Κάθε Χριστούγεννα, στα στενά της Πόλης, εκεί όπου οι φωνές των παιδιών αντηχούν πάνω στα παλιά λιθόστρωτα, εμφανίζεται ο Άη Βασίλης της ομογένειας. Δεν είναι μύθος. Είναι ένας άνθρωπος με όνομα και ιστορία. Είναι ο Βασίλης Χατζηκάλιας που αφήνει τη Νεάπολη Θεσσαλονίκης και έρχεται στην Κωνσταντινούπολη μόνο και μόνο για να φορέσει τη στολή και να θυμίσει πως η Ρωμιοσύνη της Πόλης έχει ακόμη τον δικό της Άη Βασίλη.

Δεν το κάνει για τη φωτογραφία. Το κάνει για το βλέμμα των παιδιών. Για εκείνη τη στιγμή που ένα παιδικό χέρι πιάνει το δικό του και νιώθει ασφάλεια, χαρά, θαλπωρή. Το κάνει γιατί, όπως λέει ο ίδιος, «δεν γίνεται να πεις όχι σε ένα παιδί».

«Άη Βασίλη έχεις; – Από του χρόνου θα έχεις»

Η ιστορία ξεκινά το 2018. Ο Βασίλης βρίσκεται στην Πόλη με την οικογένειά του, Χριστούγεννα. Πηγαίνει στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, όπου το Ζωγράφειο Λύκειο ψάλλει τα κάλαντα. Εκεί ρωτά τον διευθυντή Γιάννη Δεμιρτζόγλου:

«Άη Βασίλη έχεις;»

Η απάντηση είναι «όχι».

Και τότε έρχεται η υπόσχεση: «Από του χρόνου θα έχεις».

Από τότε, κάθε χρόνο —εκτός από τη χρονιά του κορωνοϊού— ο Βασίλης επιστρέφει. Όχι ως επισκέπτης. Αλλά ως σύμβολο. Ως παρουσία.

Την πρώτη χρονιά που βγήκαν από το Ζωγράφειο για να πάνε προς την Παναγία του Πέρα, μέσα από την Ιστικλάλ, ο χρόνος σταμάτησε. «Δύο χιλιάδες φωτογραφίες. Μας τραβούσαν από παντού. Κάναμε τη διαδρομή σε μία ώρα και σαράντα πέντε λεπτά». Παιδιά μουσουλμάνοι, μανάδες με μαντίλες, περαστικοί κάθε πίστης. Όλοι ήθελαν μια στιγμή με τον Άη Βασίλη. Και εκείνος δεν είπε όχι σε κανέναν.

Ασφάλεια, φόβος και πίσω δρομάκια

Η αγάπη όμως δεν έρχεται πάντα χωρίς ρίσκο. Μια χρονιά, έξω από την Αγία Τριάδα, ένα κορνάρισμα, μια κίνηση, ένα βλέμμα αρκούν για να καταλάβει ότι δεν είναι μόνος. «Είχα άνθρωπο δίπλα μου για να με προστατεύσει», λέει. «Αν είναι να χτυπήσουν κάποιον, τον Άη Βασίλη θα χτυπήσουν».

Η Ιστικλάλ σταματά. Τα κάλαντα συνεχίζονται πια στα πίσω σοκάκια. Πιο σιωπηλά. Πιο ουσιαστικά. Εκεί όπου η συγκίνηση δεν χρειάζεται φώτα.

Τα κάλαντα του 2025: μια πορεία μνήμης και ελπίδας

Φέτος το 2025, τα κάλαντα δεν ήταν απλώς μια χριστουγεννιάτικη βόλτα. Ήταν οδοιπορικό ψυχής. Μαθητές, απόφοιτοι, καθηγητές, γονείς και φίλοι του Ζωγραφείου ξεκίνησαν από το ιστορικό σχολείο στην οδό του Πέρα. Υπό τη μελωδία του ακορντεόν του Γιάννη Δεμιρτζόγλου, όπως κάθε χρόνο, και με παιδικές φωνές να πλημμυρίζουν τα στενά, μοίρασαν βασιλόπιτες και μικρά δώρα σε ομόθρησκους και αλλόθρησκους συμπολίτες.

Στάση στο Γενικό Προξενείο της Ελλάδας στην Κωνσταντινούπολη,όπου τα παιδιά έψαλαν τα κάλαντα στον Γενικό Πρόξενο. Ανάβαση προς την Αγία Τριάδα, με μελομακάρονα, κουραμπιέδες και ζεστό κρασί να ζεσταίνουν τα χέρια και τις καρδιές.

Η πιο συγκινητική στιγμή ήρθε στο Πατριαρχείο, όταν τα παιδιά έψαλαν τα κάλαντα στον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, Η ευλογία, τα δώρα, τα χαμόγελα. Μια εικόνα που μένει.

Και ύστερα, το Γηροκομείο Βαλουκλή. Εκεί όπου τα κάλαντα έγιναν αγκαλιά, μνήμη, υπόσχεση ότι κανείς δεν ξεχνιέται.

Γιατί ο Άη Βασίλης της Πόλης υπάρχει

Ο Βασίλης Χατζηκάλιας δεν είναι απλώς ένας άνθρωπος με στολή. Είναι μια πράξη. Είναι η απόδειξη ότι ο Ελληνισμός της Πόλης παραμένει ζωντανός μέσα από μικρές, επίμονες χειρονομίες αγάπης. Ότι η παράδοση δεν διασώζεται με λόγια, αλλά με παρουσία.

Και κάθε φορά που περπατά στα σοκάκια, ανάμεσα σε παιδιά κάθε πίστης, θυμίζει σε όλους μας κάτι απλό και μεγάλο μαζί: πως ο Άη Βασίλης, στην Πόλη, έχει πρόσωπο. Και καρδιά.

