Ενόχληση προκαλεί στην Τουρκία η νέα στατιωτική συμφωνία ανάμεσα στη Γαλλία και την Κυπριακή Δημοκρατία που προβλέπει παρουσία γαλλικών δυνάμεων στο νησί!

Ο Εμανουέλ Μακρόν και ο Νίκος Χριστοδουλίδης ανακοίνωσαν ότι τον Ιούνιο στο Παρίσι θα πέσουν οι υπογραφές για τη συμφωνία που ανοίγει τον δρόμο για γαλλική στρατιωτική παρουσία στην Κύπρο.

«Παίζουν με τη φωτιά» λένε τουρκικοί κύκλοι

Η τουρκική πλευρά αντιδρά έντονα, με αναλυτές να υποστηρίζουν ότι ένα τέτοιο βήμα δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς συμφωνία με τους Τουρκοκύπριους, επικαλούμενοι τις συμφωνίες εγγυήσεων του 1960.

«Δεν αλλάζει ισορροπίες, αλλά ανεβάζει την ένταση»

Ο καθηγητής Χασάν Ουνάλ ρίχνει τους τόνους στο στρατιωτικό σκέλος, αλλά προειδοποιεί για το πολιτικό παιχνίδι: «Η Γαλλία θέλει να δείξει ότι είναι δίπλα σε Ελλάδα και Κύπρο», «Μιλάμε για περιορισμένη παρουσία, κυρίως εκπαιδευτική».

 «Έμμεσο μήνυμα προς την Τουρκία»

Ο απόστρατος πρέσβης Ουλούτς Οζουλκέρ αναφέρει:

«Δεν είναι άμεση στρατιωτική απειλή, αλλά μπορεί να λειτουργήσει ως μήνυμα προς την Άγκυρα»

Φόβοι για κλιμάκωση

Ακόμη πιο αιχμηρός ο απόστρατος στρατηγός Γκιουράι Αλπάρ: «Εξωτερικές δυνάμεις στο νησί αυξάνουν τον κίνδυνο, η περιοχή είναι ήδη εκρηκτική»

Το παρασκήνιο όπως το βλέπει η Άγκυρα

Σύμφωνα με την τουρκική πλευρά, η κίνηση της Γαλλίας συνδέεται με ⁠γεωπολιτική επιρροή, ⁠εξοπλιστικά deals και ενεργειακά συμφέροντα στην ανατολική Μεσόγειο

Εκτιμούν ότι η συμφωνία μπορεί να μην αλλάζει τους στρατιωτικούς συσχετισμούς, όμως ρίχνει λάδι στη φωτιά σε μια ήδη ευαίσθητη περιοχή.

Το Παρίσι απορρίπτει τις τουρκικές απειλές και επιμένει ότι η συμφωνία με τη Λευκωσία είναι «τεχνική διευθέτηση» για ανθρωπιστικές αποστολές

Σκληρή απάντηση στις αντιδράσεις και τις προειδοποιήσεις της Άγκυρας δίνει η Γαλλία για τη στρατιωτική συμφωνία που υπέγραψε με την Κυπριακή Δημοκρατία.

Το Παρίσι ξεκαθαρίζει ότι δεν δημιουργεί στρατιωτική βάση στην Κύπρο και χαρακτηρίζει τη συμφωνία SOFA μια απλή «τεχνική διευθέτηση», η οποία θα επιτρέπει την παρουσία γαλλικού στρατιωτικού προσωπικού στο νησί για ανθρωπιστικές επιχειρήσεις και απομακρύνσεις αμάχων από εμπόλεμες περιοχές.

Γαλλική διπλωματική πηγή, μιλώντας στην τουρκική ιστοσελίδα Türkiye Today, απέρριψε ουσιαστικά τις τουρκικές αιτιάσεις ότι η συμφωνία παραβιάζει το διεθνές δίκαιο και τις Συνθήκες του 1960 για την Κύπρο.

«Πρόκειται για τεχνική συμφωνία και όχι για συμφωνία στρατιωτικής βάσης», ήταν το σαφές μήνυμα της γαλλικής πλευράς.

