Σαφές μήνυμα προς την Τουρκία για το casus belli έστειλε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από την Άγκυρα, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, τονίζοντας ότι η απειλή πολέμου της Τουρκίας κατά της Ελλάδας αποτελεί «ιστορική ανορθογραφία» και δεν συνάδει ούτε με το πνεύμα της Συμμαχίας ούτε με το καλό κλίμα που επιχειρείται να οικοδομηθεί στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Στο περιθώριο της Συνόδου του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, απαντώντας σε ερώτηση για το αν οι σύμμαχοι αντιλαμβάνονται τις ελληνικές θέσεις, ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι το casus belli «έρχεται από το βαθύ παρελθόν, από το 1995» και πρόσθεσε χαρακτηριστικά: «Νομίζω ότι έχει έρθει η ώρα πια να το αφήσουμε πίσω».
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η Ελλάδα και η Τουρκία, παρά τις διαφορές τους, πρέπει να μάθουν να ζουν ειρηνικά και να χτίζουν σχέσεις καλής γειτονίας. Όπως είπε, η συγκεκριμένη απειλή δεν ταιριάζει με το κλίμα που πρέπει να υπάρχει μέσα στη Συμμαχία.
Μήνυμα για τα F-35 της Τουρκίας: «Υπάρχουν σημαντικά νομικά εμπόδια»
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η τοποθέτηση του πρωθυπουργού για το ενδεχόμενο επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, μετά και το θερμό κλίμα που καταγράφηκε ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τον Ταγίπ Ερντογάν.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης απέφυγε να υποδείξει στις Ηνωμένες Πολιτείες τι θα πράξουν, ξεκαθάρισε όμως ότι σήμερα υπάρχουν «σημαντικά νομικά εμπόδια» στην αμερικανική νομοθεσία για την προμήθεια F-35 από την Τουρκία.
Υπενθύμισε ότι η απομάκρυνση της Τουρκίας από το πρόγραμμα συνδέθηκε με την αγορά των ρωσικών S-400, ενός συστήματος το οποίο, όπως είπε, το ΝΑΤΟ και οι Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούν ανταγωνιστικό προς το πρόγραμμα των F-35.
«Δεν είναι δική μου δουλειά να σχολιάζω τις επιλογές άλλων χωρών, ούτε προφανώς η Ελλάδα είναι αυτή η οποία θα υποδείξει στις Ηνωμένες Πολιτείες σε ποιον θα πουλήσουν ή δεν θα πουλήσουν αμυντικά συστήματα», ανέφερε.
«Οι Έλληνες πιλότοι θα εκπαιδευτούν το 2027 στα ελληνικά F-35»
Ο πρωθυπουργός έστειλε πάντως σαφές μήνυμα για την ενίσχυση της ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας, τονίζοντας ότι οι Έλληνες πιλότοι θα αρχίσουν μέσα στο 2027 να εκπαιδεύονται στα ελληνικά F-35, τα οποία, όπως είπε, ήδη κατασκευάζονται.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στο πρόγραμμα αναβάθμισης των F-16 σε Viper, λέγοντας ότι έχει ξεπεράσει τα 50 αεροσκάφη και θα φτάσει σύντομα τα 83, αλλά και στην απόκτηση των 24 Rafale.
«Η Ελλάδα έχει ενισχύσει σημαντικά την αεροπορία της», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι η χώρα έχει ήδη μπει ενεργά στο πρόγραμμα των F-35.
Για τις αμυντικές δαπάνες: «Το τίμημα για την ελευθερία μας»
Σε ερώτηση για τις αμυντικές δαπάνες και τον ευρωπαϊκό πυλώνα του ΝΑΤΟ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε ότι η Ελλάδα έχει ήδη πετύχει και ξεπεράσει τον στόχο του 3,5% του ΑΕΠ για τις κύριες αμυντικές δαπάνες, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του ΝΑΤΟ για το 2026.
