Μετά το γιαούρτι, τον μπακλαβά και τον χορόν, τώρα οι Τούρκοι ανοίγουν μέτωπο και για το… ζεϊμπέκικο!

Η Ελλάδα ετοιμάζεται για ρεκόρ Γκίνες με χιλιάδες άτομα να χορεύουν «ζεϊμπέκικο» και στην Τουρκία έχει σημάνει συναγερμός, με τη Μιλλιέτ να μιλά για προσπάθεια «οικειοποίησης» του χορού.

Το θέμα προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στην Άγκυρα, με τον καλλιτεχνικό διευθυντή της Κρατικής Ομάδας Παραστατικών Τεχνών της Άγκυρας και αντιπρόεδρο της Τουρκικής Ομοσπονδίας Παραδοσιακών Χορών, Σονέρ Σατί, να εξαπολύει βολές κατά της Ελλάδας.

«Προσπαθούν να θολώσουν ακόμη και τον χώρο του πολιτισμού και της τέχνης», δήλωσε χαρακτηριστικά στη Μιλλιέτ, υποστηρίζοντας ότι το τουρκικό ζεϊμπέκικο διαφέρει από το ελληνικό «ζεϊμπέκικο».

Ο ίδιος θύμισε ότι, όπως υποστηρίζει, η Ελλάδα είχε επιχειρήσει στο παρελθόν να «οικειοποιηθεί» και τον χορόν, αποκαλύπτοντας μάλιστα ότι η Τουρκία ετοιμάζει απάντηση με… 5.000 χορευτές σε νέα προσπάθεια για ρεκόρ Γκίνες!

Σύμφωνα με τον Σατί, στις 28 Ιουνίου θα διοργανωθεί μεγάλη εκδήλωση με το σύνθημα «Ο χορόν είναι δικός μας», ενώ στην Άγκυρα ετοιμάζεται και επίδειξη με 2.000 χορευτές ζεϊμπέκικου, την οποία χαρακτήρισε «στρατό ζεϊμπέκικου».

Η τουρκική εφημερίδα συνδέει τη νέα πολιτιστική διαμάχη με τις γνωστές ελληνοτουρκικές κόντρες γύρω από το γιαούρτι, τον μπακλαβά, τον καφέ, το τζατζίκι, τον ντολμά και τον γύρο, υποστηρίζοντας ότι η «μάχη της παράδοσης» μεταξύ των δύο χωρών δεν τελειώνει ποτέ.

Με ξεκάθαλη διατήρηση του casus belli κατά της Ελλάδας και με νέες εξουσίες για δημιουργία «ειδικού καθεστώτος» θαλάσσιων περιοχών στο Αιγαίο προχωρά το νέο τουρκικό νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα», σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα της Μιλλιέτ.

Το υπό επεξεργασία σχέδιο, το οποίο αναμένεται να φτάσει σύντομα στην τουρκική Βουλή, διατηρεί πλήρως την απόφαση του 1995 περί casus belli, δηλαδή την απειλή πολέμου σε περίπτωση που η Ελλάδα επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο.

Η τουρκική εφημερίδα σημειώνει μάλιστα ότι «η αντίθεση της Τουρκίας στα 12 μίλια προστατεύεται ισχυρά και στη νέα ρύθμιση», ενώ στο Αιγαίο παραμένει ως βάση το όριο των 6 ναυτικών μιλίων.

Την ίδια ώρα, το νομοσχέδιο δίνει στον Τούρκο Πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν τη δυνατότητα να ανακηρύσσει «ειδικού καθεστώτος» θαλάσσιες περιοχές ακόμη και σε περιοχές όπου δεν έχει ανακηρυχθεί ΑΟΖ.

Σύμφωνα με τη Μιλλιέτ, οι περιοχές αυτές θα μπορούν να χρησιμοποιούνται για αλιεία, θαλάσσια προστασία και άλλες δραστηριότητες, με το δημοσίευμα να υποστηρίζει ότι έτσι ανοίγει «πεδίο ελιγμών» απέναντι σε ελληνικά «τετελεσμένα», κάνοντας σαφή αναφορά και στα ελληνικά σχέδια για θαλάσσια πάρκα.