«Ασπίδα» του Παρισιού στη συμφωνία

Σύμφωνα με τη γαλλική πηγή, η συμφωνία δημιουργεί το νομικό πλαίσιο για την παρουσία γαλλικών δυνάμεων στην Κύπρο, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης αμυντικής συνεργασίας.

Θα διευκολύνει, μεταξύ άλλων, τις υπερπτήσεις, τις ενδιάμεσες στάσεις στρατιωτικών μέσων και τις επιχειρήσεις απομάκρυνσης πολιτών από περιοχές κρίσης στη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο.

Το Παρίσι υποστηρίζει ότι η συμφωνία ενισχύει την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία και τη συλλογική ικανότητα αντιμετώπισης περιφερειακών κρίσεων.

Οι απειλές της Άγκυρας

Η Τουρκία είχε ανεβάσει κατακόρυφα τους τόνους, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία παράνομη και προειδοποιώντας ότι οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις διαθέτουν «τη δύναμη και την αποφασιστικότητα να δώσουν την πιο σκληρή απάντηση» σε ενέργειες που, όπως ισχυρίζεται, απειλούν την ασφάλεια των Τουρκοκυπρίων.

Η Γαλλία, ωστόσο, απορρίπτει το σενάριο ότι η συμφωνία στρέφεται κατά της Τουρκίας.

Μάλιστα, η γαλλική διπλωματική πηγή υπενθύμισε ότι η Κύπρος χρησιμοποιήθηκε και στο παρελθόν ως κόμβος για την επιστροφή Γάλλων πολιτών από το Ισραήλ, ενώ τόνισε ότι το Παρίσι παραμένει έτοιμο να στηρίξει όλους τους συμμάχους του σε περιόδους κρίσης.

Η συμφωνία που εξόργισε την Τουρκία

Η συμφωνία υπογράφηκε στις 8 Ιουνίου από τη Γαλλίδα υπουργό Ενόπλων Δυνάμεων Κατρίν Βοτρέν και τον υπουργό Άμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας Βασίλη Πάλμα.

Η Άγκυρα βλέπει στη συμφωνία νέα ενίσχυση της στρατιωτικής παρουσίας της Γαλλίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Το Παρίσι, από την πλευρά του, επιμένει ότι πρόκειται αποκλειστικά για ένα νομικό και τεχνικό πλαίσιο συνεργασίας.

«Νέα εποχή» στην Κύπρο βλέπουν τα τουρκικά πρωτοσέλιδα μετά τις «εκλογές» στα κατεχόμενα, με κοινό σημείο την προβολή του συγχαρητηρίου μηνύματος του Τούρκου Προέδρου Ταγίπ Ερντογάν προς τον νέο «πρόεδρο» Τουφάν Ερχιουρμάν. Αντίθετα, ο ακροδεξιός εταίρος του, Ντεβλέτ Μπαχτσελί, δεν τον συνεχάρη, ζητώντας μάλιστα «ακύρωση» των «εκλογών» και ένταξη του ψευδοκράτους στην Τουρκία, απορρίπτοντας κάθε συζήτηση για ομοσπονδία.

Χουριέτ:

Με τίτλο «Στην Κύπρο κέρδισε ο Ερχιουρμάν», κάνει λόγο για «έκπληξη στις εκλογές των Τουρκοκυπρίων που είχαν χαρακτήρα δημοψηφίσματος». Γράφει ότι «οι ψηφοφόροι προτίμησαν τον Ερχιουρμάν που στηρίζει την ομοσπονδία με τους Ελληνοκυπρίους, αντί για τον Ερσίν Τατάρ που υποστηρίζει λύση δύο κρατών». Προσθέτει ότι ο νέος «πρόεδρος» δήλωσε πως «στα θέματα εξωτερικής πολιτικής θα υπάρχει συνεννόηση με την Τουρκία» και επισημαίνει τη δήλωση Μπαχτσελί πως «η ‘τδβκ’ πρέπει να ενταχθεί στην Τουρκία».

