MOL Group.

Η κοινοπραξία θα πραγματοποιήσει έρευνες σε θαλάσσιο οικόπεδο περίπου 10.300 τετραγωνικών χιλιομέτρων, ανοιχτά της Βεγγάζης, στην ανατολική Μεσόγειο.

Έρευνες και στη λεκάνη της Σύρτης

Σε χερσαίο επίπεδο, η TPAO θα συνεργαστεί με τη Repsol για έρευνες στη λεκάνη της Σύρτης, μία από τις βασικές πετρελαιοπαραγωγικές περιοχές της Λιβύης. Η συγκεκριμένη άδεια καλύπτει περίπου 8.200 τετραγωνικά χιλιόμετρα.

Ο Μπαϊρακτάρ χαρακτήρισε την εξέλιξη «νέα φάση» της τουρκικής ενεργειακής στρατηγικής στο εξωτερικό, με στόχο —όπως ανέφερε— την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και τη διεύρυνση της διεθνούς παρουσίας της εταιρείας.

Η σημασία της Λιβύης

Η Λιβύη διαθέτει τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου στην Αφρική, ωστόσο τα τελευταία χρόνια η παραγωγή της έχει επηρεαστεί από πολιτική αστάθεια και εσωτερικές συγκρούσεις.

Η συγκεκριμένη εξέλιξη εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της τουρκικής ενεργειακής δραστηριοποίησης στη Βόρεια Αφρική και την Ανατολική Μεσόγειο, περιοχές με ιδιαίτερη γεωπολιτική βαρύτητα.

Μια νέα στρατηγική συμμαχία διαμορφώνεται στην Ανατολική Μεσόγειο, σύμφωνα με τη φιλοκυβερνητική εφημερίδα Γενί Σαφάκ. Καταλύτης θεωρείται η επίσκεψη του Τούρκου Προέδρου Ταγίπ Ερντογάν στο Κάιρο, η οποία, όπως τονίζεται, σηματοδοτεί «ιστορικό ορόσημο» για τη συνεργασία ασφάλειας ανάμεσα σε Τουρκία και Αίγυπτος.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, αυξάνονται τα κοινά ναυτικά γυμνάσια στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ Άγκυρα και Κάιρο προχωρούν στη δημιουργία μηχανισμών συντονισμού και ανταλλαγής πληροφοριών, με επίκεντρο κρίσιμα μέτωπα όπως η Ανατολική Μεσόγειος, η Λιβύη και η Γάζα.

Εργοστάσιο πυρομαχικών στην Αίγυπτο

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στον αμυντικό τομέα, σύμφωνα με την τουρκική εφημερίδα. Η κρατική τουρκική αμυντική βιομηχανία Mechanical and Chemical Industries Corporation (MKE) θα ιδρύσει εργοστάσιο πυρομαχικών και μονάδα παραγωγής φυσιγγίων στην Αίγυπτο, σε συνεργασία με το αιγυπτιακό Υπουργείο Άμυνας.

Η Γενί Σαφάκ υποστηρίζει ότι η εξέλιξη αυτή αλλάζει τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο, κάνοντας λόγο για «νέο άξονα» που επηρεάζει άμεσα τις περιφερειακές εξελίξεις σε ασφάλεια, ενέργεια και γεωπολιτική.