Σε ιδιαίτερα σκληρούς τόνους επανέρχεται το Κόμμα Εθνικιστικού Κινήματος (MHP) στο Κυπριακό. Ο αντιπρόεδρος και βουλευτής του κόμματος Ισμαήλ Οζντεμίρ, με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, απορρίπτει κάθε συζήτηση για λύση ομοσπονδίας και εξαπολύει επίθεση κατά του ΟΗΕ, της Ε/κ πλευράς και των τριμερών συνεργασιών στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ο Οζντεμίρ υποστηρίζει ότι «δεν υπάρχει κανένας αποδεκτός, λογικός ή νόμιμος λόγος» για να επανέλθουν σε επίπεδο ΟΗΕ σχέδια ομοσπονδιακής λύσης με την Ε/κ πλευρά, αμέσως μετά την τελετή ανάληψης των «καθηκόντων» του προσώπου που ανέλαβε μετά τις πρόσφατες «προεδρικές εκλογές» στην «τδβκ».

Στην ανάρτησή του κάνει λόγο για επανεμφάνιση μιας «νοοτροπίας» που, όπως ισχυρίζεται, στοχεύει στην κατάργηση των εγγυητικών δικαιωμάτων της Τουρκίας και στην αμφισβήτηση της παρουσίας του τουρκικού στρατού στο νησί.

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στις τριμερείς συνεργασίες Ισραήλ–Ελλάδας– Κύπρου, τις οποίες χαρακτηρίζει «επιθετικές πρωτοβουλίες» και «ανοιχτή απειλή» στον άξονα της Ανατολικής Μεσογείου.

Παράλληλα, επικαλείται δήλωση του προέδρου του MHP Ντεβλέτ Μπαχτσελί, σύμφωνα με την οποία το «κοινοβούλιο» της «τδβκ» θα πρέπει να συνέλθει επειγόντως, να απορρίψει την επιστροφή στην ομοσπονδία και να αποφασίσει την ένταξη στην Τουρκική Δημοκρατία.

Ο Οζντεμίρ καταλήγει με ιδιαίτερα φορτισμένη ρητορική, υποστηρίζοντας ότι «η Υπόθεση της Κύπρου και η Υπόθεση της Ιερουσαλήμ θα επιτύχουν τους στόχους τους», ενώ κάνει λόγο για απειλές που συνδέονται με την «ΕΝΩΣΗ» και τον «σιωνισμό».

Η ανάρτηση καταγράφεται ως ακόμη μία ένδειξη σκλήρυνσης της εθνικιστικής γραμμής στην Τουρκία για το Κυπριακό, σε μια περίοδο όπου επανέρχονται διεθνείς συζητήσεις υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.

Σκληρές αναφορές σε «σιωνιστική κυβέρνηση», επίθεση στην ελλάδα για «νοοτροπία αεροπορίας» και προειδοποιήσεις για νέες εντάσεις

Σύμφωνα με απομαγνητοφώνηση δηλώσεων του εκπροσώπου του ΑΚΡ, Ομέρ Τσελίκ, σε ζωντανή μετάδοση η Άγκυρα αντιδρά έντονα σε δημοσιεύματα στα κυπριακά ΜΜΕ ότι η ‘ελληνοκυπριακή διοίκηση νότιας Κύπρου’ παρέλαβε το ισραηλινό σύστημα αεράμυνας Barak MX και προχωρά σε περαιτέρω στρατιωτική συνεργασία με το Ισραήλ.

«Ακυρώνεται κάθε αφήγημα περί ειρηνικών προσεγγίσεων»

Ο Τσελίκ υποστήριξε ότι η απόφαση της Λευκωσίας να ενισχύσει την αντιαεροπορική της άμυνα:

• «ακυρώνει όλες τις αξιώσεις» της Ε/Κ πλευράς περί διάθεσης για συνομιλίες,
• και αποδεικνύει –κατά τον ίδιο– ότι η άλλη πλευρά «έχει μπει σε διαδικασία εξοπλισμών».

Σε ειρωνικό ύφος πρόσθεσε:

«Τι θα γίνει ακόμη κι αν εξοπλίσεις όλο το νησί, σε σημείο που να μη χτίζεις ούτε σπίτι;»

Υπενθύμισε επίσης τη φράση «η Αϊσέ πήγε διακοπές» – αναφορά στην τουρκική εισβολή του 1974 – δηλώνοντας ότι «η Τουρκική Δημοκρατία έκανε ό,τι ήταν απαραίτητο τότε, κάτω από τις πιο δύσκολες συνθήκες».

«Εμείς δεν θέλουμε σύγκρουση στο Αιγαίο και στη Μεσόγειο»

Ο Τσελίκ τόνισε ότι:

• η Άγκυρα επιθυμεί «διάλογο»,
• απορρίπτει «λύσεις εκτός τραπεζιού»,
• και δεν επιδιώκει κλιμάκωση ούτε στο Αιγαίο ούτε στην Ανατολική Μεσόγειο.

Επίθεση και σε Ελλάδα

Παράλληλα, όμως, επιτέθηκε στην Ελλάδα για το πρόσφατο περιστατικό με ανάρτηση φωτογραφίας μεταγωγικού αεροσκάφους μετά το δυστύχημα Τούρκων στρατιωτικών:

«Είδαμε για άλλη μια φορά τη νοοτροπία των ελληνικών αεροπορικών δυνάμεων. Αυτά είναι αρρωστημένα πράγματα… Δεν συνάδουν ούτε με στρατιωτικές αξίες ούτε με ανθρώπινες ούτε με πολιτικές.»

