Με την υποδοχή του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ από τον Τούρκο Πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν στο αεροδρόμιο της Άγκυρας, η τουρκική πρωτεύουσα πέρασε και επισήμως στο επίκεντρο της διεθνούς διπλωματίας.
Το αεροσκάφος που μετέφερε τον πρόεδρο των ΗΠΑ προσγειώθηκε στην Άγκυρα στο πλαίσιο της επίσημης επίσκεψής του στην Τουρκία ενόψει της 36ης Συνόδου Κορυφής Αρχηγών Κρατών και Κυβερνήσεων του ΝΑΤΟ. Λίγο νωρίτερα είχε φθάσει και το αεροσκάφος που μετέφερε την αμερικανική αντιπροσωπεία.
Τουρκικά μέσα αναφέρουν ότι η παρουσία Τραμπ στην Άγκυρα προσδίδει ιδιαίτερο πολιτικό βάρος στη Σύνοδο, καθώς στο επίκεντρο βρίσκονται όχι μόνο τα ζητήματα της Συμμαχίας, αλλά και οι αμερικανοτουρκικές σχέσεις, η αμυντική συνεργασία, οι ισορροπίες ΗΠΑ–Ευρώπης και ο στρατηγικός ρόλος της Τουρκίας.
Στην τουρκική ανάγνωση, η επίσκεψη έχει και ιστορικό βάρος: τουρκικά μέσα σημειώνουν ότι ο Τραμπ είναι ο πρώτος πρόεδρος των ΗΠΑ που πραγματοποιεί επίσημη επίσκεψη στην Τουρκία μετά από 17 χρόνια, από την επίσκεψη Ομπάμα το 2009. Παράλληλα, ο ίδιος ο Τραμπ φέρεται να είπε ότι πηγαίνει στη Σύνοδο της Άγκυρας «λόγω του σεβασμού» του προς τον Ερντογάν.
Τι θέλει ο Ερντογάν από τον Τραμπ
Το μεγάλο παζάρι είναι αμυντικό. Στο τραπέζι μπαίνουν τα F-35, οι κυρώσεις CAATSA, οι κινητήρες F110 για το τουρκικό μαχητικό KAAN, η άρση περιορισμών στην αμυντική συνεργασία εντός ΝΑΤΟ και συνολικά η επανεκκίνηση των σχέσεων Ουάσιγκτον–Άγκυρας. Η Habertürk γράφει ότι στην ατζέντα της συνάντησης βρίσκονται οι σχέσεις Τουρκίας–ΗΠΑ, τα F-35, οι κινητήρες του KAAN, η Συρία, το Ιράν, η Γάζα και η αμυντική βιομηχανία.
Το πιο κρίσιμο σημείο είναι ότι, σύμφωνα με Reuters, ο Τραμπ αναμένεται να δείξει στήριξη σε πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, αν και υπάρχουν ακόμη νομικά και πολιτικά εμπόδια λόγω των ρωσικών S-400. Το ίδιο ρεπορτάζ σημειώνει ότι η Τουρκία είχε αποβληθεί από το πρόγραμμα των F-35 και είχε υποστεί κυρώσεις μετά την αγορά των S-400 το 2019.
Η ισραηλινή σκιά
Το παρασκήνιο έχει και ισραηλινή διάσταση. Ο Νετανιάχου, πριν από την άφιξη Τραμπ στην Άγκυρα, κάλεσε δημόσια τις ΗΠΑ να μη δώσουν F-35 στην Τουρκία, υποστηρίζοντας ότι κάτι τέτοιο θα διατάρασσε την ισορροπία ισχύος στη Μέση Ανατολή. Αυτό σημαίνει ότι η συνάντηση Ερντογάν–Τραμπ δεν αφορά μόνο τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις, αλλά και την ισορροπία Τουρκίας–Ισραήλ–Ελλάδας–Κύπρου στην περιοχή.
Το ευρύτερο ΝΑΤΟϊκό σκηνικό
Ο Τραμπ έρχεται στην Άγκυρα σε μια Σύνοδο όπου οι Ευρωπαίοι θέλουν να του δείξουν ότι «πληρώνουν περισσότερα» για την άμυνα. Το ΝΑΤΟ παρουσιάζει στην Άγκυρα μεγάλες αμυντικές συμφωνίες και επενδύσεις, ακριβώς για να απαντήσει στην πίεση Τραμπ προς τους συμμάχους να αυξήσουν τις δαπάνες τους. Το Reuters γράφει ότι η Σύνοδος επικεντρώνεται στην αύξηση αμυντικών δαπανών, την ενίσχυση της αμυντικής παραγωγής και τη μετατόπιση μεγαλύτερης ευθύνης από τις ΗΠΑ προς την Ευρώπη.
Για την Τουρκία, αυτό είναι ευκαιρία προβολής: η Άγκυρα θέλει να εμφανιστεί ως χώρα με ισχυρή αμυντική βιομηχανία, δεύτερο μεγαλύτερο στρατό στο ΝΑΤΟ και κρίσιμο ρόλο από τη Μαύρη Θάλασσα μέχρι τη Μέση Ανατολή. Το NATO αναφέρει επισήμως ότι η Σύνοδος γίνεται στις 7–8 Ιουλίου 2026 στην Άγκυρα για να αποτιμηθεί η πρόοδος μετά τη Σύνοδο της Χάγης και να καθοριστεί ο οδικός χάρτης για τους στόχους της Συμμαχίας.
Το πρόγραμμα Τραμπ στην Άγκυρα
Για σήμερα, Τρίτη 7 Ιουλίου, το πρόγραμμα του Τραμπ περιλαμβάνει άφιξη στην Άγκυρα, υποδοχή από τον Ερντογάν, επίσημη τελετή υποδοχής, διμερή συνάντηση με τον Τούρκο πρόεδρο και συμμετοχή στο επίσημο δείπνο των ηγετών στο Προεδρικό Συγκρότημα. Σύμφωνα με ANKA, μετά την τελετή υποδοχής και την τιμητική φρουρά, ο Τραμπ θα περάσει σε διμερή συνάντηση με τον Ερντογάν και στη συνέχεια θα συμμετάσχει στο δείπνο των ηγετών.
Σημαντική λεπτομέρεια: αρχικά υπήρχαν διαρροές ότι ο Τραμπ θα επισκεπτόταν το Μαυσωλείο του Ατατούρκ όμως τα νεότερα τουρκικά ρεπορτάζ αναφέρουν ότι το Μαυσωλείο δεν βρίσκεται στο τελικό πρόγραμμα.
Για αύριο, Τετάρτη 8 Ιουλίου, ο Τραμπ θα συμμετάσχει στην επίσημη τελετή υποδοχής των ηγετών του ΝΑΤΟ, στην οικογενειακή φωτογραφία και στη Σύνοδο των ηγετών. Το επίσημο πρόγραμμα του ΝΑΤΟ προβλέπει στις 10:45 τελετή υποδοχής από τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ και τον Πρόεδρο της Τουρκίας, στις 11:00 οικογενειακή φωτογραφία και στις 11:15 συνεδρίαση του Βορειοατλαντικού Συμβουλίου σε επίπεδο αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων.
Σύμφωνα με ANKA, στο περιθώριο της Συνόδου ο Τραμπ αναμένεται να έχει επαφές και με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και τον πρόεδρο της Συρίας Άχμεντ Σάρα, ενώ μετά τη συνέντευξη Τύπου του θα αναχωρήσει για τις ΗΠΑ.
