Ουκρανικές πηγές χαρακτηρίζουν το τουρκικό σύστημα «επιτυχημένο» απέναντι στις ρωσικές επιθέσεις – Το Κίεβο φέρεται να ενδιαφέρεται για την αγορά περισσότερων μονάδων.

Η Τουρκία προμήθευσε νωρίτερα φέτος την Ουκρανία με έναν μικρό αριθμό τουρκικής κατασκευής αντιαεροπορικών συστημάτων Korkut  δίνοντας στο Κίεβο τη δυνατότητα να δοκιμάσει το σύστημα σε πραγματικές συνθήκες μάχης και να ενισχύσει τις δυνατότητές του απέναντι στις ρωσικές αεροπορικές επιθέσεις, σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Middle East Eye.

Όπως ανέφεραν αρκετές πηγές που γνωρίζουν την υπόθεση, η Ουκρανία έχει εισαγάγει έναν περιορισμένο αριθμό συστημάτων Korkut, χωρίς ωστόσο να έχει γίνει γνωστό πόσες μονάδες έχουν αναπτυχθεί στο πεδίο της μάχης.

Κάθε συστοιχία Korkut αποτελείται συνήθως από **τρία οχήματα οπλικού συστήματος και ένα όχημα διοίκησης και ελέγχου.

Αντιμετώπιση drones και πυραύλων

Το Korkut, που κατασκευάζεται από την τουρκική αμυντική εταιρεία Aselsan, είναι ένα κινητό σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας που βασίζεται σε πυροβόλα για την αντιμετώπιση εναέριων στόχων.

Στις δυνατότητές του περιλαμβάνεται η αντιμετώπιση drones, πυραύλων cruise και άλλων εναέριων απειλών, οι οποίες έχουν εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους κινδύνους για τις ουκρανικές δυνάμεις κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Το σύστημα έχει σχεδιαστεί, μεταξύ άλλων, για την αντιμετώπιση drones πρώτου προσώπου (FPV) και tethered drones, χρησιμοποιώντας έξυπνα πυρομαχικά διαμετρήματος 25 χιλιοστών.

«Έχει αποδειχθεί αποτελεσματικό»

Ουκρανός αξιωματούχος, ο οποίος μίλησε ανώνυμα λόγω των περιορισμών που ισχύουν για κυβερνητικούς αξιωματούχους, δήλωσε στο Middle East Eye ότι το Korkut έχει παρουσιάσει θετικά αποτελέσματα απέναντι στις ρωσικές επιθέσεις.

«Το Korkut ήταν σε μεγάλο βαθμό επιτυχημένο στην αντιμετώπιση των ρωσικών επιθέσεων», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο ίδιος παραδέχθηκε ότι παρουσιάστηκαν ορισμένα προβλήματα κατά τη χρήση του συστήματος, σημειώνοντας ωστόσο ότι αυτά αντιμετωπίστηκαν με μικρές προσαρμογές.

Σύμφωνα με τον Ουκρανό αξιωματούχο, το Korkut μπορεί πλέον να θεωρηθεί «δοκιμασμένο στη μάχη», ενώ το Κίεβο φέρεται να ενδιαφέρεται για την προμήθεια περισσότερων συστημάτων.

Νέα πίεση προς την Τουρκία μέσω του Κυπριακού βλέπει ο γνωστός Τούρκος σχολιαστής Μουράτ Γετκίν πίσω από τα σχέδια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για βαθύτερη οικονομική ενσωμάτωση χωρών που δεν είναι μέλη της. Η χαρακτηριστική εκτίμησή του είναι ότι πίσω από την απαίτηση ευθυγράμμισης με την ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική κρύβεται ένας «κυπριακός όρος μεταμφιεσμένος σε ουκρανικό».

Σύμφωνα με την ανάλυση που μεταφέρει το Turkish Press Scanner, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεξεργάζεται ένα μοντέλο «σταδιακής ενσωμάτωσης» τρίτων χωρών στην ευρωπαϊκή οικονομία.

Το κρίσιμο στοιχείο για την Άγκυρα είναι ότι η εμπορική και οικονομική ενσωμάτωση ενδέχεται να συνδεθεί με την ευθυγράμμιση της εξωτερικής πολιτικής των υποψήφιων εταίρων με εκείνη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Για την Τουρκία, ο Γετκίν θεωρεί ότι αυτό μπορεί να ανοίξει ξανά τον φάκελο του Κυπριακού.

«Κυπριακός όρος μεταμφιεσμένος σε ουκρανικό»

Η διατύπωση του Τούρκου σχολιαστή είναι χαρακτηριστική:

«Πρόκειται για έναν κυπριακό όρο μεταμφιεσμένο σε ουκρανικό ζήτημα».

Η απαίτηση ευθυγράμμισης με την κοινή εξωτερική πολιτική της ΕΕ μπορεί επισήμως να συνδέεται πρωτίστως με τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις σχέσεις με τη Ρωσία.

Για την Άγκυρα όμως, κατά τον Γετκίν, μια τέτοια αρχή έχει πολύ ευρύτερες συνέπειες.

Η Τουρκία θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με ευρωπαϊκές απαιτήσεις σε ζητήματα στα οποία ακολουθεί διαφορετική πολιτική από την ΕΕ — και κυρίως στο Κυπριακό.