Σκληρή ρητορική για το Ισραήλ και την Ελληνοκυπριακή πλευρά

Ο Τσελίκ χρησιμοποίησε εξαιρετικά βαρύ λεξιλόγιο κατά της συνεργασίας Λευκωσίας–Τελ Αβίβ. Συγκεκριμένα:

• χαρακτήρισε το Ισραήλ «σιωνιστική» και «γενοκτονική κυβέρνηση»,
• είπε ότι όποιος ευθυγραμμίζεται μαζί του «προσβάλλει την ανθρωπότητα και το ίδιο του το έθνος»,
• και υποστήριξε ότι οι Ελληνοκύπριοι «με την αλαζονεία της ιδιότητας μέλους της ΕΕ οδηγούνται σε όλο και πιο περιθωριακές θέσεις».

Για τη συνεργασία με το Ισραήλ δήλωσε:

«Το να μπαίνει κανείς σε κούρσα εξοπλισμών με την υποστήριξη του Ισραήλ είναι ακόμη πιο λανθασμένο. Είναι ένας δρόμος που οδηγεί με ταχύτητα εκατοντάδων χιλιομέτρων σε τοίχο.»

«Εμείς λέμε διαπραγμάτευση, αυτοί συνεχίζουν μια διαδικασία που βλάπτει τους ίδιους»

Κλείνοντας, ο Τσελίκ τόνισε ότι:

• η Τουρκία επιμένει στη «διπλωματία»,
• οι Τούρκοι διπλωμάτες «μπορούν να βρουν λύσεις»,
• αλλά η Ε/Κ πλευρά «συνεχίζει μια πορεία που πλήττει την ίδια».

«Η διαδικασία για το Κυπριακό είναι ζωντανή, αλλά χωρίς πρόοδο δεν πάμε παρακάτω», δηλώνει στο τουρκικό πρακτορείο ΑΝΚΑ. Όπως είπε, χωρίς συγκεκριμένα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης δεν πρόκειται να συγκληθεί διευρυμένη συνάντηση 5+1.

Η Ολγκίν παραδέχθηκε ότι η διαδικασία κινείται με αργό ρυθμό, τόνισε ωστόσο ότι δεν έχει παγώσει. «Η διαδικασία είναι δυναμική. Προχωρά αργά, αλλά υπάρχει πρόοδος», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι βρισκόμαστε ακόμη σε προ-διαπραγματευτικό στάδιο.

«Χωρίς πρόοδο στη Λευκωσία, δεν υπάρχει 5+1»

Η ειδική αντιπρόσωπος του ΟΗΕ διέψευσε πληροφορίες περί μηνύματος δυσαρέσκειας από τον γενικό γραμματέα Αντόνιο Γκουτέρες, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι η ουσία δεν αλλάζει:«Χωρίς πρόοδο στη Λευκωσία, δεν θα υπάρξει πρόσκληση για 5+1».

Παράλληλα, έστειλε μήνυμα συγκράτησης προσδοκιών, τονίζοντας ότι το 5+1 δεν έχει εγκαταλειφθεί, αλλά «θα εξεταστεί μόνο όταν οι συνθήκες ωριμάσουν».

Στο μικροσκόπιο τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης

Η Ολγκίν εμφανίστηκε ιδιαίτερα επικριτική για τον μέχρι τώρα απολογισμό:

«Δεν υπάρχει αξιόλογη πρόοδος», είπε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης είναι το κλειδί για να περάσει η διαδικασία στο επόμενο στάδιο.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στα οδοφράγματα και τις πρακτικές ρυθμίσεις της καθημερινότητας, σημειώνοντας ότι εκεί δοκιμάζεται στην πράξη η πολιτική βούληση. «Αυτά είναι τα απτά μέτρα. Εκεί φαίνεται αν υπάρχει πραγματική διάθεση συνεργασίας», ανέφερε.

«Χωρίς χειροπιαστά αποτελέσματα, καμία διεύρυνση»

Η ειδική απεσταλμένη του ΟΗΕ προειδοποίησε ότι χωρίς χειροπιαστά αποτελέσματα θα ήταν πρόωρη οποιαδήποτε διεύρυνση του σχήματος των συνομιλιών, ξεκαθαρίζοντας:

«Σε αυτό το στάδιο, δεν θα συγκαλέσω διευρυμένη συνάντηση. Οι συνθήκες δεν είναι ώριμες».

Πιο συχνές επαφές μεταξύ των ηγετών

Η Ολγκίν αποκάλυψε ότι, μετά από πρόταση του Τουρκοκύπριου ηγέτη Τουφάν Ερχουρμάν, οι δύο ηγέτες συμφώνησαν να έχουν τακτικές απευθείας συναντήσεις, ακόμη και χωρίς τη δική της παρουσία. Όπως είπε, η συχνότερη επαφή μπορεί να ενισχύσει την κατανόηση και να περιορίσει τη δυσπιστία.

Κλείνοντας, έστειλε ακόμη ένα μήνυμα:

«Αυτό που μετράει τώρα είναι το αποτέλεσμα. Χωρίς μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, δεν υπάρχει επόμενο βήμα».

Το αποτέλεσμα των ‘εκλογών’ στα κατεχόμενα, «τελικά εξυπηρετεί» την τουρκική κυβέρνηση και τους στόχους της στην ευρωπαϊκή της πολιτική, παρότι είχε στηρίξει την υποψηφιότητα Ερσίν Τατάρ, αναφέρει σε άρθρο της στην ειδησεογραφική ιστοσελίδα T24 η γνωστή δημοσιογράφος Μπαρτσίν Γινάντς.

Η δημοσιογράφος γράφει χαρακτηριστικά ότι «το αποτέλεσμα ίσως τελικά βολεύει την κυβέρνηση, η οποία γνωρίζει να εκμεταλλεύεται κάθε περίσταση», σημειώνοντας πως η αποδοχή των αποτελεσμάτων από το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) και τον ίδιο τον Τούρκο Πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν ήταν άμεση και «χωρίς καμία ένδειξη ενόχλησης».

