Η κλιμάκωση στο Ιράν –με εσωτερική αναταραχή, σκληρή καταστολή και παράλληλη αύξηση της εξωτερικής πίεσης– δεν αντιμετωπίζεται στον τουρκικό δημόσιο λόγο ως «ξένη» κρίση. Αντιθέτως, αναλύσεις σε τουρκικά ΜΜΕ τη διαβάζουν ως πολλαπλασιαστή κινδύνου για την Τουρκία: από την ασφάλεια της μεθορίου μέχρι την οικονομία και τις περιφερειακές ισορροπίες. 

1) Ανατολικά σύνορα: Ο κίνδυνος «μετάδοσης» και οι ένοπλες ομάδες

Η πρώτη και πιο άμεση επίπτωση για την Άγκυρα είναι η αστάθεια δίπλα στη μεθόριο. Η ανάλυση του Χαμπέρ Γκλομπάλ συνδέει τα σενάρια κλιμάκωσης/επιχείρησης κατά του Ιράν με κίνδυνο αποσταθεροποίησης που θα ανοίξει πεδίο δράσης σε ένοπλες οργανώσεις κοντά στην τουρκοϊρανική γραμμή, ενώ τονίζει και τον φόβο ενός μεγάλου κύματος μετακινήσεων πληθυσμών αν η κατάσταση επιδεινωθεί. 

2) Προσφυγικό/μεταναστευτικό: «Πίεση» στην Τουρκία αν η κρίση βαθύνει

Στο ίδιο πλαίσιο, προβάλλεται το σενάριο ότι μια σοβαρή επιδείνωση ή κατάρρευση στο Ιράν μπορεί να οδηγήσει σε ισχυρή μεταναστευτική πίεση προς την Τουρκία, με άμεσες κοινωνικές, οικονομικές και διοικητικές συνέπειες (διαχείριση συνόρων, δομές, εσωτερική πολιτική τριβή).  

3) Ενέργεια: Ορμούζ, τιμές και τουρκική οικονομία

Ένα δεύτερο πεδίο άμεσης επίδρασης είναι η ενέργεια. Η συζήτηση γύρω από κλείσιμο/περιορισμούς στα Στενά του Ορμούζ –ή γενικότερα μια πολεμική κλιμάκωση στον Κόλπο– μεταφράζεται σε κίνδυνο ανατιμήσεων και αβεβαιότητας στις ροές, κάτι που αγγίζει την Τουρκία τόσο μέσω κόστους εισαγωγών όσο και μέσω γενικότερης οικονομικής αστάθειας.  

4) Εμπορικοί διάδρομοι και εφοδιαστικές αλυσίδες: Πλήγμα σε «κόμβους» της περιοχής

Σύμφωνα με το Χαμπέρ Γκλομπάλ, μια επιχείρηση/σύγκρουση δεν θα έχει μόνο στρατιωτικό αποτύπωμα, αλλά μπορεί να πλήξει ενεργειακούς και εμπορικούς διαδρόμους που διατρέχουν την περιοχή (μέχρι και τη σύνδεση Ασίας–Ευρώπης), με συνέπειες σε ροές εμπορίου και κόστος μεταφορών. Για μια χώρα που θέλει να λειτουργεί ως περιφερειακός κόμβος, η αποσταθεροποίηση αυτών των διαδρομών είναι καθαρό ρίσκο. 

5) «Αναβάθμιση» της Τουρκίας αλλά και περισσότερες πιέσεις: Το παράδοξο της ισχύος

Η γνωστή ιστοσελίδα Γετκίν Ρεπόρτ (άρθρο του Μεχμέτ Ογιάτζου) θέτει το ζήτημα πιο στρατηγικά: Αν το Ιράν αποδυναμωθεί ή εγκλωβιστεί σε εσωτερική κρίση, αλλάζουν οι ισορροπίες και η Τουρκία μπορεί να βρεθεί πιο κεντρική στη γεωπολιτική εξίσωση. Όμως αυτή η «κεντρικότητα» συνεπάγεται και αυξημένες πιέσεις/ανταγωνισμούς, καθώς άλλοι δρώντες θα επιχειρήσουν να αναδιατάξουν τη σκακιέρα μετά από πιθανή μετατόπιση ισχύος στην περιοχή. 