Σαμπάχ:

Με τον τίτλο «Εποχή Τουφάν Ερχιουρμάν στις ‘τδβκ’», υπογραμμίζει τη συγχαρητήρια δήλωση του Ερντογάν. Ο αρθρογράφος Γιαβούζ Ντονάτ αποκαλύπτει ότι ο Ερχιουρμάν του είχε πει πρόσφατα στα κατεχόμενα: «Αν εκλεγώ, θα πορευθούμε μαζί με την Άγκυρα. Όταν ήμουν ‘πρωθυπουργός’, συνεργάστηκα αρμονικά με τον Ερντογάν — το ίδιο θα κάνω και τώρα».

Σοζτζού:

Επιλέγει πιο αιχμηρό τίτλο: «Υπόγειο κύμα στην Κύπρο». Σημειώνει ότι «ο υποψήφιος της αντιπολίτευσης Ερχιουρμάν κέρδισε, ενώ ο υποστηριζόμενος από το ΑΚΡ Ερσίν Τατάρ υπέστη βαριά ήττα», κάνοντας λόγο για «αλλαγή πορείας υπέρ της ομοσπονδίας».

Τζουμχουριέτ:

Απλός και χαρακτηριστικός τίτλος: «Εποχή Ερχιουρμάν».

Τουρκίγε:

Δίνει έμφαση στο μήνυμα του Ερχιουρμάν ότι «Δεν λαμβάνουμε αποφάσεις χωρίς την Τουρκία».

Γενί Σαφάκ και Ακσάμ:

Και οι δύο με τίτλο «Εποχή Ερχιουρμάν στην ‘τδβκ’», προβάλλουν το μήνυμα συνεργασίας με την Άγκυρα.

Μιλλιέτ:

Συνοψίζει με τίτλο «Νέα σελίδα στη βόρεια Κύπρο».

Η γενική εικόνα στα τουρκικά μέσα είναι συγκρατημένη αλλά θετική· αποδέχονται το αποτέλεσμα και μεταδίδουν το μήνυμα ότι ο Ερχιουρμάν επιδιώκει να διατηρήσει στενή σχέση με την Άγκυρα — παρά τη στήριξή του στην ομοσπονδιακή λύση του Κυπριακού.

Ανησυχία και έντονα ερωτήματα προκαλεί, σύμφωνα με δημοσίευμα της εθνικιστικής εφημερίδας Αϊντινλίκ, η στάση της Άγκυρας στο Κυπριακό μετά τις πρόσφατες εξελίξεις στα κατεχόμενα. Όπως επισημαίνεται, μετά τις «εκλογές» στα κατεχόμενα και την ανάδειξη του Τουρκοκύπριου ηγέτη Τουφάν Ερχουρμάν, το αφήγημα της «λύσης δύο κρατών» και της διεθνούς αναγνώρισης φαίνεται να έχει περάσει σε δεύτερο πλάνο, ενώ καταγράφεται κινητικότητα για επιστροφή σε διαπραγματεύσεις υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.

Στο δημοσίευμα σημειώνεται ότι, την ώρα που εντείνονται οι γεωπολιτικές πιέσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, η προβολή του ‘ζητήματος των κατεχομένων’ στο διεθνές περιβάλλον θεωρείται κρίσιμη. Ωστόσο, παρατηρείται απουσία δημόσιων τοποθετήσεων από την τουρκική κυβέρνηση, γεγονός που ερμηνεύεται ως «σιωπή» με πολιτικό βάρος.

Απουσία της διατύπωσης «δύο κρατών» από επίσημες τοποθετήσεις

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις πρόσφατες ομιλίες του Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν και του Τούρκου Υπουργού Εθνικής Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ στην τουρκική Εθνοσυνέλευση. Και οι δύο αναφέρθηκαν στην ανάγκη άρσης των περιορισμών εις βάρος των Τουρκοκυπρίων και στην «κυριαρχική ισότητα» και το «ίσο διεθνές καθεστώς», χωρίς ωστόσο να χρησιμοποιήσουν ρητά τη διατύπωση «λύση δύο κρατών», η οποία τα τελευταία χρόνια αποτελούσε βασικό άξονα της τουρκικής ρητορικής.