«Οι Ελληνοκύπριοι χάνουν το ηθικό πλεονέκτημα»

Η αρθρογράφος υποστηρίζει ότι η μετριοπαθής στάση του Ερχιουρμάν και η πρόθεσή του να επανέλθει στο τραπέζι των συνομιλιών «υπό όρους» θα δυσκολέψει τη Λευκωσία.

Όπως σημειώνει:

«Η πρόθεση του Ερχιουρμάν να καθίσει στο τραπέζι υπό συγκεκριμένους όρους θα αφαιρέσει από τους Ελληνοκύπριους το ηθικό πλεονέκτημα. Γιατί όσο η τουρκική πλευρά επέμενε στο μοντέλο των “δύο κρατών”, οι Ελληνοκύπριοι μπορούσαν πάντα να κατηγορούν την Άγκυρα για αδιαλλαξία. Τώρα αυτό δεν θα είναι εύκολο».

Η Γινάντς υποστηρίζει ότι ο νέος Τ/Κ ηγέτης «δεν προτίθεται να εμπλακεί σε ατέρμονες διαπραγματεύσεις χωρίς χρονικό ορίζοντα», αλλά ζητεί να τεθεί εκ των προτέρων σαφές χρονοδιάγραμμα και εγγύηση ότι δεν θα υπάρξει επιστροφή στο στάτους κβο, εάν δεν υπάρξει αποτέλεσμα.

«Το αποτέλεσμα μπορεί να βοηθήσει τις σχέσεις με την Ευρώπη»

Σύμφωνα με την ανάλυση, η Άγκυρα ενδέχεται να αξιοποιήσει την εκλογή Ερχιουρμάν ως «ευκαιρία για επαναπροσέγγιση με την Ε.Ε.», καθώς ο νέος Τ/Κ ηγέτης δεν είναι άνευ όρων υπέρ της ομοσπονδίας, αλλά δείχνει διάθεση για ρεαλιστικό διάλογο.

«Η στάση του Ερχιουρμάν μπορεί να εξυπηρετήσει το άνοιγμα της Τουρκίας προς την Ευρώπη, μετά και τη σχετική αποκλιμάκωση με τις ΗΠΑ», σημειώνει η Τ24, υπενθυμίζοντας ότι ο Τούρκος ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν συμμετείχε ήδη δύο φορές φέτος σε συνομιλίες για το Κυπριακό, όπου δεν τέθηκε θέμα “δύο κρατών” αλλά άλλες πτυχές του ζητήματος.

«Αντίδραση Μπαχτσελί, σιωπηλή ικανοποίηση στην Άγκυρα»

Η αρθρογράφος τονίζει ότι η μόνη αντίδραση προήλθε από τον εθνικιστή εταίρο του κυβερνώντος συνασπισμού, Ντεβλέτ Μπαχτσελί, ο οποίος ζήτησε «ακύρωση» των αποτελεσμάτων και ένταξη του ψευδοκράτους στην Τουρκία.

«Ενώ ο Μπαχτσελί αρνήθηκε να δεχθεί την επιτυχία της αντιπολίτευσης στα κατεχόμενα, οι κορυφαίοι του ΑΚΡ – με πρώτο τον Ερντογάν – έσπευσαν να συγχαρούν τον Ερχιουρμάν, γνωρίζοντας καλά πώς να αξιοποιήσουν το αποτέλεσμα», γράφει η Γινάντς.

«Οι Τουρκοκύπριοι είπαν “ως εδώ” στην παρέμβαση»

Η Τ24 σημειώνει ότι το αποτέλεσμα συνιστά και «δημοκρατικό μήνυμα αποδοκιμασίας της τουρκικής ανάμειξης», με τους Τ/Κ ψηφοφόρους να δηλώνουν κουρασμένοι από την υπερβολική παρέμβαση της Άγκυρας.

«Το μήνυμα ήταν σαφές: πάρτε λίγο τα χέρια σας από πάνω μας, γιατί ό,τι αγγίζετε το καταστρέφετε», γράφει η αρθρογράφος, υπενθυμίζοντας πως μετά το 2020 η τουρκική κυβέρνηση είχε ουσιαστικά επιβάλει δικό της “πρωθυπουργό” στα κατεχόμενα.

«Η κοινωνία αντέδρασε στη διαφθορά και στην παρακμή»

Η Γινάντς αποδίδει τη στροφή των Τ/Κ όχι μόνο στην οικονομική δυσπραγία, αλλά και στη διάχυτη αίσθηση διαφθοράς και μαφιόζικων κυκλωμάτων που, όπως γράφει, «διαβρώνουν την κοινωνική συνοχή στο νησί».

Κλείνοντας, η δημοσιογράφος τονίζει ότι η επιτυχία του Τουφάν Ερχιουρμάν οφείλεται και στη στρατηγική μετριοπάθεια που επέδειξε προεκλογικά:

«Δεν θέλησε να ταυτιστεί με την αντι-τουρκική ρητορική· έδειξε ψυχραιμία, εμπιστοσύνη και ρεαλισμό. Κι αυτό τελικά έπεισε τους ψηφοφόρους».