6) Το «μεγάλο» σενάριο: Τι σημαίνει για την Τουρκία ένα αδύναμο ή ένα «νέο» Ιράν

Στην ανάλυση του πρώην Τούρκου στρατιωτικού Γκιουρσέλ Τοκμακόγλου (Ιντιπέντεντ Τουρκτσέ) η κρίση στο Ιράν εντάσσεται σε ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο: η Τουρκία εμφανίζεται ως κρίσιμος «μεντεσές» Ευρώπης–Ασίας, ενώ το Ιράν ως κομβικός παίκτης στον Κόλπο. Από εκεί προκύπτει μια διπλή ανάγνωση για την Άγκυρα:

-βραχυπρόθεσμα η αδυναμία του Ιράν μπορεί να ανοίξει χώρο κινήσεων σε περιφερειακά μέτωπα,

-μακροπρόθεσμα όμως το «χάος» (διάλυση/εθνοτικές συγκρούσεις) είναι το χειρότερο σενάριο για την Τουρκία (ασφάλεια, μετανάστευση, ενέργεια, εμπόριο).  

Και οι τρεις πηγές, από διαφορετική γωνία, καταλήγουν στο ίδιο σημείο: Ό,τι συμβεί στην Τεχεράνη δύσκολα θα μείνει στην Τεχεράνη. Η Τουρκία επηρεάζεται άμεσα σε τέσσερα μέτωπα: σύνορα/ασφάλεια, προσφυγικό, ενέργεια, εμπορικούς διαδρόμους — και ταυτόχρονα σε ένα πέμπτο, πιο «σιωπηλό» επίπεδο: την αναδιάταξη ισχύος που μπορεί να την καταστήσει πιο κεντρική, αλλά και πιο εκτεθειμένη.  

Η ανακοίνωση ότι εκκαθαρίστηκε το Χαλέπι από Κούρδους της Συρίας (YPG/SDG) και ότι ολοκληρώθηκαν οι επιχειρήσεις ασφαλείας στη συνοικία Σέιχ Μακσούντ έρχεται να ανακουφίσει την Άγκυρα, η οποία βλέπει τις εξελίξεις να κινούνται πλέον προς την κατεύθυνση που εδώ και καιρό υποστηρίζει.

Σύμφωνα με τις συριακές αρχές, «ο τελευταίος τομέας ελέγχεται πλήρως» και η πόλη βρίσκεται πλέον υπό κυβερνητικό έλεγχο. Ο τουρκικός Τύπος παρουσιάζει την εξέλιξη ως κομβική, τόσο για τη σταθερότητα στη βόρεια Συρία όσο και για την ασφάλεια της Τουρκίας.

Μήνυμα Φντάν: «καμία ανοχή σε ένοπλες δομές»

Οι εξελίξεις στο Χαλέπι ερμηνεύονται στην Άγκυρα ως επιβεβαίωση της γραμμής που έχει χαράξει ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν. Ο Φιντάν έχει επανειλημμένα τονίσει ότι δεν μπορεί να υπάρξει σταθερότητα στη Συρία όσο παραμένουν ένοπλες κουρδικές δομές, η πλήρης ενσωμάτωση και η διάλυση παράνομων μηχανισμών είναι μονόδρομος, η ασφάλεια της Τουρκίας δεν είναι διαπραγματεύσιμη.

Στην Άγκυρα εκτιμούν ότι η απομάκρυνση των YPG/SDG από το Χαλέπι αποδυναμώνει κρίσιμα τις κουρδικές δομές και περιορίζει δραστικά τα περιθώρια ελιγμών τους.

Νάρκες, απαγόρευση κυκλοφορίας και στρατιωτικός έλεγχος

Οι συριακές δυνάμεις ασφαλείας ξεκίνησαν εκκαθαρίσεις ναρκών, υποστηρίζοντας ότι έχουν εντοπιστεί εκρηκτικοί μηχανισμοί που αποδίδονται σε δυνάμεις του YPG/SDG.

Η απαγόρευση κυκλοφορίας σε συγκεκριμένες περιοχές του Χαλεπίου παραμένει σε ισχύ «μέχρι νεωτέρας», ενώ ισχυρές δυνάμεις εσωτερικής ασφάλειας έχουν αναπτυχθεί στην πόλη.

Οι αρχές έκαναν επίσης λόγο για απόπειρα επίθεσης αυτοκτονίας εναντίον μονάδων του συριακού στρατού στη Σέιχ Μακσούντ, χωρίς απώλειες.

Ανάγνωση Άγκυρας: «η SDG έκανε λάθος υπολογισμό»

Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η ανάλυση του Tούρκου αρθρογράφου Αχμέτ Χακάν, ο οποίος εκτιμά ότι η SDG διάβασε λάθος τον χάρτη:

-            οι ΗΠΑ μιλούν για πλήρη ενσωμάτωση,

-            η Ευρώπη στέλνει πολιτικά μηνύματα στη Δαμασκό,

-            το Ιράν είναι απορροφημένο στα εσωτερικά του.