Το σχέδιο προβλέπει ακόμη ότι ο Τούρκος Πρόεδρος θα έχει αρμοδιότητα και για τον καθορισμό των ορίων των θαλάσσιων ζωνών δικαιοδοσίας, κάτι που τουρκικά δημοσιεύματα παρουσιάζουν ως σημαντικό εργαλείο για τη διαχείριση του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου.

Παράλληλα, η Άγκυρα ξεκαθαρίζει ότι δεν αλλάζει τίποτα σε ό,τι αφορά τη Σύμβαση του Μοντρέ, ενώ επαναλαμβάνει τη θέση ότι τα Στενά του Βοσπόρου, τα Δαρδανέλλια και η Θάλασσα του Μαρμαρά αποτελούν εσωτερικά ύδατα της Τουρκίας.

Ακολουθεί ολόκληρο το δημοσίευμα Μιλλιέτ:

5 ερωτήσεις για το σχέδιο «Γαλάζια Πατρίδα»

Η επεξεργασία του νομοσχεδίου για τη «Γαλάζια Πατρίδα», το οποίο σχετίζεται με το πεδίο αρμοδιοτήτων πολλών υπουργείων και έχει υψηλή διάσταση εθνικής ασφάλειας, πραγματοποιήθηκε μέσω ενός μοντέλου εργασίας που αποτρέπει συγκρούσεις αρμοδιοτήτων.

Στο πλαίσιο του οράματος που έθεσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σχετικά με τα θαλάσσια ζητήματα, στη διαδικασία συμπεριλήφθηκαν, πέραν των κρατικών θεσμών, πανεπιστήμια, καθώς και πρώην γραφειοκράτες και ειδικοί. Το κοινό θεσμικό πλαίσιο αυτής της δομής διαμορφώθηκε στο Εθνικό Ερευνητικό Κέντρο Ναυτικού Δικαίου (DEHUKAM), το οποίο λειτουργεί στο πλαίσιο του Πανεπιστημίου Άγκυρας και έχει καταστεί εθνικό κέντρο. Στο Διοικητικό Συμβούλιο του DEHUKAM, του οποίου διευθυντής είναι ο Μουσταφά Μπασκάρα, συμμετέχουν εκπρόσωποι διαφόρων υπουργείων, καθώς και της πανεπιστημιακής και επιχειρηματικής κοινότητας.

5 ερωτήσεις – 5 απαντήσεις

Οι πέντε βασικές ερωτήσεις που προκύπτουν από το σχέδιο νόμου για τη «Γαλάζια Πατρίδα» και οι απαντήσεις τους συνοψίζονται ως εξής:

1- Γιατί κρίθηκε αναγκαία μια νέα νομοθετική ρύθμιση;

Σε αντίθεση με όσα υποστηρίζουν ορισμένοι κύκλοι, η εν λόγω νομοθετική ρύθμιση δεν προετοιμάστηκε μόνο λόγω των διαφορών με την Ελλάδα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Σήμερα οι θάλασσες, πέραν της αλιείας, δημιουργούν για τα κράτη και μια «γαλάζια οικονομία» λόγω των φυσικών πόρων στον θαλάσσιο βυθό. Στην Τουρκία, ο Νόμος περί Τουρκικών Χωρικών Υδάτων θεσπίστηκε για πρώτη φορά στις 25 Μαΐου 1964. Το 1982 εκδόθηκε νέος Νόμος περί Τουρκικών Χωρικών Υδάτων. Η Τουρκία καθόρισε τα όρια της υφαλοκρηπίδας με όλους τους γείτονές της στη Μαύρη Θάλασσα. Στην Ανατολική Μεσόγειο, υπέγραψε συμφωνίες θαλάσσιων ζωνών δικαιοδοσίας με την ‘τδβκ’ και τη Λιβύη και τις κοινοποίησε στα Ηνωμένα Έθνη. Επειδή τα ισχύοντα χωρικά ύδατα έχουν μείνει πίσω από τις σύγχρονες εξελίξεις, εκπονήθηκε νέο σχέδιο νόμου για τη «Γαλάζια Πατρίδα» στο πλαίσιο των αναγκών της Τουρκίας. Αναμένεται ότι μετά τη γιορτή Μπαϊραμιού θα δοθεί η τελική του μορφή στη Βουλή και θα μετατραπεί σε νόμο.