Κορνηλία Τσεβίκ Μπαϊβερτιάν

Παρά τις δυσκολίες, ορισμένα έθιμα δεν έπαψαν ποτέ.  Η τοπική εορτή της «θυσίας» στον Άγιο Στέφανο, η Κατάδυση του Τιμίου Σταυρού στα Φώτα, ακόμη και όταν δεν υπήρχαν αρκετοίΡ ωμιοί νέοι, συνέχισαν να τελούνται.  Στις μέρες μας, τα Φώτα γιορτάζονται πανηγυρικά στο Φανάρι, στον Άγιο Στέφανο, στο Μεσοχώρι, στο Κουσκουντζούκι και στα Πριγκηπόννησα, ενώ η τέλεση της Κατάδυσης στην Τρίγλια της Βιθυνίας έδωσε νέο συμβολισμό στη συνέχεια της παράδοσης.

Η Kατάδυση του Τιμίου Σταυρού στο Φανάρι / Ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ.Βαρθολομαίος

Στις μέρες μας όπου η τουρκική κοινωνία αμερικανοποιείται οικονομικά, ο ντόπιος λαός στολίζει πια χριστουγεννιάτικα δέντρα, όχι βέβαια, για να γιορτάσει την Γέννηση του Χριστού, αλλά για να προϋπαντήσει τον καινούργιο χρόνο.

Εδώ πρέπει να γίνει μνεία και της Χριστουγεννιάτικης λειτουργίας στην Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία του Αγίου Αντωνίου (Saint Antοine) στο Πέρα τα μεσάνυχτα, που τελείται εδώ και πολλά χρόνια με την παρουσία πολλών διανοουμένων τούρκων της υψηλής κοινωνίας και του καλλιτεχνικού χώρου που δυτικοφέρνει. Το γεγονός αυτό αφήνει «άλαλη» μια μεγάλη μερίδα συντηρητικών μουσουλμάνων.       

Saint Antoine / Pera

Τελευταίως, με πρωτοβουλία του Διευθυντή του Ζωγραφείου Γιάννη Δεμιρτζόγλου, και συνοδεία του ακορντεόν του, ψάλλονται πανηγυρικά τα παραδοσιακά ρωμαίικα κάλαντα στη Μεγάλη οδό και στα  στενά του Πέρα με την συμμετοχή πλήθους ρωμιών και νεοπολιτών, μπρος στα μάτια των έκπληκτων Τούρκων περαστικών. 

Το γεγονός μεταδίδεται από τα μίντια κάθε χρόνο, δίνοντας έτσι ένα ισχυρό «παρών» των λιγοστών ρωμιών της Πόλης. Η πομπή των καλάντων του Ζωγραφείου και του ΕΡΘΟ, μεταβαίνει στη συνέχεια στα Πατριαρχεία, και στο Γηροκομείο του Βαλουκλή.    

Επίσης, τα κάλαντα ψάλλονται και από μαθητές των ομογενειακών σχολείων, χαρίζοντας χαρά και κέφι στα σπίτια των ρωμιών τα οποία επισκέπτονται για το γούρι της χρονιάς. Πολλές φορές οι ομάδες των μαθητών συνοδεύονται από δασκάλους και καθηγητές με κάποιο μουσικό όργανο που προσθέτει χρώμα και μελωδία στην όλη εικόνα.  

Το κλίμα της εορταστικής περιόδου στην Ελλάδα με τις ουκ ολίγες μέρες αργίας, ο ενθουσιασμός των Ελλαδικών για τα ιερά και όσια της Πόλης μας, η νοσταλγία των εκπατρισθέντων κατά διαστήματα Πολιτών για την  γενέτειρά τους, δημιούργησαν με τον χρόνο ένα είδος θρησκευτικού τουρισμού.

 Έτσι, κατά το διάστημα των εορτών έρχονται πλήθη προσκυνητών στην Πόλη για να απολαύσουν τις ομορφιές που είναι ριζωμένες στο υποσυνείδητο τους, μέσα από την ιστορία και την παράδοση. Έτσι εξηγείται το αδιάκοπο πάνε κι έλα των ταξιδιωτικών πούλμαν «εις την Πόλιν», γεμάτα από ανθρώπους που ξεχειλίζουν τις εκκλησιές μας κατά τις γιορτές.

 Η έντονη αυτή ανθρώπινη παρουσία ανάμεσά μας, μάς άρεζε, γιατί τόνωνε το ηθικό μας κι έδινε μια άλλη διάσταση στην υπόστασή μας μέσα στην ετερόθρησκη αυτή χώρα που ζούσαμε. 

Αν και κατά καιρούς ασκήθηκαν πιέσεις και μεσολάβησαν τρομοκρατικά επεισόδια με στόχο τους Έλληνες, τραυματικά γεγονότα με στόχο λατρευτικούς χώρους και επιθέσεις με εθνικιστικό χαρακτήρα, πουεπηρέασαν έντονα οδηγώντας την κοινοτική μας ζωή κατά τρία βήματα πίσω.

Οι Ελλαδίτες όμως παρά ταύτα δεν έπαυσαν να επισκέπτονται την Κωνσταντινούπολη. Μάλιστα είναι αξιοσημείωτο πως έπειτα από κάθε περίοδο αραίωσης ταξιδιών στην Πόλη, ακολουθούσε μια ραγδαία αύξηση των επισκεπτών της. 

Κάθε Χριστούγεννα, Πρωτοχρονιά και Πάσχα, τα ταξιδιωτικά γραφεία αναζητούσαν ξεναγούς, ειδικούς και μη, για να ανταπεξέλθουν στις ανάγκες της δουλειάς. 

Δεν ήταν λίγοι οι συμμαθητές μας που για ένα χαρτζιλίκι ή από περιέργεια προς το επάγγελμα του «ξεναγού», έκαναν την πρώτη απόπειρά τους ως συνοδοί  Ελλήνων οδηγών πούλμαν που δεν γνώριζαν τους δρόμους της Πόλης. Ή ακόμα και ως λαθραίοι κι ανειδίκευτοι ξεναγοί, ριψοκινδυνεύοντας να συλληφθούν.           