Κατά τον Αχμέτ Χακάν, η απομάκρυνση από το Χαλέπι με τη βία σημαίνει απώλεια όλων των διαπραγματευτικών χαρτιών και οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια σε μεταμέλεια.

Διπλωματικό παρασκήνιο και αεροδρόμιο

Την ίδια ώρα, συνεχίζονται οι διπλωματικές επαφές, ενώ η Συρία ανακοίνωσε παράταση της αναστολής πτήσεων στο Διεθνές Αεροδρόμιο Χαλεπίου έως το βράδυ του Σαββάτου 10 Ιανουαρίου 2026, με τις πτήσεις να εκτρέπονται στη Δαμασκό.

Σε πλήρη επιφυλακή βρίσκεται η Άγκυρα για τις εξελίξεις στη Συρία. Σύμφωνα με πηγές ασφαλείας, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έδωσε σαφείς οδηγίες στη ΜΙΤ να παρακολουθεί τις εξελίξεις στο πεδίο σε 24ωρη βάση και να προχωρά σε όλες τις απαραίτητες κινήσεις συντονισμού.

Η ένταση στο Χαλέπι, με συγκρούσεις μεταξύ του συριακού στρατού και των Κούρδων της Συρίας SDG, προκαλεί ανησυχία στην Τουρκία, που δηλώνει ότι βασικός της στόχος παραμένει η διατήρηση της εδαφικής ακεραιότητας και της πολιτικής ενότητας της Συρίας, αλλά και η αποτροπή νέων προσφυγικών ροών προς τα σύνορά της.

Συγκρούσεις και εκτοπισμοί

Οι μάχες επικεντρώνονται κυρίως στις συνοικίες Σέιχ Μακσούντ, Εσραφιγιέ και Μπένι Ζέιντ, με πηγές ασφαλείας να κάνουν λόγο για απώλειες αμάχων και εκτοπισμό δεκάδων χιλιάδων κατοίκων. Η κατάσταση χαρακτηρίζεται «εύθραυστη», με τον κίνδυνο περαιτέρω αποσταθεροποίησης να παραμένει ορατός.

Διάδρομος ασφαλείας και εκεχειρία

Μετά τις επιχειρήσεις του συριακού στρατού, μεγάλο μέρος των περιοχών αυτών πέρασε υπό τον έλεγχο της κεντρικής διοίκησης, ενώ δημιουργήθηκε διάδρομος ασφαλείας για την αποχώρηση δυνάμεων των SDG προς ανατολικά του Ευφράτη. Παράλληλα, ανακοινώθηκε μονομερής εκεχειρία από τις 03.00, με στόχο να αποφευχθεί νέα κλιμάκωση σε κατοικημένες περιοχές.

Συνεχείς επαφές και μηνύματα

Η ΜΙΤ, κατόπιν εντολής Ερντογάν, βρίσκεται σε διαρκή επικοινωνία με τη Δαμασκό και τις ΗΠΑ, ενώ μέσω «κατάλληλων διαύλων» μεταφέρονται μηνύματα και προς τις SDG. Όλες οι εξελίξεις φτάνουν σε πραγματικό χρόνο στο προεδρικό μέγαρο, με την Τουρκία να τονίζει ότι επιδιώκει «μόνιμη ειρήνη και σταθερότητα» στη Συρία.

Ευθείες βολές κατά των Κούρδων της Συρίας (Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων - SDF) εξαπέλυσε ο Τούρκος ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν, κατηγορώντας τες ότι «παίζουν και με τις δύο πλευρές» και λειτουργούν προς όφελος του Ισραήλ, υπονομεύοντας την ενότητα και τη σταθερότητα της Συρίας.

Οι δηλώσεις έγιναν στην Άγκυρα, μετά τη συνάντησή του με τον ΥΠΕΞ του Ομάν Μπαντρ μπιν Χαμάντ αλ Μπουσαϊντί. Ο Φιντάν υποστήριξε ότι η μοναδική επιδίωξη της Τουρκίας είναι η περιφερειακή ειρήνη, ενώ κατηγόρησε το Ισραήλ για πολιτικές «διαίρει και βασίλευε».

Στο επίκεντρο το Χαλέπι: ο Τούρκος υπουργός ζήτησε την άμεση αποχώρηση των SDF και την αποστρατιωτικοποίηση περιοχών, τονίζοντας ότι «κανένα κυρίαρχο κράτος δεν δέχεται παράλληλες δομές εξουσίας». Υποστήριξε ότι αν οι SDF είχαν επιλέξει την ενσωμάτωση στη Συρία, «τα πρόσφατα γεγονότα δεν θα είχαν συμβεί».