2- Θα αλλάξει το εύρος των τουρκικών χωρικών υδάτων;

Η Τουρκία εφαρμόζει σήμερα εύρος χωρικών υδάτων 12 ναυτικών μιλίων στη Μαύρη Θάλασσα και στη Μεσόγειο. Στο Αιγαίο, τα χωρικά ύδατα είναι 6 ναυτικά μίλια. Στο σχέδιο διατηρείται επίσης ως βάση το όριο των 6 μιλίων. Ωστόσο, η Τουρκία θα μπορεί, με απόφαση του Προέδρου της Δημοκρατίας, να επεκτείνει το εύρος των χωρικών υδάτων στα 12 μίλια. Για το θέμα αυτό παρέχεται εξουσιοδότηση στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

3- Θα συνεχιστεί το «Casus Belli» στο Αιγαίο;

Μετά την πρωτοβουλία της Ελλάδας να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στο Αιγαίο στα 12 μίλια, η τουρκική Βουλή είχε λάβει το 1995 την απόφαση «Casus Belli», με την οποία διακήρυξε ότι η εφαρμογή ενός τέτοιου μέτρου θα αποτελούσε αιτία πολέμου. Οι λόγοι του τουρκικού «Casus Belli» στο Αιγαίο διατηρούνται και στη νέα ρύθμιση. Η αντίθεση της Τουρκίας στα 12 μίλια στο Αιγαίο διατηρείται επίσης ισχυρά και στη νέα ρύθμιση.

4- Τι νέα μέτρα εισάγει η ρύθμιση απέναντι σε τετελεσμένα της Ελλάδας, όπως τα θαλάσσια πάρκα;

Στο νέο σχέδιο παρέχεται στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας η εξουσία να ανακηρύσσει, σε περιοχές όπου δεν έχει ανακηρυχθεί Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη, ειδικού καθεστώτος θαλάσσιες περιοχές για αλιεία, θαλάσσια προστασία και άλλους σκοπούς. Αυτό θα προσφέρει στην Τουρκία τόσο ένα πεδίο ελιγμών όσον αφορά τα δικαιώματά της στη θάλασσα όσο και απέναντι σε τετελεσμένα της Ελλάδας. Ακόμη και στο Αιγαίο, όπου δεν έχει ανακηρυχθεί ΑΟΖ, θα μπορούν να ανακηρύσσονται από τον Πρόεδρο ειδικού καθεστώτος θαλάσσιες περιοχές.

Η ρύθμιση παρέχει στον Πρόεδρο και μία ακόμη σημαντική εξουσία. Το σχέδιο καθορίζει τους βασικούς κανόνες για τον προσδιορισμό του εύρους και των ορίων των τουρκικών θαλάσσιων ζωνών δικαιοδοσίας. Παράλληλα όμως παρέχει και στην Προεδρία της Δημοκρατίας εξουσία σχετικά με τον καθορισμό αυτών των ορίων. Στο σχέδιο υπάρχει πρόβλεψη ότι το όριο των θαλάσσιων ζωνών δικαιοδοσίας θα μετράται ξεκινώντας από τη γραμμή βάσης. Ο νόμος και οι εξουσίες περιέχουν τη δυνατότητα να ανοίξουν σημαντικό πεδίο για την τουρκική διπλωματία όσον αφορά τη de facto και νομική διαχείριση περιοχών στο Αιγαίο.