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι σήμερα, όπου ο κόσμος αλλάζει ολοταχώς ανάλογα με τις ραγδαίες πολιτικές ανακατατάξεις, πάμπολλοι ορθόδοξοι, προερχόμενοι από διάφορες χώρες και εθνικές καταταβολές, βρίσκουν στέγη και καταφύγιο στην Πόλη, χάρις στην απλόχωρηφιλοξενία που τους προσφέρει το Πατριαρχείο μας. 

Έτσι, Βούλγαροι και Ρουμάνοι, Αντιοχείς και Γεωργιανοί που εκπατρίστηκαν και η τύχη τους μετατόπισε σ’ αυτόν εδώ τον ευλογημένο τόπο, συνεχίζουν τον αγώνα επιβίωσής τους συγχωνευόμενοι με τηνπράξη και παράδοση Εκκλησίας μας.

 Σε κάποιες εκκλησιές της Πόλης, όπως π.χ.στον βουλγαρικό ναό της Εξαρχίας, κάθε Κυριακή παρατίθενται γεύματα που αποβλέπουν όχι μόνο στον εκκλησιασμό, αλλά και στην κοινωνικοποίηση των ορθόδοξων μεταναστών, γύρω από ένα τραπέζι. 

Οι Ρουμάνοι πάροικοι λειτουργούνται επί δύο και πλέον δεκαετίες στον Ναό της Αγίας Παρασκευής του Πικριδίου (Χάσκιοϊ). Ενώ οι Γκαγκαούζοι, οι τουρκόφωνοι αυτοί ορθόδοξοι από τα Βαλκάνια, φιλοξενούνται στο υπό την σκέπη του Πατριαρχείου ευρισκόμενο ρωσσικό Μετόχι του Γαλατά.                                                     

Οι εκκλησιές και τα αγιάσματα μας ήταν πάντα ανοιχτά, και δέχονταν ακόμα και αλλογενείς πιστούς, οι οποίοι, μεγαλωμένοι στον γεωγραφικό αυτό χώρο και συνδιαλεγόμενοι με ρωμιούς γνωστούς και γείτονες, είχαν ακούσματα σχετικά με την πίστη μας και κάποια γνώση για τα όσια και ιερά μας. 

Η συνήθεια π.χ. αλλόθρησκων πιστών να σκαρφαλώνουν κάθε χρόνο στις 23 Απριλίου, τον λόφο του Αγίου Γεωργίου του Κουδουνά στην Πρίγκηπο, είναι ένα είδος μυσταγωγίας, που έχει απήχηση στα τουρκικά Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. 

Οι επισκέψεις, σε ουρές ολόκληρες, Τούρκων Μουσουλμάνων στην Παναγία του Βεφά κάθε πρωτομηνιά, κρατώντας στα χέρια αφιερώματα για την Παναγία, είναι από τις αξιοθαύμαστες σκηνές προσκυνήματος. 

Το ίδιο ενδιαφέρουσα είναι και η τακτική επίσκεψη των Μουσουλμάνων  πιστών (τρία Σάββατα επανωτά), στο Αγίασμα  του Αγίου Δημητρίου του Κουρούτσεσμε, το οποίο θεωρούν θαυματουργό και ιαματικό. 

Η εκκλησία του Αγίου Παντελεήμονα στο Κουσκουντζούκι (Χρυσοκέραμος), είναι και αυτή τόπος προσκυνήματος Τούρκων από τα πολύ παλιά χρονιά. Πολλοί μουσουλμάνοι, κυρίως τον Ιούλιο, έρχονται στην γιορτή του Αγίου. 

Οι λειτουργίες σε μικρούς ή μεγάλους Ορθόδοξους ναούς κι αγιάσματα, συμβάλλουν στην ειρηνική συνύπαρξη ενός ετερογενούς κόσμου που ζει στον ίδιο τόπο. Υπάρχουν μαρτυρίες μουσουλμάνων που μιλούν για θαύματα της Παναγίας στο σπίτι τους και επίλυση των προβλημάτων τους. 

Κλείνοντας αυτή την αναδρομή, δεν θα μπορούσε να λείπει μια σύντομη αναφορά σε δύο σημαντικές θρησκευτικές παραδόσεις του μουσουλμανικού κόσμου: το Ραμαζάνι και τη Γιορτή των Θυσιών (Kurban Bayramı). Γιατί, ως κάτοικοι μιας μουσουλμανικής χώρας, ζούσαμε αναπόφευκτα μέσα στην ατμόσφαιρα αυτών των εορτών, ακόμη κι αν δεν ανήκαμε στη μουσουλμανική θρησκεία.

Κάθε περιοχή της Πόλης έχει τουλάχιστον ένα τζαμί, και κάθε Ρωμιός έχει μουσουλμάνους γείτονες, συνεργάτες και φίλους, με συνέπεια να επηρεάζεται από τις ιδιαιτερότητες των εορτών του μουσουλμανικού κόσμου. 

Οι πολυήμερες διακοπές των εορτών αυτών αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς μας και αλλάζουν τους ρυθμούς της ζωής μας. Αλλά και τις γευστικές μας προτιμήσεις. 

Την περίοδο του Ραμαζανιού, της ιδιότυπης αυτής νηστείας του μουσουλμανικού κόσμου, οι ρωμιοί σπεύδουν να αγοράσουν την ζεστή και μοσχοβολούσα ραμαζανόπιτα, η οποία σε συνδυασμό με τουλουμοτύρι, έχει μια σπάνια γεύση που μπορεί να συναγωνιστεί όλες τις γκουρμέ σπεσιαλιτέ. Επίσης ο χουρμάς και το γκιουλλάτσι (γλύκισμα από φύλλο, γέμιση καρυδιού και ροδόνερο) είναι από τις πεντανόστιμες γεύσεις του ραμαζανιού.