Έτσι, σύμφωνα με την ανάλυση, το Κυπριακό δεν περιορίζεται πλέον μόνο στο διπλωματικό και πολιτικό επίπεδο, αλλά μπορεί να μετατραπεί σε παράγοντα που θα επηρεάζει άμεσα και την οικονομική σχέση Τουρκίας – Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Από τη γεωπολιτική στη γεωοικονομία

Αυτό ακριβώς είναι, κατά τον Γετκίν, το σημείο όπου η γεωπολιτική συναντά τη γεωοικονομία.

Η Άγκυρα επιδιώκει εδώ και χρόνια βαθύτερη οικονομική σύνδεση με την ευρωπαϊκή αγορά και ιδιαίτερα αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης.

Εάν όμως η οικονομική ολοκλήρωση αρχίσει να εξαρτάται από την εξωτερική πολιτική, τότε πολιτικά ζητήματα όπως το Κυπριακό αποκτούν άμεσα οικονομικό κόστος.

Παράλληλα, η στροφή ευρωπαϊκών χωρών προς περισσότερο προστατευτικές βιομηχανικές πολιτικές δημιουργεί πρόσθετη πίεση στην Τουρκία, ιδιαίτερα στην αυτοκινητοβιομηχανία, έναν από τους σημαντικότερους εξαγωγικούς της κλάδους.

Οι προσδοκίες της Άγκυρας ξεθωριάζουν

Ο Γετκίν εκτιμά ότι οι γεωπολιτικές και γεωοικονομικές ευκαιρίες που φαινόταν να ανοίγονται για την Τουρκία μετά τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα και τις νέες περιφερειακές συνεργασίες έχουν αρχίσει να γίνονται λιγότερο σαφείς μετά τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ.

Στο εξωτερικό μέτωπο καταγράφει παράλληλα ψυχρότερες σχέσεις με τη Ρωσία, αλλά και έλλειψη χειροπιαστής προόδου στις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Παρά τις θετικές δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο Γετκίν επισημαίνει ότι μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένη εξέλιξη ούτε στο θέμα των F-35 ούτε σε άλλο μεγάλο αμερικανοτουρκικό ζήτημα.

Κατά τον ίδιο, η εικόνα μιας Τουρκίας που στηρίζεται όλο και περισσότερο στη σχέση της με την Ουάσιγκτον θυμίζει εποχές Ψυχρού Πολέμου, όταν «όλα τα αυγά έμπαιναν στο αμερικανικό καλάθι».

Και στο εσωτερικό πίεση από τα funds

Την ίδια στιγμή, ο Γετκίν βλέπει αυξανόμενη πίεση και στο εσωτερικό της Τουρκίας από την κρίση των επενδυτικών funds.

Εκτιμά ότι το σκάνδαλο δεν φαίνεται αρκετά μεγάλο ώστε να αποσταθεροποιήσει τη μακροοικονομική δομή της χώρας, ωστόσο μπορεί να έχει πολύ σοβαρότερο πολιτικό αντίκτυπο.

Η υπόθεση αφορά άμεσα σχεδόν μισό εκατομμύριο ανθρώπους και έμμεσα εκατομμύρια ακόμη, γεγονός που, σύμφωνα με τον σχολιαστή, είναι αρκετό για να προκαλεί ανησυχία στον Πρόεδρο Ερντογάν.

Ιδιαίτερα επιβαρυντική θεωρεί την αίσθηση άνισης μεταχείρισης από τη Δικαιοσύνη, με την αντιπολίτευση να καταγγέλλει ότι πολιτικά πρόσωπα του AKP που έχουν αναφερθεί σε σχέση με την υπόθεση των funds δεν αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο όπως στελέχη της αντιπολίτευσης.

Το Κυπριακό επιστρέφει από την «οικονομική πόρτα»

Η ουσία της ανάλυσης του Γετκίν είναι ότι η Τουρκία βρίσκεται μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα: ζητήματα που μέχρι σήμερα θεωρούνταν κυρίως γεωπολιτικές διαφορές μπορεί πλέον να συνδέονται άμεσα με την οικονομία.

Και σε αυτή τη νέα εξίσωση, το Κυπριακό επανέρχεται ως πιθανός όρος για το πόσο κοντά μπορεί να έρθει οικονομικά η Τουρκία στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Με άλλα λόγια, η πίεση προς την Άγκυρα δεν περνά πλέον μόνο από τα διπλωματικά τραπέζια, αλλά ενδέχεται να περάσει και από την πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά.

Σε υψηλούς τόνους αντέδρασε η Τουρκία στις νέες ισραηλινές κινήσεις στην περιοχή της Κουνέιτρα, κατηγορώντας το Ισραήλ ότι επιχειρεί να δημιουργήσει νέα τετελεσμένα στη Συρία και ότι υπονομεύει τη Συμφωνία Αποδέσμευσης Δυνάμεων του 1974.

Το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών καταδίκασε με ανακοίνωσή του την επανέναρξη εργασιών από το Ισραήλ στη λεγόμενη «γραμμή Sufa 53» στην επαρχία Κουνέιτρα.

Όπως αναφέρει η Άγκυρα, οι συγκεκριμένες δραστηριότητες «διαβρώνουν» τη Συμφωνία Αποδέσμευσης Δυνάμεων του 1974 και αποσκοπούν στη δημιουργία «νέων τετελεσμένων» επί συριακού εδάφους.