Ο Φιντάν ανέφερε εντατικές επαφές με Συρία και ΗΠΑ για να αποφευχθεί νέα αιματοχυσία και κατηγόρησε τις SDF ότι αγνοούν μηνύματα ακόμη και από τον φυλακισμένο ηγέτη του PKK Αμπντουλάχ Οτσαλάν.

Τουρκικό ΥΠΑΜ: «Θα βοηθήσουμε αν ζητηθεί»

Την ίδια ώρα, το τουρκικό υπουργείο Άμυνας ανέφερε ότι συγκρούσεις αναζωπυρώθηκαν στις 6 Ιανουαρίου σε συνοικίες του Χαλεπίου με πλειοψηφικά κουρδικό πληθυσμό, στο πλαίσιο επιχείρησης της συριακής κυβέρνησης για την αποκατάσταση της δημόσιας τάξης. Η Άγκυρα δηλώνει ότι παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και είναι έτοιμη να παράσχει στήριξη στον συριακό στρατό, εφόσον ζητηθεί.

Το τουρκικό υπουργείο επανέλαβε τη στήριξή του στην εδαφική ακεραιότητα της Συρίας και στην αρχή «ένα κράτος, ένας στρατός», υπογραμμίζοντας ότι δεν αποδέχεται παράλληλες ένοπλες δομές.

Ανάλυση: «Λύση» με επίκεντρο τη Συρία

Σε ανάλυσή του στο T24, ο αρθρογράφος Γκιοκτσέρ Ταχιντζιόγλου επισημαίνει ότι η λεγόμενη «διαδικασία λύσης» του Κουρδικού στην Τουρκία συνδέεται άμεσα με τις εξελίξεις στη Συρία. Όπως σημειώνει, η ένταση μεταξύ Δαμασκού και SDF πλησιάζει σε οριακό σημείο, ενώ η παρουσία των ΗΠΑ περιορίζει προς το παρόν την κλιμάκωση.

Σύμφωνα με την ανάλυση, η Άγκυρα αντιτίθεται κατηγορηματικά σε οποιαδήποτε μορφή αυτονομίας και επιμένει στην πλήρη ενσωμάτωση των YPG/SDF στον συριακό στρατό. Παράλληλα, εξετάζεται το ενδεχόμενο ενεργότερης τουρκικής στήριξης σε ενδεχόμενη στρατιωτική επιχείρηση της Δαμασκού, με την αντίδραση του Ισραήλ να αποτελεί κρίσιμο παράγοντα.

Ο αναλυτής καταλήγει ότι η ρητορική περί «παρέμβασης εάν χρειαστεί» παύει να είναι θεωρητική και συζητείται πλέον ως συγκεκριμένη πολιτική επιλογή, με τις εξελίξεις στη Συρία να καθορίζουν τις επόμενες κινήσεις.

Η τουρκική κρατική εταιρεία ενέργειας TPAO υπέγραψε μνημόνιο συνεργασίας με την ExxonMobil για κοινές έρευνες πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Μαύρη Θάλασσα και την Ανατολική Μεσόγειος, όπως μεταδίδουν τουρκικά μέσα ενημέρωσης.

Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι το μνημόνιο υπεγράφη στην Κωνσταντινούπολη από τον γενικό διευθυντή της TPAO, Τζεμ Ερντέμ, και τον αντιπρόεδρο της ExxonMobil, Τζον Άρντιλ, και προβλέπει επίσης τη δυνατότητα δημιουργίας κοινών σχημάτων (joint ventures) και σε άλλες διεθνείς περιοχές.

Σε δηλώσεις του, ο Τούρκος Υπουργός Ενέργειας Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ ανέφερε ότι στόχος είναι ο συνδυασμός της τεχνικής εμπειρίας της TPAO στις έρευνες και γεωτρήσεις σε βαθιά νερά με τη διεθνή τεχνογνωσία της ExxonMobil, προκειμένου να ενισχυθούν οι επιχειρησιακές δυνατότητες και να ανοίξει ο δρόμος για νέες ανακαλύψεις.

Όπως μεταδίδεται, η Τουρκία τα τελευταία χρόνια εντείνει τη δραστηριότητά της στις υπεράκτιες έρευνες. Στη Μαύρη Θάλασσα, η παραγωγή από το κοίτασμα Σακαριά, που ανακαλύφθηκε το 2020 και εκτιμάται ότι διαθέτει αποθέματα 710 δισ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου, φτάνει σήμερα τα 9,5 εκατ. κυβικά μέτρα ημερησίως, με στόχο την αύξηση στα 40 εκατ. έως το 2028. Στην Ανατολική Μεσόγειο συνεχίζονται σεισμικές έρευνες και διερευνητικές δραστηριότητες σε διάφορες θαλάσσιες ζώνες.