Όπως κατά τις μεγάλες γιορτές της Χριστιανοσύνης οι Ρωμιοί αντάλλαζαν δώρα μεταξύ τους, έτσι και στα μουσουλμανικά «μπαϊράμια» αντάλλαζαν ευχές και δώρα με τους Τούρκους φίλους και γείτονές τους. Στο «Σεκέρ μπαϊραμί» αυτοί μας πρόσφεραν γλυκά και κατά την «Γιορτή των Θυσιών» ένα κομμάτι κρέας. 

Όπως κι εμείς το Πάσχα τους προσφέραμε κόκκινα αυγά, τσουρέκια και σοκολάτες, την Πρωτοχρονιά δε αηβασιλόπιτες.    

Σοφία Μαρμαγκιώλη

Παζαράκια, λειτουργίες, μουσική και «δώρο αγάπης» σε κάθε γειτονιά

Γιορτινό χρώμα, συγκίνηση και έντονη κινητικότητα στην ελληνική ομογένεια της Κωνσταντινούπολης, που ζει και φέτος τα Χριστούγεννα με δεκάδες εκδηλώσεις σε κοινότητες, ναούς, συλλόγους και ιδρύματα.

Από το Μόδι έως τα Ταταύλα και από τη Χάλκη έως την κοινότηταΔέρκων, οι Ρωμιοί της Πόλης δίνουν το δικό τους χριστουγεννιάτικο στίγμα, συνδυάζοντας παράδοση, πολιτισμό και κοινωνική προσφορά.

Πρωτοχρονιάτικο πανηγύρι στο Μόδι

Το ενδιαφέρον στρέφεται στο πρώτο κοινό πρωτοχρονιάτικο πανηγύρι του Ιστού και της Άρας, που ανοίγει τις πόρτες του το Σάββατο 20 και την Κυριακή 21 Δεκεμβρίου, από τις 13.00 έως τις 20.00, στο Μορφωτικό Σύνδεσμο Μοδίου.

Παιδικά εργαστήρια, συζητήσεις για τον πολιτισμό και τη μνήμη, λογοτεχνικές αναγνώσεις, μουσικές εκδηλώσεις, DJ πρόγραμμα και χορωδία συνθέτουν ένα διήμερο με άρωμα γιορτής και συλλογικότητας.

Θεατρική παράσταση στην κοινότητα Δέρκων

Στην Ιερά Μητρόπολη Δέρκων (20 Δεκεμβρίου), τα Χριστούγεννα γιορτάζονται με θεατρική παράσταση από το κατηχητικό, μουσική, παιδικές δράσεις και κοινό τραπέζι, δίνοντας έμφαση στη χαρά και τη συνάντηση.

Γιορτές, μπαζάρ και κάλαντα στα Ταταύλα

Ιδιαίτερη ζωντάνια θεωρείται ότι έχουν και οι εκδηλώσεις στην Κοινότητα Ευαγγελιστρίας Προποντίδας στα Ταταύλα στις 20 Δεκεμβρίου μεταξύ 14.00 και 17.00, με χριστουγεννιάτικα εργαστήρια για παιδιά, κατασκευές, μουσική, αλλά και το καθιερωμένο μπαζάρ της ενορίας.

Βλάγκα: Χριστουγεννιάτικο μπαζάρ στις 21 Δεκεμβρίου

Ξεχωριστή θέση στο εορταστικό πρόγραμμα έχει και η εκδήλωση της Κοινότητας Βλάγκας, όπου διοργανώνεται χριστουγεννιάτικο μπαζάρ με γλυκά, χειροποίητες κατασκευές και γιορτινή ατμόσφαιρα. Η εκδήλωση λειτουργεί ως σημείο συνάντησης παλαιών και νεότερων μελών της ομογένειας, ενισχύοντας το αίσθημα συνοχής και κοινής μνήμης.

Παραμονή χριστουγέννων στο Μπαλίνο

Ξεχωριστή θέση στο πρόγραμμα έχει και η εκδήλωση της Παναγίας Μπαλίνου. Την Τετάρτη 24 Δεκεμβρίου, παραμονή Χριστουγέννων, στον Ιερό Ναό Παναγίας Μπαλίνου διοργανώνονται εορταστικές εκδηλώσεις από τις 18.30, με γιορτινό πρόγραμμα για μικρούς και μεγάλους, κάλαντα και χριστουγεννιάτικη ατμόσφαιρα.

Στις 19.00 ακολουθεί η βραδινή Θεία Λειτουργία των Χριστουγέννων, με τη συμμετοχή της κοινότητας.

Λειτουργίες στις εκκλησίες την Ημέρα Χριστουγέννων 

Σε όλες τις ρωμέικες ενορίες της Πόλης τελούνται οι εορταστικές Θείες Λειτουργίες των Χριστουγέννων, με τη συμμετοχή πιστών κάθε ηλικίας, ενώ ακολουθούν εόρτιες δεξιώσεις και συναντήσεις.

«Χριστούγεννα αγάπης» για όσους έχουν ανάγκη

Ξεχωριστή θέση στο εορταστικό σκηνικό έχει και φέτος η κοινωνική διάσταση. Ο Σύνδεσμος Υποστήριξης Ρωμαϊκών Κοινοτικών Ιδρυμάτων (ΣΥ.Ρ.Κ.Ι.) ανακοίνωσε τη συνέχιση της δράσης «Χριστούγεννα Αγάπης», με τη χορήγηση εφάπαξ οικονομικού βοηθήματος – το καθιερωμένο «δώρο αγάπης» – σε ομογενείς που το έχουν ανάγκη.