«Να αποχωρήσει από τα συριακά εδάφη»

Το τουρκικό ΥΠΕΞ κάλεσε παράλληλα τη διεθνή κοινότητα να αναλάβει «αποτελεσματική και αποφασιστική δράση», προκειμένου, όπως αναφέρει, το Ισραήλ να τερματίσει την πολιτική που αυξάνει την ένταση στην περιοχή και να αποσυρθεί από τα συριακά εδάφη που κατέχει.

Η Άγκυρα υπογραμμίζει ακόμη ότι θα συνεχίσει να στηρίζει «την κυριαρχία, την πολιτική ενότητα και την εδαφική ακεραιότητα της Συρίας» και ότι θα προχωρήσει, μαζί με χώρες της περιοχής, στα βήματα που θεωρεί αναγκαία προς αυτή την κατεύθυνση.

Τσελίκ: «Νέα επιθετική ενέργεια»

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο εκπρόσωπος του κυβερνώντος AKP, Ομέρ Τσελίκ, ο οποίος κατηγόρησε το Ισραήλ ότι παραβιάζει ανοιχτά τη Συμφωνία του 1974.

Ο Τσελίκ χαρακτήρισε τις προσπάθειες δημιουργίας νέων τετελεσμένων στην Κουνέιτρα «νέα επιθετική ενέργεια», υποστηρίζοντας ότι οι ισραηλινές κινήσεις παραβιάζουν τις διεθνείς συμφωνίες και υπονομεύουν την περιφερειακή σταθερότητα.

«Η διεθνής κοινότητα δεν πρέπει να παραμείνει άλλο σιωπηλή», ανέφερε, επαναλαμβάνοντας ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να υπερασπίζεται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Συρίας.

Μπαράζ αντιδράσεων από την Άγκυρα

Αντίδραση υπήρξε και από τον αντιπρόεδρο του AKP Εφκάν Αλά, ο οποίος χαρακτήρισε τις ισραηλινές ενέργειες «σκόπιμες πρωτοβουλίες αντίθετες προς την περιφερειακή σταθερότητα και ασφάλεια».

Ο επικεφαλής Επικοινωνίας της τουρκικής προεδρίας Μπουρχανετίν Ντουράν ανέφερε επίσης ότι η επανέναρξη των δραστηριοτήτων στη «γραμμή Sufa 53» συνιστά νέα παραβίαση της Συμφωνίας του 1974 και του διεθνούς δικαίου.

Η Άγκυρα είχε και σε προηγούμενες ανακοινώσεις της μέσα στο 2026 επικαλεστεί τη Συμφωνία Αποδέσμευσης Δυνάμεων του 1974, καταγγέλλοντας ισραηλινές στρατιωτικές ενέργειες στη νότια Συρία και ζητώντας την εφαρμογή της.

Με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Συνομιλίες ενός δισ. ευρώ: Εναντίον ποιου αγοράζει όπλα η Αθήνα;», το CNN Türk παρουσιάζει την επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην ελληνική πρωτεύουσα, εστιάζοντας στα εξοπλιστικά, στα F-35, αλλά και στις ελληνοτουρκικές διαφορές και το καλώδιο στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σύμφωνα με το τουρκικό δίκτυο, κατά τη διήμερη επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα και στο πλαίσιο του 6ου Στρατηγικού Διαλόγου ΗΠΑ–Ελλάδας, αναμένεται να τεθεί στο τραπέζι εξοπλιστικό πακέτο ύψους περίπου 1 δισ. ευρώ.

Στο επίκεντρο τα όπλα των ελληνικών F-35

Το CNN Türk αναφέρει ότι ένα από τα κρισιμότερα ζητήματα αφορά τα 20 F-35 που αναμένεται να παραλάβει η Ελλάδα από το 2029 και κυρίως το οπλικό πακέτο με το οποίο θα εξοπλιστούν.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, η Αθήνα ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για την απόκτηση πυραύλων αέρος-αέρος, οι οποίοι παρουσιάζονται ως αντίστοιχων δυνατοτήτων με τους ευρωπαϊκούς Meteor.

Το τουρκικό μέσο υπογραμμίζει παράλληλα ότι η Ελλάδα, από τη μία, επιχειρεί να αποτρέψει την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 και, από την άλλη, επιδιώκει την ταχύτερη δυνατή παράδοση των δικών της μαχητικών.

Και Stryker στο παζάρι του 1 δισ. ευρώ

Στην ατζέντα της επίσκεψης αναμένεται να βρεθεί και το ελληνικό ενδιαφέρον για την προμήθεια αμερικανικών τεθωρακισμένων Stryker.

Το CNN Türk εντάσσει τα συγκεκριμένα προγράμματα σε ένα ευρύτερο εξοπλιστικό πακέτο που, όπως σημειώνει, μπορεί να φθάσει το 1 δισ. ευρώ.

«Η Αθήνα θα παραπονεθεί για την Άγκυρα»

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Σύμφωνα με το τουρκικό ρεπορτάζ, η Αθήνα αναμένεται να παρουσιάσει στον Μάρκο Ρούμπιο τη δική της εικόνα για τις τελευταίες εντάσεις με την Τουρκία, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα είναι εκείνη που αυξάνει την ένταση.

Η αναφορά αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία στον τουρκικό Τύπο παρακολουθούν με αυξημένη καχυποψία τις κινήσεις της Ελλάδας τόσο στα εξοπλιστικά όσο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στον Ρούμπιο και το ηλεκτρικό καλώδιο

Σημαντικό κεφάλαιο των συνομιλιών θα αποτελέσει και η ενέργεια.