Η Γινάντς καταλήγει ότι «η Άγκυρα μπορεί τελικά να βγει κερδισμένη από το αποτέλεσμα», αφού ο νέος Τ/Κ ηγέτης θα μπορούσε να λειτουργήσει ως «γέφυρα για τον διάλογο με την Ευρώπη» — αφήνοντας ωστόσο το ερώτημα ανοικτό:

«Μήπως τελικά ο πραγματικός νικητής των “εκλογών” είναι η ίδια η Άγκυρα;»

Με ένα χάρτη που παρουσιάζει ολόκληρη την Κύπρο τουρκική διαφημίζει η Τουρκία το φεστιβάλ τεχνολογίας TEKNOFEST το οποίο φέτος διεξάγεται για πρώτη φορά στην κατεχόμενη Κύπρο, στο χώρο του παλιού παράνομου αεροδρομίου Ερτζιάν μεταξύ 1- 4 Μαϊου.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της TEKNOFEST, η εκδήλωση, όπου θα διεξαχθούν φέτος νέοι διαγωνισμοί  θα ανοίξουν νέους δρόμους στην τεχνολογία και την καινοτομία.
Η καρδιά της τεχνολογίας και της καινοτομίας θα χτυπήσει στο Παλιό Κτήριο του Αεροδρομίου Ercan στους διαγωνισμούς που θα διεξαχθούν σε 7 κύριες κατηγορίες και 14 υποκατηγορίες στην ‘τδβκ’.
«Στον Διαγωνισμό Προσομοίωσης Ιπτάμενων Αυτοκινήτων θα διαγωνιστούν ιδέες για συστήματα αυτόνομης πτήσης και στρατηγικούς μηχανισμούς ελέγχου που θα διαμορφώσουν τα συστήματα μεταφορών του μέλλοντος.
Από την άλλη, οι νέοι θα συμβάλουν στη βιώσιμη ανάπτυξη με δημιουργικά έργα στους τομείς της γεωργίας, του περιβάλλοντος και της ενέργειας με τον Διαγωνισμό Ερευνητικού Έργου TEKNOFEST ‘τδβκ’.

Και διαγωνισμοί Γαλάζιας Πατρίδας

Με τον διαγωνισμό TEKNOFEST Robolig Γαλάζια Πατρίδα θα παρουσιαστούν σχέδια που θα ρίξουν φως στο μέλλον με δεξιότητες μηχανικής στον τομέα της ρομποτικής και της κωδικοποίησης».
Στην ανακοίνωση αναφέρεται επίσης ότι «ο διαγωνισμός Tourism Technologies Competition που θα διεξαχθεί στην ‘τδβκ’, που έχει κάνει όνομα στον κόσμο με τις φυσικές ομορφιές και τις πολιτιστικές ρίζες της, θα μεταφέρει τον πολιτιστικό πλούτο σε μια νέα διάσταση με έξυπνες τεχνολογίες που θα αυξήσουν το τουριστικό δυναμικό της Γαλάζιας Πατρίδας.
Το TEKNOFEST Drone Championship-TRNC Stage, το οποίο θα διεξαχθεί επίσης στο πλαίσιο διαγωνισμών τεχνολογίας, θα γνωρίσει στιγμές γεμάτες αδρεναλίνη όπου θα δοκιμαστούν η ταχύτητα, ο έλεγχος και οι τεχνικές δεξιότητες.
Στον Διαγωνισμό HackMasters-Γαλάζια Πατρίδα, όπου θα εκτεθούν γνώσεις και δεξιότητες στον τομέα της ασφάλειας στον κυβερνοχώρο, οι συμμετέχοντες θα επιδείξουν τις ικανότητές τους σε κρίσιμα σενάρια ασφάλειας».

«Αεροπορικές επιδείξεις που κόβουν την ανάσα»

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, «το TEKNOFEST ‘τδβκ’ θα φιλοξενήσει τους επισκέπτες του με εντυπωσιακές εκδηλώσεις αλλά και διαγωνισμούς τεχνολογίας. Στο πλαίσιο του φεστιβάλ θα πραγματοποιηθούν αεροπορικές επιδείξεις που κόβουν την ανάσα , συναρπαστικές συναυλίες, ενημερωτικά σεμινάρια, διάφορες εκθέσεις και εργαστήρια, παρατηρήσεις ουρανού, περιοχές προσομοίωσης εμπειρίας, σήραγγα εικονικής πραγματικότητας, πλανητάριο, εκθέσεις, ειδικές εκδηλώσεις πτήσεων για φοιτητές, τεχνολογία όπως From Roots to the Future: TEKNOFEST Digital Universe και το ‘trnc’ Digital Experience Zone και πολλές συναρπαστικές εμπειρίες. Οι Διαγωνισμοί Τεχνολογίας που θα πραγματοποιηθούν στην ‘τδβκ’ στο πλαίσιο του TEKNOFEST θα είναι ένα μοναδικό σημείο συνάντησης για τους λάτρεις της καινοτομίας και τους λάτρεις του ενθουσιασμού».

Και χρηματικά βραβεία

Σύμφωνα με τη δήλωση, «το TEKNOFEST στοχεύει να αυξήσει το ενδιαφέρον των νέων για τις εθνικές διαδικασίες παραγωγής και ανάπτυξης τεχνολογίας και συνεχίζει να προσφέρει σε χιλιάδες νέους που εργάζονται σε αυτούς τους τομείς την ευκαιρία να υλοποιήσουν τα έργα τους.
Στο πλαίσιο των Τεχνολογικών Διαγωνισμών TEKNOFEST ‘τδβκ’, οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να εκθέσουν και να αναπτύξουν τα έργα τους, ενώ συνολικά θα δοθούν βραβεία 2,5 εκατομμυρίων τουρκικών λιρών και θα παρασχεθούν 3 εκατομμύρια τουρκικές λίρες για οικονομική υποστήριξη στις ομάδες.
Επιπλέον, θα παρέχεται υποστήριξη μεταφοράς και διαμονής στους διαγωνιζόμενους και θα φιλοξενηθεί ένα μεγάλο φεστιβάλ τεχνολογίας».

Τί είναι το TEKNOFEST;

Το TEKNOFEST είναι το πρώτο και μοναδικό φεστιβάλ αεροπορίας, διαστήματος και τεχνολογίας της Τουρκίας, που διοργανώνεται με τη συνεργασία πολλών οργανισμών που διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στην ανάπτυξη της εθνικής τεχνολογίας στην Τουρκία.
Το Φεστιβάλ Αεροπορίας, Διαστήματος και Τεχνολογίας TEKNOFEST πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά το 2018 και έχει πραγματοποιηθεί 10 φορές συνολικά από το 2018.