Το ποσό θα κατατεθεί στους τραπεζικούς λογαριασμούς των δικαιούχων στο τελευταίο δεκαήμερο του έτους, σε συνεργασία με τις κοινότητες, στέλνοντας μήνυμα αλληλεγγύης και στήριξης.

Με παζάρια, εκκλησίες γεμάτες φως, παιδικά γέλια και πράξεις προσφοράς, η ομογένεια της Κωνσταντινούπολης αποδεικνύει και φέτος ότι τα Χριστούγεννα στην Πόλη δεν είναι απλώς μια γιορτή, αλλά μια ζωντανή υπόσχεση μνήμης, πίστης και ανθρώπινης ζεστασιάς.

το Euronext Dublin. Το βαρύ πυροβολικό της Wall Street είχε ρόλο στην έκδοση:

– Morgan Stanley ως αποκλειστικός φυσικός ανάδοχος,

– μαζί με Deutsche Bank ως συντονιστές,

– και ένα “στρατό” διεθνών τραπεζών (BofA, Citi, Eurobank, Goldman Sachs, Santander) ως βασικούς αναδόχους.

Η PeopleCert… μεγαλώνει επικίνδυνα

Η τεράστια επιτυχία της έκδοσης έρχεται λίγες μέρες μετά την εξαγορά-βόμβα της City & Guilds στο Ηνωμένο Βασίλειο – ενός ιστορικού οργανισμού επαγγελματικών πιστοποιήσεων που δραστηριοποιείται σε 80 χώρες και προσφέρει πάνω από 2.000 προγράμματα σε σχεδόν κάθε τομέα, εκπαιδεύοντας 1 εκατομμύριο ανθρώπους τον χρόνο.

Με αυτή τη συμφωνία, ο τζίρος της PeopleCert εκτοξεύεται κατά περίπου €185 εκατ., ανεβάζοντας τα συνολικά έσοδα κοντά στα €350 εκατ..

Να θυμίσουμε ότι η City & Guilds είναι η δεύτερη μεγάλη βρετανική εξαγορά, μετά την αγορά του AXELOS το 2021 (με τα παγκοσμίως γνωστά ITIL® και PRINCE2®), που είχε αναβαθμίσει την PeopleCert σε πρώτο ελληνικό “μονόκερο”.

Τρεις γνωστές προσωπικότητες της τουρκικής κοινωνίας των πολιτών απευθύνουν δραματική έκκληση στον Πάπα Λέοντα ΙΔ΄: «Σώστε το Ρωμαίικο Ορφανοτροφείο της Πριγκήπου πριν χαθεί για πάντα».

Το δημοσίευμα του Bianet αποκαλύπτει την ανοιχτή επιστολή που υπογράφουν ο συγγραφέας Γκιούνδουζ Βασάφ, ο Ιλχάν Νεμπιόγλου της Europa Nostra και η ακτιβίστρια Ντεργιά Τολγκάι. Με αφορμή την επίσκεψη του Ποντίφικα στην Τουρκία, ζητούν τη δική του παρέμβαση ώστε να αποφευχθεί η κατεδάφιση του ιστορικού ορφανοτροφείου, το οποίο χαρακτηρίζουν «κόσμημα της παγκόσμιας πολιτιστικής μνήμης».

«Το Πατριαρχείο δεν έχει χρήματα – Αποφάσισε κατεδάφιση και ξενοδοχείο»

Οι τρεις υπογράφοντες αποκαλύπτουν ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο, αδυνατώντας οικονομικά να στηρίξει το μνημείο, έχει προχωρήσει στην απόφαση κατεδάφισης και οικοδόμησης ξενοδοχείου στη θέση του. Το ορφανοτροφείο, ένα από τα μεγαλύτερα ξύλινα κτίρια στον κόσμο, παραμένει εγκαταλελειμμένο και αντιμετωπίζει σοβαρά στατικά προβλήματα.

«Μνημείο πανανθρώπινης αξίας»

«Ενώστε τα χέρια με τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο»

Οι συντάκτες καλούν τον Πάπα να ενώσει τη φωνή του με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, αξιοποιώντας τη δυναμική της πρόσφατης συνάντησής τους στο Φανάρι, την οποία χαρακτηρίζουν «ιστορικό βήμα» για τον διαθρησκειακό διάλογο.

Τονίζουν ότι το ορφανοτροφείο, με τη μοναδική θέα στη Θάλασσα του Μαρμαρά και τη μεγάλη αρχιτεκτονική του αξία, μπορεί να μετατραπεί σε παγκόσμιο κέντρο πολιτισμού, οικολογίας και διαλόγου — ένα σημείο αναφοράς για όλους τους λαούς.

Το πλήρες κείμενο της δραματικής επιστολής:

«Αγιώτατε Πάπα Λέων ΙΔ΄, καλωσορίσατε στην Τουρκία.

Η επίσκεψή σας και ο δίαυλος επικοινωνίας με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο αποτελούν ιστορικό βήμα για την ειρήνη και τον διαθρησκειακό διάλογο.

Με αυτή την ευκαιρία, σας μεταφέρουμε την αγωνία μας: το Ρωμαίικο Ορφανοτροφείο της Πριγκήπου, από τα μεγαλύτερα ξύλινα κτίρια στον κόσμο, εγκαταλελειμμένο επί χρόνια, φτάνει στα όρια της κατάρρευσης.

Το Οικουμενικό Πατριαρχείο, λόγω οικονομικής δυσπραγίας, έχει αποφασίσει την κατεδάφισή του και τη μετατροπή του χώρου σε ξενοδοχείο.

Όμως το ορφανοτροφείο δεν είναι απλό κτίριο· είναι κοινή πολιτιστική μνήμη της ανθρωπότητας.

Πιστεύουμε ότι μπορεί να αναγεννηθεί ως παγκόσμιο κέντρο πολιτισμού, διαλόγου και οικολογίας.

