Η Κύπρος και το Αιγαίο δεν αποτελούν πλέον απλώς διαφορές κυριαρχίας μεταξύ της Τουρκίας και της Ελλάδας, αλλά έχουν μετατραπεί σε ζητήματα που βρίσκονται στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής ασφάλειας και της γεωπολιτικής της Ανατολικής Μεσογείου. Αυτό υποστηρίζει σε ανάλυσή του στο Forbes Τουρκίας ο Μεχμέτ Ογούττσου, εκτιμώντας ότι η Άγκυρα καλείται να αναθεωρήσει τη στρατηγική της απέναντι στις νέες διεθνείς ισορροπίες.
Σύμφωνα με τον αρθρογράφο, η Τουρκία αντιμετώπιζε επί χρόνια την Κύπρο και το Αιγαίο ως διμερείς διαφορές με την Ελλάδα ή ως πολιτική διαμάχη μεταξύ Τουρκοκυπρίων και Ελληνοκυπρίων. Ωστόσο, όπως σημειώνει, οι εξελίξεις των τελευταίων ετών έχουν μεταβάλει το πλαίσιο, καθώς τα ζητήματα αυτά συνδέονται πλέον με την πολιτική διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τη νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας που διαμορφώθηκε μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία, την ενεργειακή αντιπαράθεση στην Ανατολική Μεσόγειο και το μέλλον της νότιας πτέρυγας του ΝΑΤΟ.
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι, πέρα από την Αθήνα και τη Λευκωσία, ολοένα και μεγαλύτερο ρόλο στη διαμόρφωση των εξελίξεων διαδραματίζουν οι Βρυξέλλες, η Ουάσιγκτον, το Παρίσι και το Τελ Αβίβ, γεγονός που, όπως αναφέρει, μετατρέπει την Κύπρο και το Αιγαίο από διμερή ζητήματα σε μέρος της ευρωπαϊκής και περιφερειακής γεωπολιτικής.
«Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της Ελλάδας είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση»
Στην ανάλυσή του, ο Ογούττσου εκτιμά ότι το σημαντικότερο πλεονέκτημα της Ελλάδας δεν είναι η στρατιωτική της ισχύς, αλλά η συμμετοχή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Όπως αναφέρει, η Αθήνα έχει τη δυνατότητα να μεταφέρει τις ελληνοτουρκικές διαφορές στην ευρωπαϊκή ατζέντα, ενώ η ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ΕΕ το 2004 άλλαξε οριστικά τις ισορροπίες, καθώς το Κυπριακό αντιμετωπίζεται πλέον, στην πράξη, ως ζήτημα που αφορά και την ίδια την Ένωση.
Κατά τον αρθρογράφο, η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία παρουσιάζουν τις θέσεις τους για τις θαλάσσιες ζώνες, τα 12 ναυτικά μίλια και το Κυπριακό όχι μόνο ως εθνικές επιδιώξεις, αλλά και ως ζητήματα ευρωπαϊκής κυριαρχίας, ασφάλειας των συνόρων και εφαρμογής του διεθνούς δικαίου.
Παράλληλα, σημειώνει ότι η απόφαση της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης του 1995 περί casus belli προβάλλεται στην Ευρώπη ως στρατιωτική απειλή κατά κράτους-μέλους της ΕΕ, ενώ η Άγκυρα τη θεωρεί αποτρεπτικό μέτρο που απορρέει από τις ιδιαίτερες γεωγραφικές συνθήκες του Αιγαίου.
«Δεν αρκεί να θεωρείς ότι έχεις δίκιο»
Ο Μεχμέτ Ογούττσου υποστηρίζει ακόμη ότι το διεθνές περιβάλλον γίνεται ολοένα πιο σύνθετο και ανταγωνιστικό για την Τουρκία και ότι η στρατιωτική ισχύς από μόνη της δεν επαρκεί.
Όπως αναφέρει, το βασικό ερώτημα για την Άγκυρα δεν είναι πλέον ποια είναι η πολιτική της για την Κύπρο, αλλά πώς θα ενισχύσει τη διπλωματική της επιρροή, την οικονομική της ισχύ και το στρατηγικό της περιθώριο κινήσεων, διατηρώντας παράλληλα την αποτρεπτική της ικανότητα.
«Το να έχεις δίκιο είναι σημαντικό, όμως στο σημερινό διεθνές σύστημα αυτό δεν αρκεί από μόνο του. Αν δεν μπορείς να στηρίξεις τις θέσεις σου με ισχυρή διπλωματία, οικονομική ισχύ, δημόσια διπλωματία, τεχνολογία και αξιόπιστες συμμαχίες, γίνεται όλο και δυσκολότερο να γίνουν αποδεκτές», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Ο αρθρογράφος εκτιμά, τέλος, ότι η επικείμενη Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα αποτελεί ευκαιρία για την Τουρκία να παρουσιάσει μια πιο ενεργητική στρατηγική, υποστηρίζοντας ότι η χώρα πρέπει να επιδιώξει όχι μόνο να αντιδρά στις εξελίξεις, αλλά και να διαμορφώνει την περιφερειακή ατζέντα.