Το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών εξέδωσε ανακοίνωση με αφορμή τη συμπλήρωση 14 ετών από τον θάνατο του Ραούφ Ραϊφ Ντενκτάς, τον οποίο χαρακτηρίζει ως «ιδρυτή πρόεδρο» της αποκαλούμενης «τδβκ».

Στην ανακοίνωση αναφέρεται ότι «μνημονεύουμε με σεβασμό και οίκτο τον αείμνηστο Ραούφ Ραϊφ Ντενκτάς, ο οποίος αφιέρωσε τη ζωή του στην υπόθεση του Κυπριακού και έδωσε έναν επικό αγώνα».

Το τουρκικό ΥΠΕΞ προσθέτει ότι η Τουρκία, την οποία χαρακτηρίζει «μητέρα πατρίδα και εγγυήτρια χώρα», θα συνεχίσει να διατηρεί «ισχυρή υποστήριξη» προς την αποκαλούμενη «τδβκ», την οποία παρουσιάζει ως «έκφραση της ελευθερίας και της κυριαρχίας του ‘τουρκοκυπριακού λαού’».

Στο ίδιο κείμενο παρατίθεται και απόσπασμα δήλωσης του Ραούφ Ντενκτάς από την ανακήρυξη του ψευδοκράτους, σύμφωνα με το οποίο «δηλώνω ενώπιον του κόσμου και της ιστορίας ότι ιδρύθηκε η ‘τδβκ’ ως ανεξάρτητο κράτος, ως ερμηνευτής της νόμιμης και αδιαμφισβήτητης βούλησης και θέλησης του ‘τουρκοκυπριακού λαού’».

Η ανακοίνωση εντάσσεται στο πλαίσιο των ετήσιων αναφορών της Άγκυρας στη μνήμη του Τουρκοκύπριου ηγέτη, επαναλαμβάνοντας τις πάγιες τουρκικές θέσεις για το Κυπριακό.

Άννα Ανδρέου 

Μια ιδιαίτερα περίεργη και αμφίσημη δήλωση έκανε ο εκπρόσωπος του ΑΚΡ Ομέρ Τσελίκ για το Κυπριακό, προκαλώντας ερωτήματα για το αν η Άγκυρα αλλάζει κάτι στη γραμμή της μετά την εκλογή του Τουφάν Ερχιουρμάν.

Ο Ομέρ Τσελίκ, προχώρησε σε μια δήλωση που χρήζει ιδιαίτερης προσοχής, καθώς είναι η πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια που Τούρκος κυβερνητικός αξιωματούχος επαναφέρει με τέτοια σαφήνεια τη «δομή δύο κοινοτήτων» ως βάση λύσης – διατύπωση που παραπέμπει στο πλαίσιο της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας. Την ίδια στιγμή, στη δήλωσή του συμπεριέλαβε και τον όρο «δύο κυρίαρχες οντότητες», αλλά και τη γνωστή θέση για «λύση δύο κρατών», χωρίς όμως να είναι σαφές αν εδώ ο όρος iki devlet χρησιμοποιείται με την έννοια των ‘δύο κρατών’ ή των ‘δύο πολιτειών’.

Η ασάφεια αυτή αποκτά ιδιαίτερο βάρος, καθώς:

1. Μετά την εκλογή του Τουφάν Ερχιουρμάν, ο οποίος υποστηρίζει λύση ομοσπονδίας, η Άγκυρα τον συνεχάρη επισήμως και έστειλε καθαρό σήμα στήριξης.
2. Στο παρελθόν, όταν η τουρκική πλευρά μιλούσε για iki devlet, πριν το Σχέδιο Ανάν, εννοούσε δύο πολιτείες εντός μιας ομοσπονδίας.
3. Μετά το Κραν Μοντανά, η ίδια έκφραση άρχισε να χρησιμοποιείται με την έννοια των ‘δύο κρατών’.
4. Η σημερινή δήλωση Τσελίκ αφήνει για πρώτη φορά μετά από χρόνια ανοικτό ερμηνευτικό εύρος, καθώς η «δομή δύο κοινοτήτων» δεν συμβαδίζει με καθαρό μοντέλο δύο ξεχωριστών κρατών.

Οι δηλώσεις Τσελίκ

Μιλώντας στο τουρκικό τηλεοπτικό δίκτυο Χαμπέρτουρκ, ο Ομέρ Τσελίκ υποστήριξε ότι:

«Όσο δεν γίνεται αποδεκτή η δομή δύο κοινοτήτων και δύο κυρίαρχων οντοτήτων, καμία λύση δεν θα λειτουργήσει. Η πιο σωστή προσέγγιση είναι η λύση των δύο κρατών».

Παρουσίασε τη Μεσόγειο ως χώρο αυξημένης στρατηγικής έντασης λόγω πολεμικού περιβάλλοντος και ανέφερε ότι η Τουρκία «έχει θεσμοθετημένη πολιτική: οι Τουρκοκύπριοι δεν θα μείνουν ποτέ μόνοι. Η υπόθεση των Τουρκοκυπρίων είναι εθνική μας υπόθεση».

Αναφερόμενος στην ‘εκλογή’ του νέου Τουρκοκύπριου ηγέτη, είπε ότι:

«Σεβόμαστε τη βούληση των Τουρκοκυπρίων. Ο (Τ/Κ) ‘πρόεδρος’ κάνει πάντα την πρώτη του επίσκεψη στην Τουρκία – αυτό είναι κρατική παράδοση. Με κοινή δράση θα συνεχιστούν οι δραστηριότητες για την προώθηση της τουρκοκυπριακής υπόθεσης και για την αύξηση της αναγνώρισης της ‘τδβκ’».

