Νέα φωτογραφία του πρώην συμπροέδρου του φιλοκουρδικού κόμματος HDP Σελαχατίν Ντεμιρτάς, ο οποίος κρατείται στις φυλακές της Αδριανούπολης δόθηκε στη δημοσιότητα και προκάλεσε έντονη συζήτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Ο Ντεμιρτάς βρίσκεται προφυλακισμένος εδώ και περίπου δέκα χρόνια. Η εικόνα που κυκλοφόρησε, σύμφωνα με τουρκικά δημοσιεύματα, τον δείχνει με μακρύτερα και πιο λευκά γένια, ενώ γίνεται λόγος για «ανεβασμένο ηθικό» και καλή φυσική κατάσταση.

Αναζωπύρωση της συζήτησης για την κράτησή του

Η δημοσιοποίηση της φωτογραφίας επανέφερε στο προσκήνιο τη συζήτηση γύρω από την παρατεταμένη κράτησή του και τις διεθνείς αντιδράσεις.

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) είχε αποφανθεί στις 8 Ιουλίου 2025 ότι η συνέχιση της κράτησης του Ντεμιρτάς στην υπόθεση Κομπάνι είχε πολιτικά κίνητρα και είχε ζητήσει την άμεση αποφυλάκισή του.

Το Υπουργείο Δικαιοσύνης της Τουρκίας είχε ασκήσει προσφυγή κατά της απόφασης, ωστόσο η αρμόδια επιτροπή του Δικαστηρίου απέρριψε την ένσταση.

Πολιτικό αποτύπωμα

Η υπόθεση Ντεμιρτάς παραμένει σημείο τριβής τόσο στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό της Τουρκίας όσο και στις σχέσεις της Άγκυρας με ευρωπαϊκούς θεσμούς.

Η νέα φωτογραφία, πέρα από την ανθρώπινη διάσταση, επανέφερε στο δημόσιο διάλογο τα ερωτήματα για την πορεία της υπόθεσής του και τις επόμενες νομικές κινήσεις.

Ξαφνικός ανασχηματισμός στην Άγκυρα, με τον Ταγίπ Ερντογάν να προχωρά σε «μίνι» καραμπόλα στα δύο πιο κρίσιμα χαρτοφυλάκια: Δικαιοσύνης και Εσωτερικών.

Με απόφαση που δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα, απομακρύνθηκαν οι Γιλμάζ Τουντς και Αλί Γερλίκαγια, με το προεδρικό διάταγμα να αναφέρει ότι «ζήτησαν την αποδοχή της παραίτησής τους». Ωστόσο, στα δημόσια μηνύματα ευχαριστιών τους προς τον Πρόεδρο, δεν έγινε καμία αναφορά σε τέτοιο αίτημα, κάτι που προκάλεσε πολιτικά σχόλια.

Στη θέση του υπουργού Δικαιοσύνης τοποθετήθηκε ο μέχρι πρότινος Εισαγγελέας Κωνσταντινούπολης Ακίν Γκιουρλέκ – ένα πρόσωπο που έχει βρεθεί στο επίκεντρο σφοδρών πολιτικών αντιπαραθέσεων. Στο υπουργείο Εσωτερικών μετακινείται ο μέχρι τώρα περιφερειάρχης Ερζερούμ Μουσταφά Τσιφτσί.

Πολιτικός σεισμός για τον Γκιουρλέκ

Η τοποθέτηση του Γκιουρλέκ προκάλεσε άμεση έκρηξη αντιδράσεων από την αντιπολίτευση. Το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα έκανε λόγο για «πολιτική επιβράβευση» των χειρισμών του στις έρευνες που αφορούσαν δήμους της αντιπολίτευσης και ιδιαίτερα την υπόθεση του Εκρέμ Ιμάμογλου.

Στελέχη του κόμματος μίλησαν για «θεσμική εκτροπή», υποστηρίζοντας ότι ο νέος υπουργός Δικαιοσύνης ταυτίστηκε με διώξεις που, κατά την αντιπολίτευση, είχαν σαφή πολιτικό χαρακτήρα. Οι τόνοι ανέβηκαν κατακόρυφα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με κατηγορίες περί «ανταμοιβής».

Φήμες που διαψεύστηκαν: Εκτός ανασχηματισμού ο Φιντάν

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε και το γεγονός ότι ο Χακάν Φιντάν δεν συμπεριλήφθηκε στον ανασχηματισμό, παρότι τις προηγούμενες εβδομάδες κυκλοφορούσαν διαρροές ότι ενδέχεται να μετακινηθεί.

Τελικά, ο ανασχηματισμός περιορίστηκε αποκλειστικά στους τομείς Δικαιοσύνης και Εσωτερικών – δηλαδή στα δύο υπουργεία που διαχειρίζονται το δικαστικό σύστημα και τον μηχανισμό ασφάλειας. Πολιτικοί παρατηρητές εκτιμούν ότι η επιλογή αυτή στέλνει σαφές μήνυμα για τις προτεραιότητες της προεδρίας.