Σας καλούμε να στηρίξετε αυτή την προσπάθεια, ενωμένοι με τον Οικουμενικό Πατριάρχη, για τις κοινές πανανθρώπινες αξίες που υπηρετούμε».

Υπογράφουν:

Γκιούνδουζ Βασάφ – συγγραφέας

Ιλχάν Νεμπιόγλου – Europa Nostra

Ντεργιά Τολγκάι – Σύλλογος «Παγκόσμια Κληρονομιά Πριγκηπονήσων

Θύελλα προκάλεσε στην Τουρκία ο Αμερικανός Πρέσβης Τομ Μπαράκ, ο οποίος –σε συνέντευξη στον Σκάι και τον Μανώλη Κωστίδη– ανακοίνωσε ότι «στόχος» είναι να ανοίξει ξανά η Θεολογική Σχολή της Χάλκης τον Σεπτέμβριο του 2026. Η λέξη «στόχος μας» εξόργισε πολιτικούς, σχολιαστές και εθνικιστικούς λογαριασμούς στα social media, που κατηγορούν τον Μπαράκ ότι συμπεριφέρεται «σαν να διοικεί την Τουρκία».

«Απόλυτη πρόκληση – Ποιος νομίζει ότι είναι;»

Ο λογαριασμός Τουρκ Degs έκανε λόγο για «αλαζονεία χωρίς όρια», τονίζοντας: «μιλά σαν να είναι ο κυβερνήτης της χώρας».

Ο δρ. Aϊτούν Tσιράι ξεσπά: «αυτός ο άνθρωπος φέρεται σαν κομισάριος της Tουρκίας! H κυβέρνηση πρέπει να αντιδράσει. Gιατί κάνει τέτοιες δηλώσεις στην Eλλάδα;»

Ακόμη πιο σκληρός ο Xουσνού Mποζκούρτ, που κατηγορεί τον Mπαράκ ότι συμπεριφέρεται «σαν αποικιακός διοικητής» και ότι «αγνοεί τη Λοζάνη», ζητώντας «άμεση απάντηση».

«Παρεμβαίνει στα εσωτερικά και μιλά στο όνομα του Ερντογάν»

Στα social media γίνεται χαμός. Χρήστες κατηγορούν τον Μπαράκ ότι όχι μόνο «μπαίνει στα εσωτερικά της Τουρκίας», αλλά εμφανίζεται να μιλά και «εξ ονόματος» του Τούρκου Προέδρου, κάτι που χαρακτηρίζουν «εξευτελιστικό για μια κυρίαρχη χώρα».

Τι είπε ο μπαράκ

Ο Αμερικανός Πρέσβης δήλωσε πως «στόχος είναι να ανοίξει η Χάλκη τον σεπτέμβριο του 2026», λέγοντας ότι το ζήτημα είναι «εξαιρετικά σημαντικό τόσο για τον Πρόεδρο Τραμπ όσο και για τον Πρόεδρο Ερντογάν».

Ανέφερε επίσης πως όταν ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος επισκέφθηκε το οβάλ γραφείο, συζήτησε το θέμα με τους δύο ηγέτες, και πως οι ΗΠΑ θέλουν «να επιταχύνουν και να στηρίξουν» τις διαδικασίες.

Το ευαίσθητο θέμα της Χάλκης

Η σχολή παραμένει κλειστή από το 1971 και κάθε συζήτηση επαναλειτουργίας προκαλεί πολιτική ένταση. Το πιθανό σενάριο θέλει τη σχολή να ανοίγει ως ιδιωτικό θεολογικό ίδρυμα, με διοίκηση στο Οικουμενικό Πατριαρχείο και εποπτεία στο υπουργείο παιδείας.

«Η Τουρκία δεν είναι αποικία»

Τα τουρκικά ταμπλόιντ και εθνικιστικά μέσα γράφουν ότι ο Μπαράκ «πέρασε κάθε όριο» και πως η υπόθεση θα αποτελέσει νέο τεστ στις σχέσεις Τουρκίας–ΗΠΑ.

Η φράση που κυριαρχεί στα social media:

«Η Τουρκία δεν είναι αποικία κανενός.»

Αναμένεται νέα πολιτική αντιπαράθεση, με το θέμα να επιστρέφει δυναμικά στην ατζέντα της Άγκυρας.

«Το πλοίο Ευαγγελίστρια έφτασε στον προορισμό του επιτέλους!»

Με αυτά τα λόγια, γεμάτα συγκίνηση, ο Γενικός Πρόξενος της Ελλάδας στην Κωνσταντινούπολη, πρέσβης κ. Κωνσταντίνος Κούτρας, υποδέχθηκε το πιστό αντίγραφο του ιστορικού πλοίου «Ευαγγελίστρια», που δώρισε στο Γενικό Προξενείο ο Άρχοντας Χαρτουλάριος και ερευνητής–ιστορικός κ. Νίκος Μιχαηλίδης.

Η φετινή γιορτή για την Εθνική Επέτειο της 28ης Οκτωβρίου στην Πόλη είχε φως, συγκίνηση και περηφάνια. Οι Κωνσταντινουπολίτες, οι ομογενείς και οι Έλληνες που ζουν στην Πόλη κατέκλυσαν τον χώρο του Γενικού Προξενείου για να τιμήσουν τους ήρωες του ’40 και τους Κωνσταντινουπολίτες που έπεσαν στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Η μέρα ξεκίνησε με πανηγυρική Θεία Λειτουργία στον Καθεδρικό Ναό των Εισοδίων της Θεοτόκου στο Πέραν και κορυφώθηκε με Δοξολογία και κατάθεση στεφάνου στο Μαρμάρινο Μνημείο των πεσόντων. Των τελετών προεξήρχε, εκπροσωπώντας τονΟικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο, ο Μέγας Πρωτοσύγκελλος, Αρχιμανδρίτης κ. Γρηγόριος, ο οποίος τέλεσε τη Δοξολογία μέσα σε κλίμα βαθιάς συγκίνησης και εθνικής υπερηφάνειας.

