Με μια συμφωνία που αλλάζει τα δεδομένα, η Τουρκία βάζει «πόδι» στην ευρωπαϊκή αμυντική αγορά: το εκπαιδευτικό jetHÜRJET ετοιμάζεται να ενταχθεί στην ισπανική πολεμική αεροπορία!

Οι υπογραφές έπεσαν στη Μαδρίτη, στις εγκαταστάσεις της Airbus, με τη συμμετοχή της TUSAŞ και κορυφαίων αξιωματούχων των δύο χωρών.

Το μεγάλο άλμα

Τουρκικά μέσα ενημέρωσης σχολιάζουν ότι δεν πρόκειται για μια απλή πώληση αλλά για την πρώτη μεγάλη εξαγωγή τουρκικού jet σε χώρα ΕΕ και ΝΑΤΟ και για άνοιγμα της ευρωπαϊκής αγοράς υψηλής τεχνολογίας. Εκτιμούν ότι πρόκειται για μήνυμα ισχύος από την τουρκική αμυντική βιομηχανία

Τι είναι το HÜRJET

Το HÜRJET είναι μονοκινητήριο, διθέσιο εκπαιδευτικό αεροσκάφος νέας γενιάς, σχεδιασμένο για την εκπαίδευση πιλότων σύγχρονων μαχητικών, με δυνατότητες και για ελαφρά επιθετικές αποστολές.

Συμπαραγωγή και δουλειές

Το deal προβλέπει παραγωγή σε Τουρκία και Ισπανία, συμμετοχή τοπικών εταιρειών και  χιλιάδες θέσεις εργασίας

Το χρονοδιάγραμμα

Πρώτες παραδόσεις: 2028

Επιχειρησιακή χρήση: 2029–2030

Έως 30 αεροσκάφη μέχρι το 2035

«Είναι μόνο η αρχή»

Ο επικεφαλής της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας, Χαλούκ Γκιοργκιούν, μίλησε για «αρχή μιας νέας εποχής», ενώ από την ισπανική πλευρά η Maria Amparo Valcarce Garciaχαρακτήρισε την Τουρκία «αξιόπιστο εταίρο».

Σε τροχιά ρεκόρ κινούνται οι στρατιωτικές δαπάνες παγκοσμίως, με το 2025 να κλείνει στα 2,9 τρισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με έκθεση του SIPRI, καθώς οι πόλεμοι και η γεωπολιτική ένταση ωθούν τις χώρες σε νέο γύρο εξοπλισμών.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Τουρκία αυξάνει τις δαπάνες της κατά 7,2%, φτάνοντας τα 30 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ η αύξηση σε σχέση με το 2016 αγγίζει το εντυπωσιακό 94%.

Κλειδί για την άνοδο αυτή, σύμφωνα με την έκθεση, είναι η ενίσχυση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας, με ειδικό ταμείο να απορροφά σημαντικό μέρος των κονδυλίων.

Την ίδια ώρα, η Ευρώπη «τρέχει» με ρυθμό 14% αύξησης, καταγράφοντας ιστορικό υψηλό, λόγω του πολέμου στην Ουκρανία και της αβεβαιότητας για τον ρόλο των ΗΠΑ στην ασφάλεια της ηπείρου.

Στην κορυφή των δαπανών παραμένουν ΗΠΑ, Κίνα και Ρωσία, που μαζί με Γερμανία και Ινδία συγκεντρώνουν πάνω από το μισό των παγκόσμιων εξοπλισμών.

Οι αναλυτές τονίζουν ότι ο  κόσμος εξοπλίζεται με ταχείς ρυθμούς και η κούρσα δεν δείχνει να σταματά, με τις δαπάνες να αναμένεται να συνεχίσουν την ανοδική τους πορεία και τα επόμενα χρόνια.

Η Τουρκία έχει πετύχει «επανάσταση» στην αμυντική της βιομηχανία και αποτελεί παράδειγμα για το ΝΑΤΟ, δήλωσε ο γενικός γραμματέας της Συμμαχίας Μαρκ Ρούτε, από την Άγκυρα.

Κατά την επίσκεψή του στην ASELSAN, ο Ρούτε δεν έκρυψε τον θαυμασμό του για την τουρκική παραγωγή, τονίζοντας πως «μπορούμε να μάθουμε πολλά από όσα έχει κάνει η Τουρκία», σε μια περίοδο που –όπως είπε– ο κόσμος γίνεται όλο και πιο επικίνδυνος.