Μήνυμα ελέγχου ή εσωτερική εξισορρόπηση;

Ο αιφνιδιασμός, η επίκληση «αιτήματος παραίτησης» και η αντικατάσταση σε καίριες θέσεις, χωρίς ευρύτερο ανασχηματισμό, δημιουργούν ερωτήματα για το παρασκήνιο της απόφασης.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι η Άγκυρα ξύπνησε με νέα πρόσωπα στα πιο «ευαίσθητα» υπουργεία – και με την πολιτική ένταση να ανεβαίνει.

Σάλο προκάλεσε η αντίδραση του Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν σε ζωντανή τηλεοπτική εκπομπή, όταν ρωτήθηκε ευθέως αν η Τουρκία πρέπει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.

Η ερώτηση τέθηκε από τον δημοσιογράφο Αχμέτ Χακάν στην εκπομπή Tarafsız Bölge του CNN Türk, την ώρα που συζητούνταν οι εξελίξεις στη στρατιωτική βιομηχανία.

Ο Φιντάν σιώπησε.

Στο στούντιο επικράτησε αμηχανία. Παρά την προτροπή «μπορείτε να πείτε “no comment”», ο Τούρκος Υπουργός δεν είπε λέξη. Ο παρουσιαστής αναγκάστηκε να αλλάξει θέμα.

Η σιωπή ήταν αρκετή για να ανάψει φωτιά στα social media.

Χιλιάδες χρήστες έκαναν λόγο για ξεκάθαρο μήνυμα, με σχόλια όπως:

«Το μήνυμα ελήφθη» και «σιωπή ίσον ομολογία».

Η στιγμή έγινε viral, με τη «μη απάντηση» του Φιντάν να συζητείται περισσότερο από κάθε δήλωση.

Ισχυρούς κραδασμούς στο πολιτικό σκηνικό της Τουρκίας προκαλεί η νέα παρέμβαση του ηγέτη του MHP, Ντεβλέτ Μπαχτσελί ο οποίος έστειλε σαφές και πολλαπλό μήνυμα προς την κυβέρνηση και προσωπικά προς τον Πρόεδρο Ερντογάν: ζήτησε ‘δικαίωμα στην ελπίδα’ για τον Οτσαλάν και αποφυλάκιση του πρώην ηγέτη του φιλοκουρδικού κόμματος Ντεμιρτάς.

Η επίμαχη δήλωση Μπαχτσελί σε πρόσφατη κομματική συνεδρίαση έχει ως εξής:

«Μέχρι να βρει ειρήνη η Ανατολία, μέχρι να βρει ελπίδα ο Οτζαλάν, μέχρι να επιστρέψουν οι Αχμέτ στα καθήκοντά τους και μέχρι να επιστρέψει ο Ντεμιρτάς στο σπίτι του, η απόφασή μας είναι ξεκάθαρη».

Τρεις απαιτήσεις – Ένας αποδέκτης

Ο Μπαχτσελί επανέφερε ταυτόχρονα τρία αιτήματα που στο παρελθόν είχαν απορριφθεί από την κυβέρνηση και τη Δικαιοσύνη:

-το «δικαίωμα στην ελπίδα» για τον φυλακισμένο ηγέτη του PKK Αμπντουλάχ Οτζαλάν

-την επαναφορά των καθαιρεθέντων δημάρχων Αχμέτ Τουρκ και Αχμέτ Οζέρ

-ην αποφυλάκιση του Σελαχαττίν Ντεμιρτάς βάσει αποφάσεων του Συνταγματικού Δικαστηρίου και του ΕΔΑΔ

Παρά το γεγονός ότι η κυβέρνηση έχει μέχρι σήμερα απορρίψει όλα τα παραπάνω, ο Μπαχτσελί τα έθεσε ξανά — και μάλιστα μαζί.

«Η μπάλα στην κυβέρνηση»

Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι τα αιτήματα δεν σχετίζονται με τις εξελίξεις στη Συρία, υποστηρίζοντας πως το MHP ζητά εδώ και χρόνια ειρήνη στην Ανατολία. Για την εφαρμογή των προτάσεων, ανέφερε ότι πλέον «η ευθύνη ανήκει στην κυβέρνηση».

Τούρκοι αναλυτές εκτιμούν ότι το μήνυμα είχε έναν και μόνο αποδέκτη: τον Πρόεδρο Ερντογάν και την κυβέρνηση του AKP.

Ψυχρό κλίμα και εσωκομματικές ρωγμές

Σύμφωνα με την αντιπολιτευτική εφημερίδα Τζουμχουριέτ, ορισμένοι βουλευτές του MHP δεν χειροκρότησαν την ομιλία Μπαχτσελί, ενώ στο παρασκήνιο η κίνηση ερμηνεύεται ως προσπάθεια πολιτικής πίεσης, ακόμη και «στρίμωγμα» του Ερντογάν.