Στην ομιλία του, ο κ. Κούτρας τόνισε ότι το «ΟΧΙ» του 1940 παραμένει φάρος ελευθερίας και παράδειγμα αντίστασης απέναντι σε κάθε μορφή βίας και αυταρχισμού. «Ο Ελληνικός λαός είναι έτοιμος να βροντοφωνάξει ξανά το “ΟΧΙ” απέναντι σε κάθε ανιστόρητο αναθεωρητισμό και κάθε αμφισβήτηση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων», δήλωσε, στέλνοντας μήνυμα εθνικής ενότητας και υπερηφάνειας.

Ξεχωριστή στιγμή της εκδήλωσης ήταν η παρουσίαση του πιστού αντιγράφου του πλοίου «Ευαγγελίστρια», που βυθίστηκε κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο — μιας συγκλονιστικής ιστορίας που συνδέεται άρρηκτα με τη μνήμη των Κωνσταντινουπολιτών. Το καλλιτεχνικό ομοίωμα, φιλοτεχνημένο από τον ιστορικό και ερευνητή Νίκο Μιχαηλίδη, προσφέρθηκε ως δωρεά στο Γενικό Προξενείο και πλέον θα κοσμεί τον χώρο του ως σύμβολο ιστορικής συνέχειας και αιώνιας τιμής.

«Η δωρεά σας αποτελεί γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν, το παρόν και το μέλλον. Είναι πράξη που ενώνει τη μνήμη με τη συνέχεια, την έρευνα με το συναίσθημα», ανέφερε ο Γενικός Πρόξενος, ευχαριστώντας θερμά τον κ. Μιχαηλίδη.

Από την πλευρά του, ο κ. Μιχαηλίδης συγκίνησε με τα λόγια του, εξηγώντας πως το έργο αυτό είναι αποτέλεσμα πολυετούς ιστορικής έρευνας που αποτυπώνεται στο βιβλίο του «Στο δρόμο προς την Αλήθεια». «Η Ευαγγελίστρια δεν είναι απλώς ένα πλοίο· είναι ένα κομμάτι ψυχής των Κωνσταντινουπολιτών που χάθηκαν για την πατρίδα», είπε χαρακτηριστικά.

Η τελετή ολοκληρώθηκε με την κατάθεση στεφάνου στο Μαρμάρινο Μνημείο των Πεσόντων Κωνσταντινουπολιτών και την ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου, μέσα σε κλίμα βαθιάς συγκίνησης.

Η «Ευαγγελίστρια» βρήκε τελικά τον προορισμό της — εκεί όπου χτυπά η καρδιά του Ελληνισμού της Πόλης.

Της Κορνηλίας Τσεβίκ-Μπαϊβερτιάν

Η εικόνα του Κουρτουλούς άρχισε να ανατρέπεται τη δεκαετία του ’80. Σιγά σιγά το κατοίκησαν εσωτερικοί μετανάστες από τις ανατολικές επαρχίες της χώρας. Με τον καιρό οι θυρωροί των πολυκατοικιών, που συνήθως ήταν Ερζιντζανλίδες κι έμεναν στα θυρωρεία, –ένα μικρόκαμαράκι όπου όλα γινόντουσαν εκεί, κι ο ύπνος κι ο ξύπνιος– άρχισαν να αγοράζουν διαμερίσματα και να ανεβαίνουν στους επάνω ορόφους. Έτσι συνηθίσαμε στη γειτνίαση με τους Ανατολίτες, σε βαθμό να έχουμε κάποια οικειότητα, παρά τις πολιτισμικές μας διαφορές. Στην ουσία ήταν καλοί, αγνοί άνθρωποι. Τα παιδιά τους μας μιμήθηκαν στο ντύσιμο, στον τρόπο του σκέπτεσθαι και στις σπουδές. οι περισσότεροι από αυτούς μάλιστα ακολούθησαν πανεπιστημιακές σπουδές. Οι ευκατάστατοι οικονομικά άνοιξαν μπακάλικα και χασάπικα. Τα σόγια τους,προερχόμενα από τα χωριά, γέμισαν στα σπίτια τους, μεαποτέλεσμα να ζουν μαζί δυο, τρεις οικογένειες σε ένα διαμέρισμα. Η κατάσταση αυτή αποτελούσε κοινωνικό φαινόμενο. Το προφίλ της κοινωνίας μας άλλαξε. οι ρωμιοίήδη είχαν αρχίσει να αραιώνουν από τις προηγούμενες δεκαετίες. 

Όταν οι Αρμένιοι κράτησαν ζωντανό το πνεύμα

Έτσι Αρμένιοι, Συρο-ορθόδοξοι και Εβραίοι, περισσότερο όμως οι Αρμένιοι, με τον τρόπο ζωής τους, τα ήθη και έθιμά τους, αντικατέστησαν το πολιτισμικό κενό που είχε δημιουργηθεί στην περιοχή, ελλείψει του ρωμαίικουστοιχείου. Σε σημείο να ανεβαίνει η αγοραστική αξία των ακινήτων. Η μετάλλαξη αυτή είχε και τα θετικά της. Νέακαταστήματα και επιχειρήσεις άνοιξαν. Έτσι βρίσκαμε πλέοντη βαφή αυγών κάθε Πάσχα, γιορτινά στολίδια, λιβάνι καικάρβουνο για το θυμιατό, γκομπλέν κεντήματα με κλωστές DMC στον περιβόητο Γκάρο στο Παγκάλτι, που τα χρόνιαεκείνα είχε πελατεία από όλη την Πόλη, ακόμα και από τονΤσεκμετζέ. Το ζαχαροπλαστείο Bahar (Μπαχάρ) ήταν η καλύτερη πατισερί, που την πελατεία του αποτελούσανφυσικά οι Αρμένιοι και οι ρωμιοί κάτοικοι του Κουρτουλούς. Είχε ανοίξει και καλοκαιρινό υποκατάστημα στην Πρώτη.