Το CNN Türk αναφέρει ότι η Αθήνα αναμένεται να ζητήσει ενεργότερη αμερικανική στήριξη για το ηλεκτρικό καλώδιο στην Ανατολική Μεσόγειο, με την ελληνική πλευρά να επιδιώκει επανέναρξη των σχετικών εργασιών μέσα στον επόμενο μήνα.

Η τουρκική πλευρά, ωστόσο, επιμένει ότι για δραστηριότητες που, κατά την Άγκυρα, αφορούν την τουρκική υφαλοκρηπίδα πρέπει να προηγείται συνεννόηση και συντονισμός με την Τουρκία.

«Μην βασίζεστε υπερβολικά στις ΗΠΑ»

Το CNN Türk ξεχωρίζει, τέλος, και αναλύσεις στον ελληνικό Τύπο που προειδοποιούν την Αθήνα να μην επενδύσει υπερβολικά στην αμερικανική υποστήριξη.

Ως βασικός λόγος προβάλλεται η στενή σχέση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αλλά και η μεταβαλλόμενη γεωπολιτική ισορροπία.

Έτσι, η επίσκεψη Ρούμπιο παρουσιάζεται στην Τουρκία όχι απλώς ως ένας ακόμη γύρος του αμερικανοελληνικού στρατηγικού διαλόγου, αλλά ως μια συνάντηση στην οποία η Άγκυρα παρακολουθεί κυρίως τι όπλα ζητά η Αθήνα, τι θα πει για την Τουρκία και πόση στήριξη θα εξασφαλίσει για το καλώδιο της Ανατολικής Μεσογείου.

Ένα ασυνήθιστο σκηνικό στους δρόμους της Άγκυρας προκάλεσε γέλια στους περαστικούς, όταν αποκαλύφθηκε η ταυτότητα του… ανυπόμονου οδηγού που είχε κολλήσει στην κόρνα.

Το περιστατικό σημειώθηκε στην περιοχή Beysukent της Άγκυρας.

Ξαφνικά, άρχισαν να ακούγονται επίμονα κορναρίσματα από ένα αυτοκίνητο, τραβώντας την προσοχή όσων βρίσκονταν γύρω του.

Μόνο που πίσω από το τιμόνι δεν βρισκόταν άνθρωπος.

Ήταν ένας λευκός σκύλος!

Το τετράποδο είχε βρεθεί στη θέση του οδηγού και, ακουμπώντας τα μπροστινά του πόδια στο τιμόνι, πατούσε ξανά και ξανά την κόρνα.

Ο «πιο γλυκός ταραξίας της κυκλοφορίας»

Οι εικόνες καταγράφηκαν σε βίντεο και γρήγορα τράβηξαν την προσοχή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Ο τουρκικός Τύπος μάλιστα επιστράτευσε το χιούμορ, χαρακτηρίζοντας τον σκύλο «τον πιο γλυκό ταραξία της κυκλοφορίας».

Και αυτή τη φορά, τουλάχιστον, τα επίμονα κορναρίσματα αντί για καβγά κατέληξαν σε… γέλια.

Έντονος προβληματισμός στην Τουρκία για την πορεία των διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ σχετικά με τις κυρώσεις CAATSA και την επιστροφή της Άγκυρας στο πρόγραμμα των F-35. Ο αρθρογράφος της Hürriyet, Γιουννούς Πακσόι, εκτιμά ότι υπάρχει πολιτική βούληση από την πλευρά του Ντόναλντ Τραμπ, προειδοποιεί όμως ότι ο χρόνος πιέζει.

Το ζήτημα των αμερικανικών κυρώσεων CAATSA και της επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 εξακολουθεί να βρίσκεται στο επίκεντρο των αμερικανοτουρκικών επαφών.

Σε άρθρο του στη Hürriyet ο Τούρκος δημοσιογράφος Γιουννούς Πακσόι μεταφέρει τη δική του συνομιλία με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και επιχειρεί να αποκωδικοποιήσει τα μηνύματα που έλαβε από την αμερικανική πλευρά.

Ο Πακσόι υπενθύμισε στον Τραμπ προηγούμενη δήλωσή του, σύμφωνα με την οποία «δεν επιβάλλεις κυρώσεις στους φίλους σου» και «ήρθε η ώρα να αρθούν οι κυρώσεις CAATSA», ρωτώντας τον γιατί μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει συγκεκριμένη εξέλιξη.

Σύμφωνα με τον ίδιο, ο Τραμπ απάντησε ότι «δεν υπάρχει καθυστέρηση, δεν υπάρχει εμπόδιο.ενώ αναφέρθηκε και στη σχέση του με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

«Μιλάω πάντα με τον Ερντογάν. Είναι φίλος μου, όπως ξέρετε. Θα τον κάνω πάντα ευτυχισμένο», φέρεται να δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Στο επίκεντρο οι S-400

Ωστόσο, πίσω από τις δηλώσεις Τραμπ παραμένει ένα κρίσιμο ζήτημα: η τύχη των ρωσικών S-400 που έχει προμηθευτεί η Τουρκία.

Η απόφαση της Άγκυρας να αγοράσει το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα οδήγησε στην επιβολή κυρώσεων βάσει του αμερικανικού νόμου CAATSA και στην απομάκρυνση της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35.