Κυβερνητικές πηγές που επικαλείται η Αϊντινλίκ κάνουν λόγο για «αναπόφευκτη ρητορική χαλάρωση» μετά την αλλαγή ηγεσίας στα κατεχόμενα, υποστηρίζοντας ότι δεν πρόκειται για αλλαγή στρατηγικής, αλλά για τακτική προσαρμογή.

Ερωτήματα για τη στάση της Άγκυρας

Ο εκδότης της εφημερίδας Βολκάν και περιπλανώμενος πρέσβης των κατεχομένων, Χουσεΐν Ματζίτ Γιουσούφ, θέτει ανοιχτά το ερώτημα αν η σιωπή της Άγκυρας συνιστά σιωπηρή αποδοχή ή απλώς στρατηγική αναμονή, σημειώνοντας ότι στις επαφές του Τουφάν Ερχουρμάν με την ελληνοκυπριακή πλευρά προβάλλονται μηνύματα περί «ομοσπονδιακής λύσης».

Κατά τον ίδιο, υπάρχουν τρία πιθανά σενάρια: ελεγχόμενη μείωση της έντασης στη ρητορική λόγω διεθνών πιέσεων, τακτική διαφοροποίηση λόγου χωρίς αλλαγή στόχου ή, στο πιο κρίσιμο ενδεχόμενο, σταδιακή μετατόπιση πολιτικής χωρίς σαφή δημόσια τοποθέτηση.

«Η ασάφεια ευνοεί την άλλη πλευρά»

Στο δημοσίευμα υπογραμμίζεται ότι η έλλειψη σαφών μηνυμάτων μπορεί να ερμηνευθεί από την ελληνοκυπριακή πλευρά και διεθνείς παράγοντες ως ένδειξη υποχώρησης, δημιουργώντας –όπως αναφέρεται– πρόσθετη πίεση. Η ανάγκη, σύμφωνα με την Αϊντινλίκ, δεν είναι η όξυνση της ρητορικής, αλλά η καθαρότητα των θέσεων, ώστε να αποφεύγονται παρερμηνείες σε ένα ζήτημα με έντονο ιστορικό και γεωπολιτικό φορτίο.

Σενάρια πολέμου, κυβερνοεπιθέσεων και… Κύπρου σε ρόλο «προκεχωρημένου φυλακίου του Ισραήλ» κυριαρχούν στην τουρκική δημόσια συζήτηση. Σε εκπομπή του καναλιού gdh TV οι αναλυτές Ραγίπ Σοϊλού, Γιαχγιά Μποστάν και Τζουνέιτ Πολάτ άνοιξαν όλα τα μέτωπα, «δείχνοντας» Ελλάδα και Κύπρο ως κομμάτι ενός μεγάλου γεωπολιτικού παιχνιδιού.

«ΝΑΤΟ δεν θα προστατεύσει την Τουρκία»

Ο Σοϊλού δήλωσε ξεκάθαρα ότι σε πιθανή σύγκρουση με το Ισραήλ «όλοι λένε πως το ΝΑΤΟ δεν θα προστατεύσει την Τουρκία». Ο Μποστάν πήγε παραπέρα, λέγοντας πως η πραγματική απειλή θα είναι κυβερνοεπιθέσεις και «κινήσεις μέσω Κύπρου και Ελλάδας».

Η «παράδοση» της Κυπριακής Δημοκρατίας

«Η Νότια Κύπρος έχει παραδοθεί στο Ισραήλ», τόνισε ο Μποστάν. «Όλα τα όπλα και οι μυστικές επιχειρήσεις περνούν από εκεί. Έχουν αρχίσει να αγοράζουν γη. Το ίδιο προσπαθούν και στον βορρά».

Ο Σοϊλού συμπλήρωσε δηκτικά: «Αν παίρνουν στον βορρά, γιατί να μην πάρουν και στον νότο;».

