Η Τουρκία έχει πετύχει «επανάσταση» στην αμυντική της βιομηχανία και αποτελεί παράδειγμα για το ΝΑΤΟ, δήλωσε ο γενικός γραμματέας της Συμμαχίας Μαρκ Ρούτε, από την Άγκυρα.

Κατά την επίσκεψή του στην ASELSAN, ο Ρούτε δεν έκρυψε τον θαυμασμό του για την τουρκική παραγωγή, τονίζοντας πως «μπορούμε να μάθουμε πολλά από όσα έχει κάνει η Τουρκία», σε μια περίοδο που –όπως είπε– ο κόσμος γίνεται όλο και πιο επικίνδυνος.

«Πρέπει να κάνουμε περισσότερα και καλύτερα», σημείωσε με έμφαση, στέλνοντας μήνυμα για αύξηση της παραγωγής και ενίσχυση της καινοτομίας στον αμυντικό τομέα.

Ο επικεφαλής του ΝΑΤΟ προειδοποίησε για «μεγάλους κινδύνους» από τη Ρωσία, την Κίνα και το Ιράν, ενώ υπενθύμισε ότι η Συμμαχία έχει ήδη αναχαιτίσει βαλλιστικά πυρομαχικά που κατευθύνονταν προς τον τουρκικό εναέριο χώρο.

Την ίδια ώρα, έστρεψε τα βλέμματα και στους νέους μηχανικούς, χαρακτηρίζοντάς τους «κλειδί» για την ασφάλεια όχι μόνο της Τουρκίας αλλά και των συμμάχων της.

Ο Ρούτε έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη διεθνή διάσταση της αμυντικής συνεργασίας, μιλώντας για μια ενιαία βιομηχανική αλυσίδα «από την Αλάσκα έως την Άγκυρα», με κοινή παραγωγή και τεχνολογία.

Το μήνυμα ήταν σαφές: περισσότερα χρήματα, περισσότερη παραγωγή, περισσότερη συνεργασία – σε μια εποχή που, όπως είπε, «οι απειλές αυξάνονται».

Έντονη συζήτηση έχει ανοίξει στην Τουρκία για το μέλλον του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400, μετά τα πρόσφατα περιστατικά με πυραύλους που εντοπίστηκαν στον τουρκικό εναέριο χώρο.

Σύμφωνα με την εφημερίδα Cumhuriyet, ο πρώην πρέσβης της Τουρκίας στη Μόσχα Ümit Yardım έκανε μια ιδιαίτερα αιχμηρή εκτίμηση για το μέλλον του συστήματος, λέγοντας ότι ενδέχεται τελικά να μην χρησιμοποιηθεί ποτέ και να «καταλήξει στα σκουπίδια».

Γιατί δεν χρησιμοποιήθηκαν

Το θέμα επανήλθε στο προσκήνιο όταν το υπουργείο Εθνικής Άμυνας ρωτήθηκε γιατί οι S-400, που αγοράστηκαν από τη Ρωσία το 2017 και παραδόθηκαν το 2019, δεν χρησιμοποιήθηκαν για την αναχαίτιση πυραύλων.

Η απάντηση του υπουργείου ήταν ότι το σύστημα αεράμυνας του ΝΑΤΟ επιλέγει αυτόματα το ταχύτερο και καταλληλότερο μέσο αναχαίτισης, χωρίς να αναφερθεί ειδικά στους S-400.

«Μάλλον θα μείνουν στην αποθήκη»

Ο Yardım υποστήριξε ότι η αγορά του ρωσικού συστήματος έγινε σε μια περίοδο έντασης στις σχέσεις Άγκυρας-Ουάσιγκτον, με στόχο να σταλεί μήνυμα στις ΗΠΑ ότι η Τουρκία έχει και άλλες επιλογές.

Ωστόσο, εκτίμησε ότι το πιο πιθανό σενάριο σήμερα είναι οι S-400 να παραμείνουν ανενεργοί.

«Δεν θεωρώ πιθανό να πουληθούν σε άλλη χώρα ή να επιστραφούν στη Ρωσία. Πιθανότερο είναι να αποθηκευτούν ή, για να το πούμε λαϊκά, να καταλήξουν στα σκουπίδια», δήλωσε.