5- Θα υπάρξει αλλαγή στην εφαρμογή της Σύμβασης του Μοντρέ για τα Στενά;

Όχι, οι διατάξεις της Σύμβασης του Μοντρέ για τα Στενά θα συνεχίσουν να εφαρμόζονται. Με το σχέδιο ενισχύεται η προσέγγιση ότι τα Τουρκικά Στενά (Βόσπορος Κωνσταντινούπολης και Στενά των Δαρδανελίων) καθώς και η Θάλασσα του Μαρμαρά αποτελούν εσωτερικά ύδατα της Τουρκίας.

Σε νέα νομοθετική κίνηση για τις θαλάσσιες ζώνες σε Αιγαίο, Ανατολική Μεσόγειο και Μαύρη Θάλασσα προχωρά η Άγκυρα, με το κυβερνών ΑΚΡ να ετοιμάζει σχέδιο νόμου που αναμένεται να κατατεθεί στην τουρκική Εθνοσυνέλευση μετά το Κουρμπάν Μπαϊράμι που τελειώνει στις 30 Μαϊου.

Σύμφωνα με το πρακτορείο Άνκα, το σχέδιο αφορά τις τουρκικές «θαλάσσιες δικαιοδοσίες», τις Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες και την υφαλοκρηπίδα, ενώ στις εργασίες συμμετέχουν το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών, η Διοίκηση Ναυτικών Δυνάμεων και η Ακτοφυλακή.

Κυβερνητικοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι πρόκειται για «θεμελιώδη νόμο» με τον οποίο η Τουρκία θα καθορίσει το πλαίσιο εφαρμογής των δικών της κανόνων στις περιοχές που θεωρεί ζώνες δικαιοδοσίας της.

Το δημοσίευμα αναφέρει ότι το σχέδιο βρίσκεται ακόμη υπό επεξεργασία, ωστόσο ο στόχος είναι να φτάσει στο τουρκικό κοινοβούλιο αμέσως μετά την εορταστική περίοδο.

Την ίδια ώρα, το ΑΚΡ ετοιμάζει και άλλες νομοθετικές παρεμβάσεις, μεταξύ των οποίων αλλαγές για τον Τουρκικό Ερυθρό Ημισέληνο, το υπουργείο Άμυνας και πρόγραμμα ενίσχυσης της απασχόλησης νέων ηλικίας 18–25 ετών.

Νέο βήμα στη στρατηγική της λεγόμενης «Γαλάζιας Πατρίδας» κάνει η Άγκυρα, καθώς πανεπιστημιακό κέντρο θαλάσσιου δικαίου παρουσίασε προσχέδιο νόμου για τις τουρκικές θαλάσσιες ζώνες, με την τουρκική προεδρία να δηλώνει πως το κείμενο μπορεί να γίνει σύντομα νόμος του κράτους.

Το προσχέδιο νόμου για τις τουρκικές θαλάσσιες ζώνες ετοίμασε το Εθνικό Ερευνητικό Κέντρο Θαλάσσιου Δικαίου του Πανεπιστημίου Άγκυρας (DEHAKUM), όπως αποκαλύπτει το τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων ΙΗΑ.

Ο αντιπρόεδρος του Συμβουλίου Ασφάλειας και Εξωτερικής Πολιτικής της τουρκικής προεδρίας, Τσαγρί Ερχάν, εμφανίστηκε βέβαιος ότι το σχέδιο «θα μετατραπεί σύντομα σε πρόταση και στη συνέχεια σε νόμο», χαρακτηρίζοντάς το μάλιστα «νόμο της Γαλάζιας Πατρίδας».

Σύμφωνα με τους συντάκτες του κειμένου, στόχος είναι να καθοριστούν με σαφήνεια οι τουρκικές θαλάσσιες αρμοδιότητες και να ενισχυθούν οι τουρκικές θέσεις σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η δήλωση του διευθυντή του κέντρου, Μουσταφά Μπασκαρά, ο οποίος είπε πως η «Γαλάζια Πατρίδα» δεν περιορίζεται μόνο στις θάλασσες γύρω από την Τουρκία, αλλά επεκτείνεται «σε όλες τις θάλασσες όπου μπορεί να φτάσει πλοίο με τουρκική σημαία».