Για τις σχέσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας με το Ισραήλ, ο Τσελίκ εξαπέλυσε δριμεία επίθεση, υποστηρίζοντας ότι η Λευκωσία «ευθυγραμμίζεται με μια δολοφονική σιωνιστική κυβέρνηση» και ότι «η ελληνοκυπριακή πλευρά έχει μετατραπεί σε αποθήκη πυρομαχικών». Επανέλαβε δε ότι «τα τουρκικά στρατεύματα είναι η εγγύηση της ειρήνης και της ασφάλειας των Τουρκοκυπρίων».

Τι αλλάζει – Γιατί η δήλωση προκαλεί εντύπωση

Η σημερινή τοποθέτηση Τσελίκ παρουσιάζει τρία στοιχεία που δεν πρέπει να περάσουν απαρατήρητα:

1. Επαναφορά της «δομής δύο κοινοτήτων»

Η φράση αυτή δεν χρησιμοποιούνταν από την Άγκυρα σταθερά τα τελευταία χρόνια, αφού η τουρκική πολιτική είχε μετατοπιστεί πλήρως στο δόγμα των «δύο κρατών». Η αναφορά σε «δύο κοινότητες» παραπέμπει στο ομοσπονδιακό μοντέλο.

2. Παράλληλη χρήση «δύο κυρίαρχων οντοτήτων» και «δύο κρατών»

Η ρητορική εμφανίζεται μικτή και ασαφής, γεγονός που ενδέχεται να υποδηλώνει είτε τακτική προσαρμογή λόγω της εκλογής Ερχιουρμάν, είτε προσπάθεια να κρατηθούν ανοικτές όλες οι ερμηνευτικές επιλογές.

3. Το πολιτικό μήνυμα προς τον νέο Τ/Κ ηγέτη

Η Τουρκία έχει ήδη στείλει συγχαρητήρια στον Τουφάν Ερχιουρμάν, ο οποίος εκπροσωπεί μια γραμμή διαπραγμάτευσης ομοσπονδίας. Η σημερινή δήλωση Τσελίκ – ειδικά η αναφορά στις «δύο κοινότητες» – μπορεί να θεωρηθεί ως έμμεση προσαρμογή στον νέο συνομιλητή, χωρίς όμως εγκατάλειψη των στοιχείων περί κυριαρχίας που υιοθέτησε τα τελευταία χρόνια.

Τι μπορεί να σημαίνει

Η δήλωση Τσελίκ δημιουργεί γλωσσική και πολιτική μετατόπιση που αξίζει να καταγραφεί.

Η Άγκυρα για πρώτη φορά μετά το Κραν Μοντανά επαναφέρει έναν όρο συμβατό με ομοσπονδιακή λογική, ενώ ταυτόχρονα δεν αποσύρεται από το αφήγημα περί κυριαρχίας.

Το αν πρόκειται για:

• τακτική ευελιξία απέναντι στον Ερχιουρμάν,
• σήμα προς διεθνείς δρώντες,
• ή αναζήτηση ενδιάμεσης φόρμουλας ανάμεσα σε «δύο πολιτείες» και «δύο κράτη»,

απομένει να φανεί.

Σε κάθε περίπτωση, η σημερινή δήλωση αποτελεί την πιο σύνθετη και αμφίσημη διατύπωση της Άγκυρας για το Κυπριακό των τελευταίων ετών, και σίγουρα μπορεί να σημαίνει κάτι για την προσεχή διαπραγματευτική στάση.

Σημαντική διπλωματική δοκιμασία για την Τουρκίαχαρακτηρίζει η έγκυρη τουρκική ιστοσελίδα YetkinReport τη συνάντηση του Προέδρου Χριστοδουλίδη με τον Αμερικανό Πρόεδρο Τζο Μπαιντεν, σχολιάζοντας ότι «η Τουρκία, βρίσκεται αντιμέτωπη με τον κίνδυνο να απομονωθεί στην περιοχή».

Με τίτλο «Ελληνοκύπριος ηγέτης στον Λευκό Οίκο: H νέα στρατηγική ζορίζει την Τουρκία», ο Τουρκοκυπριακής καταγωγής δημοσιογράφος Γιουσούφ Κανλί γράφει στην έγκυρη ιστοσελίδα Yetkin Report ότι «η συνάντηση που είχε ο Ελληνοκύπριος Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν στον Λευκό Οίκο αποτελεί ιστορική καμπή στις σχέσεις Κύπρου-ΗΠΑ».

«Το γεγονός της προσέγγισης της Κύπρου ως στρατηγικού εταίρου από την κυβέρνηση Μπάιντεν και το ενδεχόμενο της αναβάθμισης της ‘ελληνοκυπριακής διοίκησης’ στο καθεστώς του Κύριου Μη ΝΑΤΟϊκού Συμμάχου (MNNA) αυξάνει τη γεωπολιτική σημασία της Κύπρου στην ανατολική Μεσόγειο και σημαίνει μια σημαντική διπλωματική δοκιμασία για την Τουρκία.

Τα μηνύματα των Μπάιντεν και Χριστοδουλίδη αναδεικνύουν μια ισχυρή βούληση προς την κατεύθυνση της μετατροπής της Κύπρου σε μια αξιόπιστη βάση για τις ΗΠΑ στην ανατολική Μεσόγειο», αναφέρει ο δημοσιογράφος.

Σχολιάζει ότι «η εξέλιξη αυτή έχει ιστορική σημασία για τις σχέσεις ΗΠΑ-Κύπρου, δεδομένου ότι είναι η πρώτη επίσημη επίσκεψη ‘Ελληνοκύπριου Προέδρου’ στον Λευκό Οίκο από το 1996. Την τελευταία φορά που είχε φιλοξενηθεί ένας ελληνοκύπριος ηγέτης στο Λευκό Οίκο ήταν ο Γλαύκος Κληρίδης επί προεδρίας Μπιλ Κλίντον.