«Εμείς βρισκόμαστε ήδη εκεί που άλλες ευρωπαϊκές χώρες ελπίζουν να βρεθούν το 2035», είπε χαρακτηριστικά.
Ο πρωθυπουργός έκανε λόγο για εξοπλιστικό πρόγραμμα ύψους 28 δισ. ευρώ, εγκεκριμένο από το ΚΥΣΕΑ, τονίζοντας ότι η Ελλάδα οφείλει να διατηρεί ισχυρή αποτρεπτική δυνατότητα λόγω των ιδιαίτερων γεωπολιτικών συνθηκών που αντιμετωπίζει.
«Αυτό είναι το τίμημα της ελευθερίας, της ανεξαρτησίας και της προάσπισης της κυριαρχίας και των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων», ανέφερε.
«Ο Τραμπ είχε δίκιο για τις αμυντικές δαπάνες»
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναγνώρισε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ είχε θέσει από την πρώτη του θητεία την ανάγκη οι ευρωπαϊκές χώρες να αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για την άμυνά τους.
«Είχε απολύτως δίκιο», είπε ο πρωθυπουργός, σημειώνοντας ότι η ενίσχυση του ευρωπαϊκού πυλώνα του ΝΑΤΟ αποτελεί πλέον «αδιαμφισβήτητη προτεραιότητα» και «συνθήκη επιβίωσης της ίδιας της Συμμαχίας».
Παράλληλα, εκτίμησε ότι δεν υπάρχει καμία πιθανότητα οι Ηνωμένες Πολιτείες να αποχωρήσουν από το ΝΑΤΟ, λέγοντας ότι ο πρόεδρος Τραμπ εμφανίστηκε θετικός για το κλίμα που διαμορφώθηκε στη Σύνοδο και για την ανταπόκριση των Ευρωπαίων στην ανάγκη αύξησης των αμυντικών δαπανών.
Για τα Στενά του Ορμούζ: «Η Ελλάδα θα υπερασπίζεται την ελεύθερη ναυσιπλοΐα»
Ο πρωθυπουργός ρωτήθηκε και για την κατάσταση στη Μέση Ανατολή και τα Στενά του Ορμούζ, τονίζοντας ότι η Ελλάδα, ως παγκόσμια ναυτική δύναμη, θα υπερασπίζεται πάντα την ελευθερία της ναυσιπλοΐας.
Όπως είπε, η διατήρηση των Στενών του Ορμούζ ανοιχτών, χωρίς επιβολή διοδίων ή άλλων επιβαρύνσεων, αποτελεί κεντρική προτεραιότητα όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά και για την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ανέφερε επίσης ότι η Ελλάδα είναι ήδη παρούσα στην επιχείρηση «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα και, εφόσον ζητηθεί σε οργανωμένο πλαίσιο, θα μπορούσε να είναι παρούσα και σε αντίστοιχη επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ.
Για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις: «Μπορούμε να ζούμε ειρηνικά, ακόμη κι αν δεν λύσουμε τη μεγάλη διαφορά»
Απαντώντας σε ερώτηση Τούρκου δημοσιογράφου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε και στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, τονίζοντας ότι η Διακήρυξη των Αθηνών δημιούργησε ένα πλαίσιο πιο δημιουργικής και αποτελεσματικής συνεργασίας.
Ο πρωθυπουργός στάθηκε στη συνεργασία στο μεταναστευτικό, στην αύξηση των επισκέψεων Τούρκων πολιτών στα ελληνικά νησιά και στην ανάγκη να υπάρχουν ανοιχτοί δίαυλοι επικοινωνίας.
Ωστόσο, επανέλαβε ότι η βασική διαφορά ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία παραμένει η οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
«Ακόμη κι αν δεν λύσουμε αυτό το μεγάλο πρόβλημα, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να ζούμε ειρηνικά και να εργαζόμαστε σε άλλες πτυχές της ατζέντας», ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.