Λιβύη και φόβοι για Ελλάδα

Στο στόχαστρο βρέθηκε και η τουρκο-λιβυκή συμφωνία για τις θαλάσσιες ζώνες. Οι αναλυτές κατηγόρησαν την Αθήνα ότι «κινητοποίησε Αμερικανούς, Αιγύπτιους και Ευρωπαίους για να μπλοκάρει την επικύρωση της συμφωνίας», αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα ότι η Ελλάδα βλέπει τον κίνδυνο «στρατηγικής απομόνωσης» στην Ανατολική Μεσόγειο.

Με τίτλο «Η Τουρκία δεν διαπραγματεύεται με κανέναν στην Ανατολική Μεσόγειο», ο γνωστός Τούρκος αρθρογράφος Ερσόι Ντεντέ στη φιλοκυβερνητική εφημερίδα Ντιριλίς Ποστάσι (Diriliş Postası) εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση στις πληροφορίες του αμερικανικού Washington Examiner, σύμφωνα με τις οποίες η κυβέρνηση Τραμπ ετοιμάζει πρόταση προς την Άγκυρα για μείωση της στρατιωτικής παρουσίας στην Κύπρο με αντάλλαγμα αμυντικά και ενεργειακά deals.

Ο Ντεντέ απαντά οργισμένα:

«Αν αυτό είναι αλήθεια, ας το ξέρουν: η Τουρκική Δημοκρατία δεν παζαρεύει ούτε σπιθαμή από τα κυριαρχικά της δικαιώματα στην Ανατολική Μεσόγειο!»

«Η Κύπρος δεν είναι βάση, είναι η τιμή του έθνους»

Ο αρθρογράφος γράφει πως «οι Τούρκοι στρατιώτες δεν πήγαν στην Κύπρο το 1974 για προσωρινή αποστολή», αλλά «για να μείνουν, προστατεύοντας τη ζωή και την αξιοπρέπεια ενός λαού».

Και συνεχίζει:

«Το να προσφέρει κανείς ανταλλαγή αυτής της παρουσίας με εμπορικές συμφωνίες δεν είναι διπλωματία – είναι αλαζονεία και ύβρις».

«Δεν θα αποχωρήσουμε – ούτε ένα μέτρο!»

Κατά τον Ντεντέ, η στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας στην Κύπρο αποτελεί τον πυλώνα ισορροπίας στην Ανατολική Μεσόγειο.

«Η απόσυρση στρατευμάτων δεν θα ήταν αποχώρηση από το νησί, αλλά παραίτηση από την κυριαρχία», γράφει χαρακτηριστικά.

«Η Άγκυρα στήνει το τραπέζι – δεν κάθεται σε αυτό»

Ο Τούρκος δημοσιογράφος τονίζει ότι η Άγκυρα «δεν παίρνει εντολές από κανέναν»:

«Η νομιμότητά μας πηγάζει από τη δική μας ιστορία και τη δύναμή μας. Δεν είμαστε χώρα που κάθεται στο τραπέζι της Ανατολικής Μεσογείου — είμαστε η χώρα που το στήνει!».

Σύμφωνα με τον ίδιο, η Τουρκία αποφασίζει ποια ενεργειακή γραμμή θα περάσει από τις θάλασσές της, «όχι η Ουάσινγκτον, όχι οι Βρυξέλλες, σίγουρα όχι η Αθήνα».

«Κόκκινη γραμμή τα στρατεύματα»

Ο Ντεντέ κλείνει με το πιο αιχμηρό μήνυμα:

«Τα τουρκικά στρατεύματα δεν θα φύγουν από την Κύπρο. Η ασφάλεια των Τουρκοκυπρίων είναι η κόκκινη γραμμή της Τουρκίας. Όποιος τη διασχίσει, θα ταράξει όχι μόνο την ειρήνη της Άγκυρας, αλλά όλης της περιοχής.»

Και καταλήγει:

«Η κυριαρχία της Τουρκίας δεν είναι αντικείμενο διαπραγμάτευσης. Υπερασπίζεται στη θάλασσα, στη στεριά και στο νησί!»