«Πρέπει να κάνουμε περισσότερα και καλύτερα», σημείωσε με έμφαση, στέλνοντας μήνυμα για αύξηση της παραγωγής και ενίσχυση της καινοτομίας στον αμυντικό τομέα.

Ο επικεφαλής του ΝΑΤΟ προειδοποίησε για «μεγάλους κινδύνους» από τη Ρωσία, την Κίνα και το Ιράν, ενώ υπενθύμισε ότι η Συμμαχία έχει ήδη αναχαιτίσει βαλλιστικά πυρομαχικά που κατευθύνονταν προς τον τουρκικό εναέριο χώρο.

Την ίδια ώρα, έστρεψε τα βλέμματα και στους νέους μηχανικούς, χαρακτηρίζοντάς τους «κλειδί» για την ασφάλεια όχι μόνο της Τουρκίας αλλά και των συμμάχων της.

Ο Ρούτε έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη διεθνή διάσταση της αμυντικής συνεργασίας, μιλώντας για μια ενιαία βιομηχανική αλυσίδα «από την Αλάσκα έως την Άγκυρα», με κοινή παραγωγή και τεχνολογία.

Το μήνυμα ήταν σαφές: περισσότερα χρήματα, περισσότερη παραγωγή, περισσότερη συνεργασία – σε μια εποχή που, όπως είπε, «οι απειλές αυξάνονται».

Έντονη συζήτηση έχει ανοίξει στην Τουρκία για το μέλλον του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400, μετά τα πρόσφατα περιστατικά με πυραύλους που εντοπίστηκαν στον τουρκικό εναέριο χώρο.

Σύμφωνα με την εφημερίδα Cumhuriyet, ο πρώην πρέσβης της Τουρκίας στη Μόσχα Ümit Yardım έκανε μια ιδιαίτερα αιχμηρή εκτίμηση για το μέλλον του συστήματος, λέγοντας ότι ενδέχεται τελικά να μην χρησιμοποιηθεί ποτέ και να «καταλήξει στα σκουπίδια».

Γιατί δεν χρησιμοποιήθηκαν

Το θέμα επανήλθε στο προσκήνιο όταν το υπουργείο Εθνικής Άμυνας ρωτήθηκε γιατί οι S-400, που αγοράστηκαν από τη Ρωσία το 2017 και παραδόθηκαν το 2019, δεν χρησιμοποιήθηκαν για την αναχαίτιση πυραύλων.

Η απάντηση του υπουργείου ήταν ότι το σύστημα αεράμυνας του ΝΑΤΟ επιλέγει αυτόματα το ταχύτερο και καταλληλότερο μέσο αναχαίτισης, χωρίς να αναφερθεί ειδικά στους S-400.

«Μάλλον θα μείνουν στην αποθήκη»

Ο Yardım υποστήριξε ότι η αγορά του ρωσικού συστήματος έγινε σε μια περίοδο έντασης στις σχέσεις Άγκυρας-Ουάσιγκτον, με στόχο να σταλεί μήνυμα στις ΗΠΑ ότι η Τουρκία έχει και άλλες επιλογές.

Ωστόσο, εκτίμησε ότι το πιο πιθανό σενάριο σήμερα είναι οι S-400 να παραμείνουν ανενεργοί.

«Δεν θεωρώ πιθανό να πουληθούν σε άλλη χώρα ή να επιστραφούν στη Ρωσία. Πιθανότερο είναι να αποθηκευτούν ή, για να το πούμε λαϊκά, να καταλήξουν στα σκουπίδια», δήλωσε.

«Το πραγματικό κόστος είναι τεράστιο»

Ο πρώην πρέσβης τόνισε ότι το κόστος της αγοράς δεν περιορίζεται στα περίπου 2,5 δισεκατομμύρια δολάρια που πληρώθηκαν για το σύστημα.

Όπως είπε, η αγορά των S-400 προκάλεσε σοβαρές επιπτώσεις:

-επιδείνωση των σχέσεων με τις ΗΠΑ,

-αποκλεισμό της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35,

-αρνητικές συνέπειες για την τουρκική αμυντική βιομηχανία.

«Όταν τα συνυπολογίσουμε όλα αυτά, το κόστος δεν είναι μερικά δισεκατομμύρια, αλλά δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια», υποστήριξε.