Νέο συνταγματικό σήμα εκπέμπει το MHP, με τον Φετί Γιλντίζ να ανακοινώνει το προσχέδιο αλλαγών. Για τον αρθρογράφο Μεχμέτ Τεζκάν (HalkTV), το μήνυμα είναι σαφές: το 2026 προορίζεται ως έτος συνταγματικής αναθεώρησης από τη Λαϊκή Συμμαχία AKP–MHP.
Στο παρασκήνιο, η επαναφορά της ατζέντας λειτουργεί και ως προληπτική κίνηση απέναντι στον κίνδυνο «παγώματος» της διαδικασίας «Τουρκία χωρίς τρομοκρατία», λόγω του αδιεξόδου στη Συρία μεταξύ Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF) και Δαμασκού.
Τι αλλάζει και τι «κλειδώνει»
Το προσχέδιο διατηρεί το προεδρικό σύστημα και το θεσμοθετεί ρητά σε νέο Σύνταγμα, προβλέπει εκλογή προέδρου με δύο αντιπροέδρους, δίνει συνταγματικό στάτους στο υπουργικό συμβούλιο και εισάγει κατάθεση κυβερνητικού προγράμματος στη Βουλή.
Με άλλα λόγια, το σημερινό de facto μοντέλο γίνεται de jure.
Το «κλειδί»: Δύο αντιπρόεδροι, δύο ταυτότητες
Εδώ βρίσκεται η ουσία. Η πρόβλεψη για δύο αντιπροέδρους αναβιώνει ευθέως παλαιότερη εισήγηση του ηγέτη του MHP Ντεβλέτ Μπαχτσελί: ένας Κούρδος και ένας Αλεβίτης.
Το κείμενο δεν γράφει ρητά εθνοτικά ή θρησκευτικά κριτήρια. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται, στην πράξη ανοίγει τον δρόμο για μια πολιτική φόρμουλα ισορροπιών:
Τούρκος σουνίτης πρόεδρος με Κούρδο και Αλεβίτη αντιπρόεδρο.
Ένα σχήμα που επιχειρεί να στείλει μήνυμα ενσωμάτωσης προς κρίσιμα κοινωνικά ακροατήρια, χωρίς να το ονοματίζει.
Συμβολισμός ή λύση;
Οι επικριτές είναι αιχμηροί: ακόμη κι αν το δίδυμο Κούρδος–Αλεβίτης αντιπρόεδρος έχει ισχυρό συμβολικό βάρος, δεν αγγίζει τον πυρήνα του προβλήματος διακυβέρνησης.
Το βασικό αγκάθι παραμένει, λένε: ο πρόεδρος είναι και αρχηγός κόμματος, άρα συγκεντρώνει εκτελεστική εξουσία και έλεγχο της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας. Η Βουλή αποδυναμώνεται και ο έλεγχος περιορίζεται, όσο «πολύχρωμο» κι αν είναι το σχήμα των αντιπροέδρων.
Η εκτίμηση είναι ότι το MHP δεν αλλάζει σύστημα, το σφραγίζει. Και βάζει στο τραπέζι ένα κουρδο-αλεβίτικο μήνυμα ισορροπίας μέσω των δύο αντιπροέδρων. Για τους επικριτές, όμως, πρόκειται περισσότερο για πολιτικό συμβολισμό παρά για ουσιαστική θεσμική θεραπεία.