Η Λεωφόρος που δεν ησύχαζε ποτέ

Στα τέλη της δεκαετίας του ’80, η αλλαγή στην περιοχή έγινε ακόμα πιο αισθητή. Ο πληθυσμός αυξανόταν ολοένα, μεαποτέλεσμα να σπανίζουν οι ρωμιοί. Βρισκόμασταν σχεδόν σε αφάνεια, ανάμεσασε πληθώρα σχετικών και άσχετων με τον τόπο ανθρώπων. Τα ισόγεια των πολυκατοικιών επί της λεωφόρου Κουρτουλούς άρχισαν να μετατρέπονται σε μαγαζιά κάθε είδους. Τα περισσότερα έγιναν πιττάδικα καιμανάβικα. Από το πρωί έως το βράδυ εκατοντάδες άνθρωποι μπαινόβγαιναν στα μαγαζιά. Τα αυτοκίνητα πάρκαραν στιςδύο πλευρές της λεωφόρου, εμποδίζοντας τους περαστικούςνα έχουν άνεση κίνησης. Τις γωνίες των σταυροδομίων στοΠαγκάλτι καταλάμβαναν τσιγγάνες με καλάθια γεμάταλουλούδια, αγκινάρες, αλλά και συκάκι και τριαντάφυλλο γιαγλυκό του κουταλιού. Αν προστεθούν στην εικόνα και οιστάσεις των λεωφορείων –τέσσερις κατά μήκος της μεγάλης λεωφόρου, Σον Ντουράκ (Son Durak), Τεπέουστου (Tepeüstü),Σινέμκιοϊ (Sinemköy), Πανγκάλτι (Pangaltı)– η συνέπεια ήταν η κόπωση που δημιουργούσε όλη αυτή η κατάσταση στις ψυχές των ανθρώπων!   

Η εποχή του τσιμέντου και της απομάκρυνσης

Την περίοδο αυτή, πολλοί κάτοικοι του Κουρτουλούςμετακόμισαν στους νεοσύστατους συνοικισμούς του Λεβέντκαι του Έτιλερ, διότι παρείχαν καλύτερο επίπεδο ζωής. Οι Εβραίοι ήταν οι πρώτοι που έφυγαν. Οι Αρμένιοι, λόγω τηςοικογενειακής συσπείρωσης που είχαν στην περιοχή,παρέμειναν και τις επόμενες δεκαετίες. Oι δε εντόπιοιΤούρκοι άρχισαν να εγκωμιάζουν τους παλιούς καλούςκαιρούς συμβίωσης με τις μειονότητες, κυρίως με τουςρωμιούς της Πόλης.

Η ιστορία της περιοχής συνεχίζεται, αλλά με δυσάρεστη αλλαγή, που αφορά τόσο στην εικόνα του τόπου, όσο και του ανθρώπινου στοιχείου που πλέον την κατοικεί. για να χρησιμοποιήσω μια πολύ όμορφη εκφράση της Μαρίας Ιορδανίδου, (Από το έργο της Μαρίας Ιορδανίδου, Η Αυλή μας, Εστία, Αθήνα) «η εποχή του τσιμέντου και τηςπολυκατοικίας» και η αστική ανάπλαση της όλης περιοχής, καθιστούν τα Ταταύλα αγνώριστα. Μετανάστες από τηνΑνατολία, Νιγηριανοί και Σύριοι κατέκλυσαν σήμερα το Κουρτουλούς, αλλάζοντας την εικόνα του. Μαζί με τοανθρώπινο προφίλ άλλαξε και η φυσιογνωμία του τόπου...

Η μοναδική ουζερί μιας εποχής που έφυγε, αυτή της ξακουστής Δέσποινας, στη γειτονιά που βρίσκεται το κοιμητήριο του Αγίου Ελευθερίου, λειτουργεί ακόμα με το ίδιο όνομα στη μνήμη της, ενώ εκείνη «κοιμάται» στο γειτονικό νεκροταφείο.

Οι ψίθυροι μιας χαμένης γειτονιάς

Όπως και να έχει, η ιστορική μνήμη του τόπου συνεχίζει να κουβαλά το ελληνικό στοιχείο της. Όσοι έζησαν και μεγάλωσαν εδώ, σε όποια γωνιά του κόσμου κι αν βρίσκονται σήμερα, διατηρούν ακόμη την «ταταυλιανή ταυτότητά τους» και δεν λησμονούν τη γη, στην οποία έζησαν τα ωραιότερα παιδικά και νεανικά τους χρόνια.  Τα Ταταύλα του σήμερα δεν θυμίζουν πια τη συνοικία των παιδικών μας χρόνων. Οι φωνές άλλαξαν, οι άνθρωποι μετακινήθηκαν, κι όμως η μνήμη επιμένει. Κάτω από τις πολυκατοικίες και τα στρώματα του χρόνου, εξακολουθεί να πάλλεται ο ρυθμός εκείνης της παλιάς κοινότητας — της ρωμαίικης, της ζεστής, της ανθρώπινης. Για όσους έζησαν εκεί, η γειτονιά αυτή παραμένει ένα κομμάτι του εαυτού τους· μια ανοιχτή πληγή και συνάμα μια πηγή περηφάνειας. Γιατί όσο κι αν αλλάζει η Πόλη, το άρωμα των Ταταούλων μένει — σαν ευχή, σαν τραγούδι, σαν ψίθυρος που ενώνει το τότε με το τώρα.

(Από «την Πόλη της Καρδιάς μας» της Κορνηλίας Τσεβίκ-Μπαϊβερτιάν- Εκδόσεις Τσουκάτου – Αθήνα 2020)