Της Μαρίας Δήμου
Μετά από πολύ καιρό οι βόλτες ξαναμπήκαν στο πρόγραμμα. Έχοντας την ευκαιρία δεν την έχασα. Μια γραφειοκρατική υποχρέωση με έφερε ανήμερα των Φώτων στο Κοντοσκάλι, στο μικρό λιμάνι δηλαδή των Βυζαντινών, στο Kumkapı, στην πύλη της άμμου, όπως λέγεται πια η περιοχή κι αφού ξεμπέρδεψα από τις υπηρεσίες πήρα τα στενά και τα σοκάκια.
Το Κοντοσκάλι εδώ και πολλά χρόνια έχει γίνει κέντρο διασκέδασης με πολλές ταβέρνες, μεϊχανέδες όπως λέγονται εδώ, με μουσικές και γλέντια. Πέρα όμως από αυτό το τουριστικό κομμάτι, το Κοντοσκάλι παραμένει μια πολύ ενδιαφέρουσα περιοχή, που κρατά ακόμα τα σημάδια μιας ακμάζουσας ρωμαίικης κοινότητας. Τα σπίτια και οι εκκλησίες, τα σχολεία και οι σύλλογοι είναι εκεί για να θυμίζουν ποιοι ήταν κάποτε οι άνθρωποι που έδιναν ζωή στον τόπο αυτό. Όσο κι αν έχουν φθαρεί από τον χρόνο και την απρονοησία των τωρινών κατοίκων η αίγλη και η ομορφιά, ο πλούτος και η αρχοντιά αναδύονται κάτω από τους ξεφτισμένους σοβάδες ή τις αλλαγές χρήσης.
Παναγία Ελπίδα και ρωμαίικες μνήμες
Πέρασα από την Παναγία Ελπίδα. Δε νομίζω να υπάρχει άνθρωπος που να μη μείνει με το στόμα ανοιχτό όταν περνώντας από το στενό δρόμο αντικρίσει την εκκλησία αυτή και ιδιαίτερα όταν μπει μέσα στο ναό. Αυτό που βλέπουν τα μάτια του είναι μόνο μια υπενθύμιση για το τι έζησαν και τη δημιούργησαν οι Ρωμιοί της Πόλης.
Γάλα που βράζει και βαλκάνιοι γαλατάδες
Αναζήτησα το Boris΄in yeri, γιατί έμαθα πως έμοιαζε με το μαγαζί του Pado, το φημισμένο μικροσκοπικό γαλατάδικο στο Beşiktaş που πρόσφερε το μοναδικό αυθεντικό πρωινό (καμία σχέση με τα μοδάτα brunch). Και όντος, μια μεγάλη κατσαρόλα με γάλα έβραζε σε μια γωνιά, δίπλα μια άλλη με μέλι, τα αυγά στοίβες στη γωνία για τις ομελέτες και τη μενεμένη, τα ψυγεία γεμάτα με τυριά και κασέρια. Μικρά τραπέζια μέσα κι έξω από το μαγαζί. Δεν πεινούσα αλλά δεν αντιστάθηκα και στον πειρασμό να δοκιμάσω. Θα έρθω ξανά και θα φέρω κι άλλους, είπα στα κορίτσια που σερβίριζαν και στον κύριο που ετοίμαζε τα πρωινά. Μακεδόνας δήλωνε ο Pado, Βούλγαρος ο Boris. Βαλκάνιοι τελικά οι γαλατάδες της Πόλης.
Επέστρεψα στην κεντρική οδό. Η εμπορική ζωή είχε ήδη ξεκινήσει. Για τους ανθρώπους εδώ δεν ήταν αργία. Πέρασα από την Αγία Κυριακή.
Ασσυριακή εκκλησία
Περπάτησα ακόμα λίγο για να βρω την εκκλησία των Ασσυρίων. Δε δυσκολεύτηκα καθόλου κι η πόρτα της με περίμενε ανοιχτή. Είχα ξαναμπεί σε εκκλησία Σουριάνηδων κι ήξερα πώς είναι στο εσωτερικό τους. Αυτή όμως δεν έμοιαζε ούτε με εκείνη στο Tarlabaşı ούτε με την καινούρια στον Άγιο Στέφανο. Οι δύο Αφρικανές κυρίες από την Ερυθραία που ετοίμαζαν κάτι στο βοηθητικό χώρο με υποδέχτηκαν με χαμόγελα. Μου είπαν να βγάλω τα παπούτσια μου και να μπω. Το πανό τραβηγμένο έκλεινε το ιερό βήμα, οι εικόνες όλες ήταν υφαντές σαν ταπισερί ενώ κάποια αγάλματα, μάλλον γύψινα, διακοσμούσαν τους τοίχους. Βγήκε κι ο ιερέας κάποια στιγμή και με μεγάλο ενδιαφέρον ρωτούσε να μάθει για τη ρωμαίικη κοινότητα. Μας προσκάλεσε στη βραδινή λειτουργία και στο γεύμα που θα ακολουθούσε. Θα έχουμε πάρτι επέμειναν οι Ερυθραίες και μου έδειξαν τη μεγάλη κατσαρόλα, που ποιος ξέρει τι έβραζε μέσα. Ακόλουθοι του παλαιού ημερολογίου γιόρταζαν τα Χριστούγεννα την επομένη των Φώτων. Φωτογραφηθήκαμε με τα κορίτσια, είπαμε τα χρόνια πολλά και πήρα και πάλι τους δρόμους.
Η γειτονιά των κάτεργων
Μια που είμαι εδώ δεν πάω και μέχρι τη γειτονιά του Kadırga, τη γειτονιά των κάτεργων. Ποιος από τους σημερινούς κατοίκους που περνούν τα πρωινά ή τα απογεύματά τους στην πλατεία με τα τεράστια δέντρα γνωρίζει πως εδώ ήταν κάποτε το Portus Novus του Αυτοκράτορα Ιουλιανού; Πόσοι άραγε ξέρουν πως το χώμα που πατούν είναι από τα θεμέλια του τζαμιού Nuruosmaniye, με το οποίο μπαζώθηκε η λεκάνη που κάποτε άραζαν οι γαλέρες του βυζαντινού και κατόπιν του οθωμανικού στόλου; Τα κάτεργα, οι γαλέρες, χάθηκαν και μόνο το όνομά τους έμεινε στα χείλη όσων περνούν από την ακτή της Θάλασσας του Μαρμαρά, από τις γειτονιές του Κοντοσκαλίου και κάνουν βόλτες ανάμεσα στα χρωματιστά σπιτάκια. Σαν καρτούν έχει γίνει η γειτονιά της Πόλης, σαν παράταιρο ροζ κουφέτο. Αλλά τι να πει κανείς… Αυτά θέλει η ανάπτυξη και ο τουρισμός!
Την ευχαριστήθηκα τη βόλτα μου αυτή, την πρώτη για το 2026. Είθε να ακολουθήσουν κι άλλες πολλές στις γειτονιές της πολυαγαπημένης Πόλης.