Ο Πακσόι επισημαίνει ότι ο Τραμπ δεν μπορεί μόνος του να δώσει οριστική λύση στο ζήτημα των κυρώσεων, καθώς αυτές συνδέονται με την αμερικανική νομοθεσία.

Για την οριστική διευθέτηση του θέματος απαιτούνται, όπως υποστηρίζει, ευρύτερες πολιτικές και θεσμικές κινήσεις.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον ίδιο, Άγκυρα και Ουάσινγκτον εργάζονται εδώ και καιρό προς αυτή την κατεύθυνση, με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν και τον Αμερικανό ομόλογό του Μάρκο Ρούμπιο να έχουν ενεργό ρόλο στις επαφές.

Η Ρωσία ο κρίσιμος παράγοντας

Το σημαντικότερο εμπόδιο, σύμφωνα με την ανάλυση του Πακσόι, βρίσκεται αυτή τη στιγμή στη Μόσχα.

Όπως αναφέρει, η Τουρκία φέρεται να έχει βρει αγοραστή για τους S-400, προκειμένου να απομακρύνει το συγκεκριμένο ζήτημα από τις σχέσεις της με τις ΗΠΑ. Ωστόσο, εκκρεμεί η τελική έγκριση της Ρωσίας.

Η διαδικασία, σύμφωνα με τον Τούρκο δημοσιογράφο, δεν εξελίσσεται με την ταχύτητα που θα επιθυμούσε η Άγκυρα.

Η απομάκρυνση των S-400 θεωρείται από την τουρκική πλευρά κομβικής σημασίας, καθώς θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για την άρση των κυρώσεων CAATSA και να επαναφέρει στο τραπέζι το ζήτημα της συμμετοχής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.

Η εκτίμηση για Τραμπ και Ερντογάν

Ο Πακσόι ερμηνεύει τη φράση του Τραμπ ότι «θα κάνει πάντα ευτυχισμένο» τον Ερντογάν ως ένδειξη ότι, εφόσον λυθεί το ζήτημα των S-400, η αμερικανική πλευρά θα κινηθεί προς την άρση των κυρώσεων και την προώθηση της υπόθεσης των F-35 στο Κογκρέσο.

Ο ίδιος, ωστόσο, αναγνωρίζει ότι πρόκειται για *δική του εκτίμηση* και όχι για οριστική αμερικανική δέσμευση.

Δηλώνει μάλιστα ότι μπορεί η προσέγγισή του να είναι αισιόδοξη, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι μέχρι σήμερα δεν έχει διαπιστώσει τον Ντόναλντ Τραμπ να υπαναχωρεί σε ζητήματα που αφορούν την Τουρκία.

Το Κογκρέσο και ο παράγοντας χρόνος

Εκεί εντοπίζει και τον μεγαλύτερο κίνδυνο.

Ο Τούρκος δημοσιογράφος προειδοποιεί ότι η πολιτική κατάσταση στις ΗΠΑ και ιδιαίτερα η σύνθεση του Κογκρέσου μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά την εξέλιξη της υπόθεσης.

Μια ενδεχόμενη ισχυρή Δημοκρατική πλειοψηφία, εκτιμά, θα μπορούσε να καταστήσει πολύ δυσκολότερη την άρση των κυρώσεων και την επιστροφή της Τουρκίας στα F-35.

Για τον λόγο αυτό, υποστηρίζει ότι «το παράθυρο ευκαιρίας στενεύει».

Το βασικό ερώτημα πλέον, σύμφωνα με την ανάλυσή του, είναι εάν η Ρωσία θα δώσει εγκαίρως το «πράσινο φως» για την απομάκρυνση των S-400, ώστε η Τουρκία να αξιοποιήσει το σημερινό πολιτικό κλίμα στις σχέσεις της με την κυβέρνηση Τραμπ.

Ο Πακσόι δηλώνει αισιόδοξος για την προοπτική επίλυσης της διαφοράς, αλλά καταλήγει με μια σαφή προειδοποίηση: ο χρόνος που απομένει περιορίζεται και δεν λειτουργεί απαραίτητα υπέρ της Άγκυρας.

Με εμφανή καχυποψία παρακολουθεί ο τουρκικός Τύπος την επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, εστιάζοντας ιδιαίτερα σε όσα η ελληνική πλευρά αναμένεται να θέσει στις συνομιλίες με την Ουάσιγκτον. Στο επίκεντρο του τουρκικού Τύπου βρίσκονται το ηλεκτρικό καλώδιο GSI, τα ελληνικά F-35 και η ισορροπία δυνάμεων στο Αιγαίο, αλλά και η αμερικανική στρατιωτική παρουσία σε Σούδα και Αλεξανδρούπολη.

Παρότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη αντίδραση από την τουρκική κυβέρνηση, τα πρώτα δημοσιεύματα στην Τουρκία δείχνουν ότι η επίσκεψη Ρούμπιο αντιμετωπίζεται στην Άγκυρα μέσα από το πρίσμα των ελληνοτουρκικών σχέσεων και του στρατιωτικού ανταγωνισμού στην περιοχή.

Χαρακτηριστικό είναι δημοσίευμα της τουρκικής Aydınlık, το οποίο υπογραμμίζει ότι ένα από τα σημαντικά θέματα των επαφών που «αφορά άμεσα την Τουρκία» είναι το Great Sea Interconnector – GSI, το ηλεκτρικό καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ.