Το γεγονός ότι ο Μπάιντεν εξέφρασε τη δυσφορία του για την επέμβαση της Τουρκίας στην Κύπρο πριν από 50 χρόνια με τη φράση ‘μια θλιβερή μέρα’ και επανέλαβε την πεποίθησή του σε μια λύση ‘δικοινοτικής, διζωνικής ομοσπονδίας’ τονίζει την εν εξελίξει πολιτική των ΗΠΑ στο θέμα αυτό και σηματοδοτεί ότι η στήριξη προς την ‘ελληνοκυπριακή διοίκηση’ θα εμβαθυνθεί στο διπλωματικό πλαίσιο», αναφέρει.

«Νέα διαδικασία: Αναζήτηση λύσης μέσω τριών επικεφαλίδων»

Σύμφωνα με τον δημοσιογράφο, «η τριμερής συνάντηση 2+1 που πραγματοποιήθηκε στη Νέα Υόρκη από τον Χριστοδουλίδη αποτέλεσε ένα σήμα για μια νέα διαδικασία στην αναζήτηση λύσης του Κυπριακού. Σε αυτό το νέο οδικό χάρτη που διαμορφώνεται υπό την ηγεσία του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρρες, το Κυπριακό θα εξεταστεί κάτω από τρεις κύριες επικεφαλίδες:

Διακυβέρνηση, Ασφάλεια και Εγγυήσεις.

Σε αυτό το πλαίσιο, υπό τον τίτλο της διακυβέρνησης προβλέπεται η διοργάνωση μιας συνάντησης 2+1 με τη συμμετοχή των δύο κοινοτήτων και του ΟΗΕ, μια συνάντηση υπό τον τίτλο της ασφάλειας με τη μορφή 4+1 με τη συμμετοχή της Ελλάδας και της Τουρκίας και μια συνάντηση υπό τον τίτλο των εγγυήσεων με τη μορφή 5+1 με τη συμμετοχή του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ελλάδας, της Τουρκίας και του ΟΗΕ.

Ωστόσο, το γεγονός ότι η Τουρκία και η ΄τδβκ’ δεν έχουν εκφράσει ανοιχτά τις ανησυχίες τους για αυτή τη διαδικασία δημιουργεί μια αδύναμη διπλωματική θέση για την Τουρκία από την αρχή της διαδικασίας».

Στρατηγική των ΗΠΑ για την Κύπρο

Ο Γιουσούφ Κανλί σχολιάζει ότι «ο Μπάιντεν τόνισε ότι η Κύπρος είναι ένας αξιόπιστος σύμμαχος των Ηνωμένων Πολιτειών και έδωσε ένα ισχυρό μήνυμα για την διεύρυνση της εταιρικής τους σχέσης στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας. Ο Χριστοδουλίδης εξέφρασε την επιθυμία της Κύπρου να επεκτείνει τη στρατηγική συνεργασία της με τις Ηνωμένες Πολιτείες στους τομείς της άμυνας, της ενέργειας, της τεχνολογίας και της ανθρωπιστικής βοήθειας, σημειώνοντας ότι η Κύπρος μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μια βάση από πλευράς ανθρωπιστικής βοήθειας και περιφερειακής ασφάλειας. Ιδιαίτερα το γεγονός της παροχής ανθρωπιστικής βοήθειας από τις ΗΠΑ προς την Γάζα διαμέσου της Κύπρου μέσω του σχεδίου Αμάλθεια, αναδεικνύει την αυξανόμενη σημασία της συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών.

Ο Χριστοδουλίδης τόνισε ότι η Κύπρος έχει τη δυνατότητα να αποτελέσει μια στρατηγική βάση για την επίλυση των κρίσεων στην περιοχή και δήλωσε ότι οι σχέσεις της Κύπρου και των ΗΠΑ βρίσκονται σε ‘ιστορικά υψηλά επίπεδα’.

Οι δηλώσεις αυτές δείχνουν ότι η Κύπρος θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στις αμερικανικές στρατηγικές ανθρωπιστικής βοήθειας, στις στρατηγικές ασφάλειας και άμυνας στη Μέση Ανατολή και στην Ανατολική Μεσόγειο».

«Η αδράνεια της Τουρκίας: Διπλωματικό κενό»

«Η Τουρκία είναι σε μια κατάσταση όπου δεν έχει καταφέρει να δώσει μια αποτελεσματική απάντηση σε αυτή τη σημαντική διπλωματική κίνηση. Η Τουρκία, η οποία παρέμεινε σιωπηλή στην πιθανότητα της παραχώρησης της ιδιότητας του κύριου μη ΝΑΤΟϊκού συμμάχου από τις ΗΠΑ στην Κύπρο, βρίσκεται αντιμέτωπη με τον κίνδυνο να απομονωθεί στην περιοχή. Καθώς διακυβεύονται τα αποθέματα υδρογονανθράκων και τα στρατηγικά συμφέροντα στην Ανατολική Μεσόγειο, η αδυναμία της Τουρκίας να αναπτύξει μια στρατηγική απάντηση σε αυτό το ζήτημα ερμηνεύεται ως μια έλλειψη μακροπρόθεσμου οράματος στην εξωτερική πολιτική. Ειδικότερα, η σιωπή απέναντι στα βήματα της Κύπρου για την ενίσχυση της στρατιωτικής συνεργασίας με τις ΗΠΑ και την Ελλάδα ενδέχεται να δημιουργήσει μια σοβαρή έλλειψη όσον αφορά την προστασία των περιφερειακών συμφερόντων της Τουρκίας.