Ο καθηγητής Γιουτζέλ Ατζέρ υποστήριξε ότι το προσχέδιο δεν έχει στόχο να δημιουργήσει ένταση με την Ελλάδα, αλλά να αποτελέσει πλαίσιο επίλυσης διαφορών στο Αιγαίο. Παράλληλα, επανέλαβε τη γνωστή τουρκική θέση ότι τα ύδατα στα Στενά των Δαρδανελίων, στη Θάλασσα του Μαρμαρά και στον Βόσπορο αποτελούν «εσωτερικά ύδατα» της Τουρκίας.

Νέα διάσταση στη συζήτηση για το φερόμενο τουρκικό νομοσχέδιο περί «θαλάσσιων περιοχών δικαιοδοσίας» δίνει η φιλοκυβερνητική εφημερίδα Γενί Σαφάκ, υποστηρίζοντας ότι το σχέδιο μπορεί να περιλαμβάνει εξουσιοδότηση προς τον Τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν να αυξήσει τα τουρκικά χωρικά ύδατα στο Αιγαίο πέραν των 6 ναυτικών μιλίων.

Σε άρθρο του Γιαχιά Μποστάν, με πρωτοσέλιδη αναφορά, η εφημερίδα παρουσιάζει το υπό επεξεργασία νομοσχέδιο ως απάντηση στις ελληνικές κινήσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, κάνοντας λόγο για «ρελάνς στους Έλληνες» και για προετοιμασία «κρίσιμης κίνησης».

Ο αρθρογράφος υποστηρίζει ότι η Άγκυρα επιχειρεί να εδραιώσει τα γεωπολιτικά κέρδη της τελευταίας δεκαετίας, κατά την οποία, όπως αναφέρει, η Τουρκία χρησιμοποίησε σκληρή ισχύ σε Συρία, Ιράκ, Λιβύη, Ανατολική Μεσόγειο και Καύκασο. Στο ίδιο πλαίσιο, συνδέει το νομοσχέδιο με τη νέα τουρκική στρατηγική, που συνδυάζει στρατιωτική αποτροπή, διπλωματία και θεσμική κατοχύρωση των θαλάσσιων διεκδικήσεων.

Η Γενί Σαφάκ στρέφει τα πυρά της κατά της Ελλάδας, υποστηρίζοντας ότι η Αθήνα προχωρά σε κινήσεις που «προκαλούν» την Τουρκία, όπως τα θαλάσσια πάρκα, η συζήτηση περί 12 μιλίων, οι αναφορές στο casus belli, οι διπλωματικές επαφές στη Λιβύη και η συνεργασία με τρίτες χώρες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στον άξονα Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, τον οποίο το άρθρο παρουσιάζει ως προσπάθεια περιορισμού της Τουρκίας και ανατροπής του status quo σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.

Το πιο κρίσιμο σημείο του δημοσιεύματος είναι ο ισχυρισμός ότι στο σχέδιο νόμου μπορεί να προβλέπεται η δυνατότητα του Τούρκου προέδρου να αυξήσει τα χωρικά ύδατα της Τουρκίας στο Αιγαίο, τα οποία σήμερα παραμένουν στα 6 ναυτικά μίλια. Ο Μποστάν παρομοιάζει την πρόβλεψη αυτή με «εξουσιοδότηση», δηλαδή με ένα εργαλείο που επιτρέπει στην Άγκυρα να δηλώσει ότι μπορεί να «πατήσει το κουμπί» όποτε το κρίνει αναγκαίο, χωρίς να το έχει ακόμη πράξει.

Κατά την εφημερίδα, μια τέτοια ρύθμιση θα λειτουργούσε ως επίδειξη αποφασιστικότητας και ως μέσο αποτροπής απέναντι στην Ελλάδα, την οποία κατηγορεί ότι επιμένει στη θέση περί 12 μιλίων και εξοπλίζει το Αιγαίο.

Το δημοσίευμα καταλήγει ότι το μήνυμα προς όσους, κατά την τουρκική οπτική, επιδιώκουν να αλλάξουν το status quo στο Αιγαίο είναι πως «έτσι θα είναι το νέο status quo».