Στο τραπέζι το GSI

Η Αθήνα αναμένεται, σύμφωνα με τις τουρκικές αναφορές, να θέσει στην αμερικανική πλευρά το ζήτημα της προώθησης του ηλεκτρικού καλωδίου στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το θέμα αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά τις τελευταίες τουρκικές δηλώσεις ότι οποιαδήποτε δραστηριότητα για καλώδια, αγωγούς ή έρευνες σε περιοχές που η Άγκυρα θεωρεί τουρκική υφαλοκρηπίδα πρέπει να προηγείται συντονισμός με την Τουρκία.

Έτσι, στον τουρκικό Τύπο η επίσκεψη Ρούμπιο συνδέεται ήδη με το ερώτημα εάν η Αθήνα θα επιδιώξει πολιτική στήριξη από την Ουάσιγκτον για την υλοποίηση του GSI.

F-35 και ισορροπία στο Αιγαίο

Δεύτερο μεγάλο ζήτημα είναι τα F-35.

Τουρκικά δημοσιεύματα αναφέρουν ότι η ελληνική πλευρά αναμένεται να συζητήσει όχι μόνο την απόκτηση των αμερικανικών μαχητικών, αλλά και τον οπλισμό που θα τα συνοδεύει.

Στην Άγκυρα το θέμα παρακολουθείται ιδιαίτερα στενά, καθώς συνδέεται άμεσα με τη μελλοντική αεροπορική ισορροπία Ελλάδας–Τουρκίας στο Αιγαίο.

Η συγκυρία είναι μάλιστα εξαιρετικά ενδιαφέρουσα, καθώς την ίδια περίοδο η Τουρκία επιχειρεί να ξεμπλοκάρει τη δική της υπόθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, δηλαδή τις κυρώσεις CAATSA και την πιθανή επιστροφή της στο πρόγραμμα των F-35.

Κατά συνέπεια, οποιαδήποτε δέσμευση του Ρούμπιο προς την ελληνική πλευρά για πρόσθετο οπλισμό ή αμερικανική στρατιωτική στήριξη θα εξεταστεί στην Τουρκία υπό το πρίσμα της ισορροπίας δυνάμεων στο Αιγαίο.

Σούδα και Αλεξανδρούπολη

Τρίτος άξονας είναι η ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ελλάδα.

Ο τουρκικός Τύπος αναφέρεται ειδικά στη Σούδα και την Αλεξανδρούπολη, δύο σημεία που τα τελευταία χρόνια βρίσκονται συχνά στο μικροσκόπιο τουρκικών αναλύσεων.

Η Σούδα αποτελεί κομβικό σημείο για τις αμερικανικές επιχειρήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ η Αλεξανδρούπολη παρουσιάζεται συχνά από τουρκικά μέσα ως στρατηγικός κόμβος μεταφοράς αμερικανικού στρατιωτικού υλικού.

Στην Άγκυρα υπάρχει διαχρονικά δυσφορία για την ενισχυμένη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στην Ελλάδα, ιδιαίτερα όταν αυτή συνδυάζεται με την προμήθεια νέων ελληνικών οπλικών συστημάτων.

«Η Αθήνα έδεσε τις ελπίδες της στον Ρούμπιο»

Ενδεικτικό του κλίματος είναι και δημοσίευμα της τουρκικής Birlik, το οποίο χρησιμοποιεί τον χαρακτηριστικό τίτλο:

«Η Αθήνα έδεσε τις ελπίδες και τις προσδοκίες της στον Ρούμπιο».

Το τουρκικό μέσο αναφέρει ότι η ελληνική πλευρά προσδοκά από τις συναντήσεις με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών συγκεκριμένα μηνύματα για την άμυνα και την ασφάλεια, αναφέροντας μεταξύ άλλων τα F-35, νέα οπλικά συστήματα και την περαιτέρω αμυντική συνεργασία Ελλάδας–ΗΠΑ.

Το μήνυμα που αρχίζει να διαμορφώνεται στον τουρκικό Τύπο είναι σαφές: η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα δεν αντιμετωπίζεται ως μια απλή διπλωματική συνάντηση, αλλά ως μία επαφή που μπορεί να επηρεάσει την ισορροπία στο Αιγαίο, τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και τον ανταγωνισμό Αθήνας–Άγκυρας για την αμερικανική στήριξη.

Από ένα μεγάλο ενεργειακό έργο σε γεωπολιτικό εργαλείο μετατρέπεται σταδιακά το Great Sea Interconnector στον τουρκικό δημόσιο λόγο, καθώς η συζήτηση γύρω από το ηλεκτρικό καλώδιο συνδέεται πλέον με τη «Γαλάζια Πατρίδα», το τουρκολιβυκό μνημόνιο, τις θαλάσσιες ζώνες και τις περιφερειακές συμμαχίες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η βασική τουρκική ανάγνωση είναι ότι το GSI δεν αφορά πλέον μόνο την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ.

Το ερώτημα που τίθεται όλο και πιο έντονα είναι ποιο γεωπολιτικό αποτύπωμα θα αφήσει η διαδρομή του καλωδίου και εάν αυτή μπορεί να επηρεάσει στην πράξη τις ισορροπίες γύρω από τις θαλάσσιες ζώνες στην περιοχή.