Η ExxonMobil, με έδρα το Τέξας, αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους ενεργειακούς ομίλους παγκοσμίως, με δραστηριότητα σε όλο το φάσμα της αλυσίδας πετρελαίου και φυσικού αερίου. Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοινώθηκαν, το 2024 κατέγραψε έσοδα ύψους 349,6 δισ. δολαρίων.

Παράλληλα, το 2025 η συνολική παραγωγή πετρελαίου της Τουρκίας αυξήθηκε κατά 26% σε ετήσια βάση, φτάνοντας τα 47,9 εκατ. βαρέλια, ενώ η παραγωγή φυσικού αερίου ενισχύθηκε κατά 39%, στα 3,2 δισ. κυβικά μέτρα.

Έντονο παρασκήνιο γύρω από το ερώτημα αν χρυσός από τη Βενεζουέλα κατέληξε στο διυλιστήριο χρυσού στο Τσορούμ της Τουρκίας φέρνει στο φως η εφημερίδα Σοζτζού, μέσα από ρεπορτάζ του δημοσιογράφου Σαγί Σαγί Οζτούρκ.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο επιχειρηματίας Αχμέτ Αχλατζί είχε ιδρύσει διυλιστήριο χρυσού στη γενέτειρά του, το Τσορούμ. Το ερώτημα ήταν σαφές: Επεξεργάστηκε ποτέ το διυλιστήριο χρυσό από τη Βενεζουέλα;

Ο διάλογος Ερντογάν – Μαδούρο

Ο Αχλατζί περιγράφει ότι ο πρόεδρος της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο είχε μεταφέρει στον Ταγίπ Ερντογάν πως η χώρα του παράγει περίπου 270 τόνους χρυσού ετησίως, οι οποίοι αποστέλλονται σε ΗΠΑ, Ελβετία και Βρετανία για κατεργασία, χωρίς, όπως ισχυρίστηκε, να λαμβάνει τα αντίστοιχα έσοδα.

Ο Μαδούρο φέρεται να πρότεινε τη δημιουργία διυλιστηρίου, ώστε η Βενεζουέλα να παράγει ράβδους χρυσού και να τις πουλά, ανταλλάσσοντας τα έσοδα με όσπρια και οικοδομικά υλικά από την Τουρκία.

Η πρόταση της Άγκυρας

Κατά τον Αχλατζί, ο Ερντογάν απάντησε ότι ο χρυσός που θα κατεργαζόταν εντός Βενεζουέλας δεν θα είχε διεθνή αποδοχή και πρότεινε να σταλεί στην Τουρκία, να κατεργαστεί στο διυλιστήριο του Τσορούμ και τα έσοδα να κατατεθούν ως προκαταβολικά έσοδα εξαγωγών στην Κεντρική Τράπεζα της Τουρκίας, με συμψηφισμό για τα τουρκικά προϊόντα. Ο Μαδούρο, σύμφωνα με την αφήγηση, εμφανίστηκε θετικός.

Επίσκεψη–μήνυμα, αλλά χωρίς χρυσό

Περίπου 45 ημέρες αργότερα, το διυλιστήριο επισκέφθηκε ο τότε αντιπρόεδρος της Βενεζουέλας Ταρέκ Ελ Αϊσάμι, προκειμένου να πραγματοποιήσει επιτόπιο έλεγχο.

Ωστόσο, η κατάληξη είναι κατηγορηματική:

«Δεν ήρθε ούτε ένα γραμμάριο χρυσού από τη Βενεζουέλα στο διυλιστήριό μας, ούτε έφυγε χρυσός από εδώ προς τη Βενεζουέλα», δηλώνει ο Αχλατζί.

Ο ίδιος ξεκαθαρίζει ότι δεν είχε καμία συναλλαγή με Βενεζουέλα, Ιράν ή Σουδάν, τονίζοντας πως δεν εμπλέκεται σε υποθέσεις που σχετίζονται με διεθνείς κυρώσεις.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, συζητήσεις έγιναν, επισκέψεις πραγματοποιήθηκαν, αλλά ο “χρυσός της Βενεζουέλας” δεν πέρασε ποτέ από το Τσορούμ. Το παρασκήνιο όμως παραμένει πολιτικά εκρηκτικό και συνεχίζει να τροφοδοτεί ερωτήματα για τις διεθνείς ισορροπίες της Άγκυρας.