Ο ήχος της Αγίας Σοφίας επιστρέφει στην Κωνσταντινούπολη, αυτή τη φορά μέσα από ένα εντυπωσιακό τεχνολογικό εγχείρημα στην ιστορική εκκλησία της Παναγίας Μπαλίνου. Με τη συνεργασία του Πανεπιστημίου Stanford και τη στήριξη του ιδρυτή της PeopleCert, Βύρωνα Νικολαΐδη, επιχειρείται να αναβιώσει με εξαιρετική ακρίβεια η μοναδική ακουστική του εμβληματικού μνημείου.
Εκτενές δημοσίευμα του τουρκικού Euronews παρουσιάζει το πρωτοποριακό έργο με τίτλο «Η Αναγέννηση της Ακουστικής», το οποίο φιλοξενείται στον πλήρως αποκατεστημένο Ιερό Ναό Παναγίας Μπαλίνου.
Η εκκλησία, που πριν από λίγα χρόνια βρισκόταν σε ερειπωμένη κατάσταση, αναστηλώθηκε με καθοριστική συμβολή του ομογενούς επιχειρηματία και ευεργέτη Βύρωνα Νικολαΐδη και σήμερα αποτελεί τον χώρο όπου επιχειρείται κάτι μοναδικό: να ακουστεί ξανά η βυζαντινή μουσική όπως θα αντηχούσε μέσα στην Αγία Σοφία.
Από την Αθήνα στο Stanford και από εκεί στην Κωνσταντινούπολη
Στο πλαίσιο του έργου, κορυφαίοι βυζαντινοί ψάλτες, κυρίως από την Κωνσταντινούπολη, ηχογραφούν στην Αθήνα επιλεγμένους ύμνους υπό τη διεύθυνση του Πρωτοψάλτη και Χοράρχη Γρηγορίου Νταραβάνογλου, ο οποίος φέρει τον τίτλο του «Άρχοντος Μαΐστορος της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας».
Οι ηχογραφήσεις αποστέλλονται στη συνέχεια στο Πανεπιστήμιο Stanford, όπου η επιστημονική ομάδα του καθηγητή Jonathan Abel τις επεξεργάζεται χρησιμοποιώντας προηγμένα μοντέλα ακουστικής.
Το τελικό αποτέλεσμα επιστρέφει στην Κωνσταντινούπολη και αναπαράγεται μέσα στην Παναγία Μπαλίνου, δημιουργώντας την αίσθηση ότι οι ύμνοι ακούγονται μέσα στον ίδιο τον χώρο της Αγίας Σοφίας.
Η τεχνολογία που «μεταφέρει» την Αγία Σοφία
Στην καρδιά του εγχειρήματος βρίσκεται η τεχνολογία CAVIAR – Controlled Acoustic Virtual Interactive Rendering, η οποία έχει αναπτυχθεί στο Κέντρο Έρευνας Μουσικής Υπολογιστών και Ακουστικής του Stanford.
Με προηγμένα συστήματα χωρικής απόδοσης ήχου, οι επιστήμονες προσομοιώνουν την αντήχηση, το βάθος και τα ιδιαίτερα ακουστικά χαρακτηριστικά της Αγίας Σοφίας.
Μάλιστα, σύμφωνα με το δημοσίευμα, πρόκειται για την πρώτη εγκατάσταση της συγκεκριμένης τεχνολογίας σε εκκλησιαστικό χώρο εκτός πανεπιστημιακού ερευνητικού περιβάλλοντος.
Στόχος είναι να διασωθεί όχι μόνο η μουσική αλλά και η ίδια η εμπειρία της βυζαντινής λατρευτικής παράδοσης, όπως αυτή ακουγόταν επί αιώνες μέσα στην Αγία Σοφία.
Βύρων Νικολαΐδης: «Μια παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές»
Το τουρκικό δίκτυο επισημαίνει ότι τόσο η αποκατάσταση της Παναγίας Μπαλίνου όσο και το έργο αναβίωσης της ακουστικής της Αγίας Σοφίας πραγματοποιήθηκαν με πρωτοβουλία και σημαντική οικονομική συνεισφορά της PeopleCert και του Βύρωνα Νικολαΐδη.
Ο ίδιος δηλώνει στο Euronews:
«Με αυτό το έργο, αναδεικνύουμε την παγκόσμια αξία της πνευματικής μας κληρονομιάς, αφήνοντας παράλληλα μια παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές. Γιατί ο πολιτισμός ανήκει σε όλη την ανθρωπότητα και δεν ζει μόνο σε μνημεία και αντικείμενα, αλλά και σε εμπειρίες που τον κρατούν ζωντανό».
Έτσι, σχεδόν 15 αιώνες μουσικής και λατρευτικής παράδοσης επιχειρείται να αποκτήσουν ξανά φωνή στην Κωνσταντινούπολη, λίγα χιλιόμετρα από το ίδιο το μνημείο που γέννησε αυτή τη μοναδική ακουστική εμπειρία.