Το καλώδιο μπαίνει στη «Γαλάζια Πατρίδα»

Στην Τουρκία, το GSI εντάσσεται πλέον όλο και περισσότερο στη λογική της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Η τουρκική αντίληψη για τη «Γαλάζια Πατρίδα» δεν περιορίζεται μόνο στη στρατιωτική παρουσία του στόλου.

Περιλαμβάνει την υφαλοκρηπίδα, τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες, τις ενεργειακές έρευνες, τις σχέσεις με τη Λιβύη και την τουρκοκυπριακή πλευρά, αλλά και τα μεγάλα έργα υποδομής που περνούν από την Ανατολική Μεσόγειο.

Σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο εντάσσεται πλέον και το ηλεκτρικό καλώδιο.

Η σύνδεση με το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η σύνδεση του GSI με το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019.

Για την Άγκυρα, η συμφωνία με τη Λιβύη αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της στρατηγικής της στην Ανατολική Μεσόγειο.

Γι’ αυτό και κάθε μεγάλο έργο που περνά από περιοχές όπου οι ελληνικές και τουρκικές αντιλήψεις για τις θαλάσσιες ζώνες αποκλίνουν, αποκτά αυτομάτως πολιτική και στρατηγική σημασία.

Το GSI αντιμετωπίζεται έτσι ως έργο που μπορεί να δοκιμάσει στην πράξη δύο διαφορετικές χαρτογραφήσεις της Ανατολικής Μεσογείου.

Από τη μία, την ελληνική και κυπριακή προσέγγιση.

Από την άλλη, την τουρκική προσέγγιση, όπως αυτή αποτυπώνεται στο τουρκολιβυκό μνημόνιο και στη συνολική στρατηγική της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Από τα megawatt στη γεωπολιτική

Αυτή είναι και η μεγαλύτερη αλλαγή στην τουρκική συζήτηση γύρω από το έργο.

Το GSI δεν αντιμετωπίζεται πλέον μόνο ως καλώδιο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Παρουσιάζεται όλο και περισσότερο ως μόνιμος στρατηγικός διάδρομος που συνδέει Ελλάδα, Κύπρο και Ισραήλ και μπορεί να ενισχύσει τη μεταξύ τους συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο.

Με αυτό τον τρόπο, το έργο περνά από τα megawatt, τις χρηματοδοτήσεις και τις τεχνικές μελέτες στο πεδίο της γεωπολιτικής ισχύος.

Στο κάδρο και η Γαλλία

Σημαντική είναι και η γαλλική παρουσία γύρω από το έργο.

Στην τουρκική ανάγνωση, η εμπλοκή γαλλικών κεφαλαίων και εταιρειών δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως εμπορική διάσταση.

Συνδέεται με τη γενικότερη παρουσία του Παρισιού στην Ανατολική Μεσόγειο και με την αμυντική και στρατηγική συνεργασία της Γαλλίας με την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία.

Έτσι, το GSI εντάσσεται πλέον σε μια ευρύτερη περιφερειακή εξίσωση, στην οποία συμμετέχουν Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και Γαλλία, απέναντι στις τουρκικές επιδιώξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ένα καλώδιο με στρατηγικό αποτύπωμα

Η κοινή συνισταμένη της τουρκικής συζήτησης είναι πλέον σαφής:

το GSI δεν θεωρείται ουδέτερη τεχνική υποδομή.

Αντιμετωπίζεται ως έργο που μπορεί να δημιουργήσει μόνιμο αποτύπωμα στον χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου και να επηρεάσει το ποια αντίληψη για τις θαλάσσιες ζώνες θα αποκτήσει μεγαλύτερο βάρος στην πράξη.

Γι’ αυτό και το ηλεκτρικό καλώδιο μετατρέπεται σταδιακά σε ακόμη ένα πεδίο όπου τέμνονται οι ενεργειακοί σχεδιασμοί, οι θαλάσσιες διεκδικήσεις και οι περιφερειακές συμμαχίες.

Και όσο πλησιάζει η επανέναρξη των εργασιών, τόσο περισσότερο το GSI αναδεικνύεται σε γεωπολιτικό τεστ για τις ισορροπίες Ελλάδας και Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στο Ριάντ χτυπά σήμερα η καρδιά των περιφερειακών κινήσεων της Άγκυρας, με τον Χακάν Φιντάν, τον Γιασάρ Γκιουλέρ και τον αρχηγό του τουρκικού Γενικού Επιτελείου Σελτσούκ Μπαϊρακτάρογλου να συμμετέχουν σε κρίσιμες επαφές με Σαουδική Αραβία και Πακιστάν.

Σύμφωνα με τη Yeni Şafak, στο τραπέζι βρίσκονται στρατιωτική συνεργασία, κοινές ασκήσεις και περιφερειακός συντονισμός, την ώρα που η Μέση Ανατολή βρίσκεται σε περίοδο έντονων ανακατατάξεων.

Η σημερινή συνάντηση έρχεται λίγες ημέρες μετά την επίσκεψη Φιντάν στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η οποία είχε αρχικά συνδεθεί έντονα με το σενάριο των S-400.

Ωστόσο, η Yeni Şafak υποστηρίζει ότι η πραγματική ατζέντα ήταν πολύ ευρύτερη και αφορούσε κυρίως Υεμένη, Σαουδική Αραβία και ΗΑΕ.

Τι ζητά το Ριάντ από την Τουρκία

Κατά τον Bostan, η Σαουδική Αραβία δεν ζητεί από την Τουρκία και το Πακιστάν να μπουν σε πόλεμο στην Υεμένη.