Ο Ναμίκ Ταν, επικεφαλής σύμβουλος του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος του προέδρου σε θέματα εξωτερικής πολιτικής, χαρακτήρισε τη συνάντηση Χριστοδουλίδη-Μπάιντεν ως μια διπλωματική αποτυχία που αποδυναμώνει την επιρροή της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ο Ταν δήλωσε ότι η υποστήριξη της Τουρκίας προς τη Χαμάς και τη Χεζμπολάχ αποδυνάμωσε τη διπλωματική θέση της Τουρκίας ενώπιον των ΗΠΑ και της ΕΕ, και πως αυτή η κατάσταση παρείχε πλεονέκτημα στην Ελλάδα και την Κύπρο.

Ο Tan δήλωσε επίσης ότι η προετοιμασία της Κύπρου για το καθεστώς MNNA προγραμματίζεται εδώ και πολύ καιρό και ότι η Τουρκία στερείται στρατηγικής σκέψης στα διπλωματικά παιχνίδια.

Ο Tan υποστήριξε ότι η Τουρκία διακινδυνεύει τα περιφερειακά της συμφέροντα συνεχίζοντας τη στρατηγική της «να παίζει τάβλι αντί για σκάκι» στη διεθνή σκηνή», αναφέρει.

«Οι επιπτώσεις της προσέγγισης ΗΠΑ-Κύπρου για την Τουρκία»

Σύμφωνα με τον δημοσιογράφο «η προσέγγιση μεταξύ των ΗΠΑ και της ‘ελληνοκυπριακής διοίκησης’ ξεχωρίζει ως μια εξέλιξη που απειλεί τα συμφέροντα της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Η ανύψωση της Κύπρου σε καθεστώς MNNA από τις ΗΠΑ ανοίγει το δρόμο για τη διαμόρφωση μιας ισορροπίας υπέρ της Κύπρου έναντι της Τουρκίας με την επέκταση της αμυντικής συνεργασίας με τις ΗΠΑ. Η άρση του εμπάργκο όπλων από τις ΗΠΑ κατά της ‘ελληνοκυπριακής διοίκησης της Κύπρου’ και η επέκταση των αμυντικών συμφωνιών δείχνουν ότι η Κύπρος μπορεί να διαδραματίσει έναν ρόλο ως μια στρατηγική βάση για τις ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο», αναφέρει.

Ο δημοσιογράφος προσθέτει ότι «η Γκιονούλ Τολ του Ινστιτούτου Μεσανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον αναφέρει ότι οι ΗΠΑ αναζητούν εναλλακτικούς στρατηγικούς εταίρους για την Τουρκία και πως θεωρούν την Τουρκία ως έναν εταίρο που θα μπορούσαν να ‘εγκαταλείψουν’.

Αυτή η εξέλιξη υποδεικνύει ότι η Τουρκία μπορεί να αντιμετωπίσει περισσότερες δυσκολίες στην προστασία των περιφερειακών της συμφερόντων και πως ενδέχεται να ενισχυθούν περαιτέρω οι σχέσεις των ΗΠΑ με την Ελλάδα και την Κύπρο στο πλαίσιο των στρατηγικών της στόχων».

Σύμφωνα με τον δημοσιογράφο, ο «ο‘υπουργόςεΕξωτερικών’ της 'τδβκ' Ταχσίν Ερτουγρουλογλου επισήμανε ότι η προσέγγιση των ΗΠΑ με την ‘ελληνοκυπριακή διοίκηση’ θα βλάψει τα συμφέροντα του ‘τουρκοκυπριακού λαού’.

Δηλώνοντας ότι η λύση της ομοσπονδίας δεν αποτελεί πλέον μια ρεαλιστική επιλογή, ο Ερτουγρούλογλουυποστήριξε ότι είναι απαραίτητο να προχωρήσουμε προς μια λύση δύο κρατών. Οι δηλώσεις αυτές δείχνουν ότι η Τουρκία και η 'δδβκ' θα επιμείνουν περισσότερο σε ένα μοντέλο δύο κρατών στη διαδικασία επίλυσης.

«Ένα σημείο καμπής με προειδοποιητικό χαρακτήρα για την Τουρκία»

Όπως αναφέρει «η επίσκεψη Χριστοδουλίδη στον Λευκό Οίκο έχει έναν σημαντικό προειδοποιητικό χαρακτήρα για την Τουρκία προκειμένου να αναθεωρήσει τη διπλωματική της επιρροή στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η αποτυχία της Τουρκίας να δώσει μια αποδοτική απάντηση σε αυτή την επίσκεψη και η πιθανότητα οι ΗΠΑ να θέσουν την ‘ελληνοκυπριακή διοίκηση’ της Κύπρου ως στρατηγικό εταίρο με καθεστώς MNNA υποδεικνύει ότι η Τουρκία πρέπει να αναπτύξει μια ισχυρή στρατηγική προκειμένου να υπερασπιστεί τα περιφερειακά της συμφέροντα.

Η κριτική του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος για την αδυναμία της Τουρκίας απέναντι στις διπλωματικές προκλήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, όπως εκφράστηκε από τον Ναμίκ Ταν, σηματοδοτεί την ανάγκη της ενίσχυσης των στρατηγικών της εξωτερικής πολιτικής της Τουρκίας.

Η υιοθέτηση μιας προληπτικής πολιτικής για την προστασία των συμφερόντων της Τουρκίας σε αυτή τη νέα ισορροπία δυνάμεων καθίσταται απαραίτητη για την επαναβεβαίωση της επιρροής της στην Ανατολική Μεσόγειο.

Αυτή η στρατηγική προσέγγιση μεταξύ των ΗΠΑ και της Κύπρου θα πρέπει να θεωρηθεί ως ένα σημείο καμπής για την Τουρκία. Η ανάπτυξη μιας μακροπρόθεσμης και στρατηγικής πολιτικής στην Ανατολική Μεσόγειο αποτελεί επιτακτική ανάγκη για την Τουρκία προκειμένου να προστατεύσει τα συμφέροντά της στην περιοχή».