«Το πραγματικό κόστος είναι τεράστιο»

Ο πρώην πρέσβης τόνισε ότι το κόστος της αγοράς δεν περιορίζεται στα περίπου 2,5 δισεκατομμύρια δολάρια που πληρώθηκαν για το σύστημα.

Όπως είπε, η αγορά των S-400 προκάλεσε σοβαρές επιπτώσεις:

-επιδείνωση των σχέσεων με τις ΗΠΑ,

-αποκλεισμό της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35,

-αρνητικές συνέπειες για την τουρκική αμυντική βιομηχανία.

«Όταν τα συνυπολογίσουμε όλα αυτά, το κόστος δεν είναι μερικά δισεκατομμύρια, αλλά δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια», υποστήριξε.

Πολιτική αντιπαράθεση προκάλεσαν στην Τουρκία δημοσιεύματα που υποστηρίζουν ότι εταιρεία τουρκικών συμφερόντων ενδέχεται να εμπλέκεται στην παραγωγή πυρομαχικών που προορίζονται για το Ισραήλ.

Το θέμα έφερε στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση ο βουλευτής του Καλού Κόμματος Τουρχάν Τσομέζ, καταθέτοντας ερώτηση προς τον υπουργό Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ.

Αφορμή στάθηκαν αναφορές στον διεθνή Τύπο ότι σε πρόγραμμα πώλησης περίπου 27.000 βομβών της σειράς MK-80, αξίας 660 εκατομμυρίων δολαρίων, προς το Ισραήλ, ενδέχεται να συμμετέχει η αμερικανική μονάδα παραγωγής της εταιρείας Ρεπκόν, μέσω της θυγατρικής της Repkon USA.

Ο Τσομέζ ζήτησε εξηγήσεις από το υπουργείο Άμυνας, διερωτώμενος πώς είναι δυνατόν μια εταιρεία τουρκικού κεφαλαίου, ακόμη και μέσω θυγατρικής στο εξωτερικό,  να συμμετέχει στην παραγωγική αλυσίδα πυρομαχικών που καταλήγουν στο Ισραήλ, τη στιγμή που η Άγκυρα έχει επιβάλει περιορισμούς στο εμπόριο και στην αμυντική συνεργασία με τη χώρα.

Το ζήτημα προκάλεσε έντονη συζήτηση και στα τουρκικά μέσα ενημέρωσης.

Η εφημερίδα Σοζτζού κυκλοφόρησε με τον τίτλο: «Η βόμβα του Ισραήλ προέρχεται από τουρκική εταιρεία», ενώ η Αϊντινλίκ έγραψε ότι τουρκική εταιρεία θα κατασκευάσει τις βόμβες του Ισραήλ.

Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, ο βασικός ανάδοχος για περίπου 12.000 βόμβες που ενέκριναν οι Ηνωμένες Πολιτείες για πώληση στο Ισραήλ φέρεται να είναι εταιρεία τουρκικής ιδιοκτησίας, γεγονός που έχει προκαλέσει αντιδράσεις και ερωτήματα για τον έλεγχο των δραστηριοτήτων τουρκικών αμυντικών εταιρειών στο εξωτερικό.

Η εφημερίδα Τζουμχουριέτ, παρουσιάζοντας το θέμα στο πρωτοσέλιδό της, τονίζει ότι «το Ισραήλ χρειάζεται επειγόντως 12.000 βόμβες», ενώ η υπόθεση αναμένεται να προκαλέσει περαιτέρω πολιτική συζήτηση στο τουρκικό κοινοβούλιο.

Την πιθανότητα ανάπτυξης μαχητικών αεροσκαφών F-16 στο νησί εξετάζει η Τουρκία, σύμφωνα με πηγές του Υπουργείου Άμυνας της χώρας, στο πλαίσιο σχεδιασμών που συνδέονται με την ασφάλεια της «τδβκ».

Όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, λόγω των πρόσφατων εξελίξεων στην περιοχή, καταρτίζονται σταδιακά σχέδια για την ενίσχυση της ασφάλειας της «τδβκ». Στο πλαίσιο αυτό, μεταξύ των επιλογών που βρίσκονται υπό εξέταση περιλαμβάνεται και η ανάπτυξη μαχητικών F-16 στο νησί.

Οι ίδιες πηγές σημειώνουν ότι οι σχεδιασμοί αυτοί αξιολογούνται στο πλαίσιο των ευρύτερων εξελίξεων στην περιοχή και των αναγκών ασφάλειας που, όπως υποστηρίζεται, προκύπτουν από την τρέχουσα συγκυρία.

H Τουρκία εξετάζει την απόκτηση 12 επιπλέον μαχητικών Eurofighter Typhoon, μετά την ανακοίνωση για αγορά 44, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό στα 56 και ίσως ακόμη περισσότερα τα επόμενα χρόνια, αναφέρουν τουρκικά δημοσιεύματα.

Επικαλούμενα πληροφορίες, τα δημοσιεύματα αναφέρουν ότι τα επιπλέον αεροσκάφη ενδέχεται να προέλθουν από το Ομάν, ενώ ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις για μεταχειρισμένα Typhoon από Κατάρ και Ομάν, τα οποία θα εκσυγχρονιστούν ώστε να είναι πλήρως συμβατά με τα συστήματα του ΝΑΤΟ.

Γιατί τα θέλει η Αγκυρα

Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι η Τουρκική Πολεμική Αεροπορία διαθέτει περίπου 240 F-16 Fighting Falcon και περίπου 20 F-4E Phantom II, τα οποία θεωρούνται πλέον γηρασμένα.

Τα Typhoon θα επιτρέψουν:

-Την οριστική απόσυρση των F-4.

-Την αποστολή μεγάλου αριθμού F-16 για εκσυγχρονισμό στο πρόγραμμα «Ozgur».

-Την παράλληλη ανάπτυξη του εθνικού μαχητικού 5ης γενιάς TAI Kaan.

-Την προώθηση του εκπαιδευτικού/ελαφρού μαχητικού TAI Hürjet.

Όπως αναφέρεται, δεν είναι μόνο «λύση ανάγκης». Το Typhoon θεωρείται ιδιαίτερα ικανό μαχητικό. Μάλιστα, σε άσκηση Red Flag το 2012 είχε καταγραφεί σενάριο όπου Typhoon «κατέρριψε» F-22 Raptor σε προσομοίωση.

Το μεγάλο σχέδιο: 400 μαχητικά

Στην Τουρκία συζητείται ανοιχτά ένας φιλόδοξος στόχος:

400 επανδρωμένα μαχητικά.

Η αποβολή της Άγκυρας από το πρόγραμμα των F-35 Lightning II μετά την αγορά των ρωσικών S-400 και οι κυρώσεις CAATSA «φρέναραν» τον αρχικό σχεδιασμό.

Ακόμη και με 44 ή 56 Typhoon, ο αριθμός δύσκολα θα φτάσει τα 300 επανδρωμένα αεροσκάφη έως τις αρχές της δεκαετίας του 2030. Έτσι, αναλυτές προτείνουν «υβριδική» λύση με έμφαση στα μη επανδρωμένα.

Στο τραπέζι βρίσκονται:

-Το μη επανδρωμένο μαχητικό Bayraktar Kızılelma.

-Το stealth drone TAI Anka-3.

Στροφή προς ευρώπη;

Η πιθανή ενίσχυση με Typhoon ερμηνεύεται και ως πολιτικό μήνυμα.

Η Άγκυρα εξακολουθεί να επιδιώκει F-35 και νέα F-16 από τις ΗΠΑ, όμως στο εσωτερικό της Τουρκίας ενισχύεται η άποψη ότι η Ουάσιγκτον δεν αποτελεί πλέον «αξιόπιστο εταίρο».

Η αγορά από το κοινοπρακτικό σχήμα Eurofighter (Βρετανία, Γερμανία, Ιταλία, Ισπανία) θα μπορούσε να ανοίξει νέες αμυντικές γέφυρες με την Ευρώπη, σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής έντασης.