Ζητεί, όμως, επιχειρησιακή στήριξη.

Συγκεκριμένα: αεράμυνα, ανταλλαγή πληροφοριών και στρατιωτικές συμβουλές.

Μάλιστα, η εφημερίδα ισχυρίζεται ότι κάποια από αυτά τα αιτήματα έχουν ήδη αρχίσει να προχωρούν.

Ο Φιντάν πήγε για να ενώσει Ριάντ και Άμπου Ντάμπι;

Η βασική εκτίμηση της Yeni Şafak είναι ότι ο Φιντάν πήγε στα ΗΑΕ για να συμβάλει στη βελτίωση των σχέσεων μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Εμιράτων.

Η κόντρα των δύο χωρών, σύμφωνα με την εφημερίδα, είχε βοηθήσει τους Χούθι να ενισχυθούν στην Υεμένη και είχε ανοίξει χώρο για μεγαλύτερη ιρανική επιρροή στην περιοχή του Μπαμπ αλ-Μαντέμπ.

Και οι S-400 στο κάδρο

Στο παρασκήνιο παραμένει και το ζήτημα των ρωσικών S-400.

Η επίσκεψη Φιντάν στα ΗΑΕ είχε συνδεθεί με πληροφορίες για πιθανή μεταφορά των συστημάτων, όμως μέχρι στιγμής δεν υπάρχει οριστική συμφωνία.

Έτσι, η σημερινή κίνηση στο Ριάντ αποκτά ιδιαίτερη σημασία: η Άγκυρα επιχειρεί να ενισχύσει τον άξονα συνεργασίας με Σαουδική Αραβία και Πακιστάν, ενώ ταυτόχρονα κρατά ανοιχτούς τους διαύλους με τα ΗΑΕ και παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις σε Υεμένη, Ιράν και Κόλπο.

Την ικανοποίησή του για τη συμφωνία Ελλάδας και Βουλγαρίας σχετικά με την επιστροφή ιστορικών και θρησκευτικών κειμηλίων εκφράζει το Οικουμενικό Πατριαρχείο, χαρακτηρίζοντας την εξέλιξη σημαντικό βήμα για την αποκατάσταση μιας ιστορικής εκκρεμότητας.

Σύμφωνα με το Φανάρι, πρόκειται για αντικείμενα ιδιαίτερης θρησκευτικής και πολιτιστικής αξίας, τα οποία είχαν απομακρυνθεί πριν από περισσότερο από έναν αιώνα από Μητροπόλεις και Μονές της Βόρειας Ελλάδας. Οι συγκεκριμένες περιοχές, όπως επισημαίνεται, υπάγονται πνευματικά και κανονικά στην Εκκλησία της Κωνσταντινούπολης.

Το Οικουμενικό Πατριαρχείο κάνει λόγο για την έναρξη μιας διαδικασίας αποκατάστασης της απώλειας των κειμηλίων και εκφράζει την προσδοκία ότι αυτή θα ολοκληρωθεί σύντομα, στη βάση των αρχών της ηθικής τάξης και του διεθνούς δικαίου.

Στην ανακοίνωσή του, το Οικουμενικό Πατριαρχείο υπενθυμίζει ότι ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος είχε θέσει το ζήτημα της επιστροφής των κειμηλίων κατά την επίσκεψή του στη Βουλγαρία, όταν είχε συναντηθεί με τον τότε Πρόεδρο της χώρας.

Με αφορμή την έναρξη της διαδικασίας, το Φανάρι συγχαίρει τις κυβερνήσεις Ελλάδας και Βουλγαρίας για τη συμφωνία και εκφράζει την ευχή να προχωρήσουν χωρίς καθυστερήσεις τα επόμενα στάδια.

Παράλληλα, υπογραμμίζει τη σημασία της εξέλιξης στο πλαίσιο των σχέσεων των δύο γειτονικών χωρών, οι οποίες είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και συνεργάζονται σε σειρά ζητημάτων.

Το μήνυμα για τα Γλυπτά του Παρθενώνα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην ευρύτερη σημασία της συμφωνίας.

Το Φανάρι εκτιμά ότι η επιστροφή των κειμηλίων θα μπορούσε να λειτουργήσει ως παράδειγμα και για άλλες περιπτώσεις πολιτιστικών θησαυρών που βρίσκονται εκτός του τόπου προέλευσής τους, ενθαρρύνοντας πρωτοβουλίες για τον επαναπατρισμό τους.

Στο σημείο αυτό γίνεται ειδική μνεία στα Γλυπτά του Παρθενώνα, τα οποία το Οικουμενικό Πατριαρχείο χαρακτηρίζει τμήμα ενός μνημείου με παγκόσμια συμβολική και πολιτιστική σημασία.

Με μια χαρακτηριστική διατύπωση, το Φανάρι σημειώνει ότι ο Παρθενώνας «σιωπηλῶς καί καρτερικῶς ἀναμένει τήν ἐπανένωσίν του» με τα τμήματα του μνημείου που εξακολουθούν να βρίσκονται εκτός Ελλάδας.

Η παρέμβαση αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών στον τόπο προέλευσής τους, με το Οικουμενικό Πατριαρχείο να συνδέει την πρόσφατη ελληνοβουλγαρική συμφωνία με ένα ευρύτερο μήνυμα συνεργασίας και αποκατάστασης ιστορικών εκκρεμοτήτων.