Λίγο αργότερα, ο πρόεδρος της τουρκικής Βουλής Νουμάν Κουρτουλμούς δήλωσε ότι κάθε βήμα για τη διασφάλιση της εδαφικής ακεραιότητας της Συρίας θα ενισχύσει τη διαδικασία «Τουρκία χωρίς τρομοκρατία».

Μήνυμα και προς το ΡΚΚ

Παράλληλα με την πίεση προς την κυβέρνηση, ο Μπαχτσελί απηύθυνε μήνυμα και στο PKK, ζητώντας να δείξει «σεβασμό στον Οτζαλάν» και να μην καθυστερεί τον αφοπλισμό και τη διάλυση της οργάνωσης.

Σε κλίμα έντονης πολιτικής ασάφειας συνεχίζονται οι εργασίες της κοινοβουλευτικής επιτροπής για τη διαδικασία της «Τουρκίας χωρίς τρομοκρατία», με τα τουρκικά μέσα να μεταδίδουν αντικρουόμενα μηνύματα για το αν υπάρχει τελικά συναίνεση στο επίμαχο ζήτημα του «δικαιώματος στην ελπίδα».

Σύμφωνα με το NTV, η επιτροπή εθνικής αλληλεγγύης, αδελφοσύνης και δημοκρατίας συνεδρίασε υπό την προεδρία του προέδρου της Βουλής Νουμάν Κουρτουλμούς, με στόχο την ολοκλήρωση κοινού πορίσματος. Όπως ανακοινώθηκε, το τελικό κείμενο αναμένεται να οριστικοποιηθεί στις επόμενες συνεδριάσεις και να κατατεθεί στη Βουλή.

«Υπάρχει συναίνεση» λέει το MHP

Μετά τη συνεδρίαση, ο βουλευτής του MHP Φετί Γιλντίζ δήλωσε ξεκάθαρα:

«Έχουμε καταλήξει σε συναίνεση για το δικαίωμα στην ελπίδα. Δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα».

Η εφημερίδα Καράρ μετέδωσε ότι το πόρισμα θα ολοκληρωθεί την επόμενη εβδομάδα, ενώ ο Γιλντίζ υποστήριξε πως το MHP θα εισηγηθεί την εφαρμογή των αποφάσεων τόσο του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων όσο και του Συνταγματικού Δικαστηρίου, τονίζοντας ότι δεν απαιτείται νέα νομοθετική ρύθμιση.

«Καμία συναίνεση» απαντούν από την ίδια αίθουσα

Ωστόσο, λίγη ώρα αργότερα, το ειδησεογραφικό site T24 μετέδωσε εντελώς διαφορετική εικόνα. Ο επίσης βουλευτής του MHP Μουράτ Εμίρ δήλωσε μετά την ίδια συνεδρίαση:

«Τονίζω επίμονα ότι δεν έχει επιτευχθεί πλήρης συναίνεση σε κανένα θέμα. Έχουν συζητηθεί όλα, τα κόμματα έχουν πλησιάσει μεταξύ τους, αλλά συναίνεση δεν υπάρχει».

Τίτλοι αισιοδοξίας – Παρασκήνιο έντασης

Παρά τις αντιφατικές δηλώσεις, η Χουριέτ επέλεξε να προβάλει το θέμα με τον τίτλο: «Συναίνεση για το δικαίωμα στην ελπίδα», δίνοντας εικόνα συμφωνίας, την ώρα που στο παρασκήνιο οι διαφωνίες παραμένουν.

Στο υπ’ αριθμόν ένα πρόβλημα για τους πολίτες της Τουρκίας έχει μετατραπεί η οικονομία, με την ακρίβεια και το εισόδημα να συνθλίβουν την καθημερινότητα. Ο αρθρογράφος Φικρέτ Μπιλά, σε ανάλυσή του στο αντιπολιτευτικό HalkTV, καταγγέλλει ότι η κακοδιαχείριση της οικονομίας από τη σημερινή κυβέρνηση έχει εκτοξεύσει τις ανισότητες και έχει διαλύσει τη μεσαία τάξη.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται, το χάσμα πλουσίων–φτωχών έχει φτάσει σε ακραία επίπεδα: το πλουσιότερο 20% του πληθυσμού απολαμβάνει το 48% του εθνικού εισοδήματος, ενώ το φτωχότερο 20% μόλις το 6%. Δηλαδή, οι πλουσιότεροι κερδίζουν οκτώ φορές περισσότερα από τους πιο αδύναμους.

Πτυχία χωρίς αντίκρισμα, δουλειές επιβίωσης

Ιδιαίτερα δραματική είναι η εικόνα για τους νέους και τους πτυχιούχους. Όλο και περισσότεροι εργάζονται ως διανομείς ή ταμίες, παρότι έχουν πανεπιστημιακά πτυχία. Η εργασία στο αντικείμενο σπουδών τους μοιάζει άπιαστο όνειρο.

Σύμφωνα με την Τουρκική Στατιστική Υπηρεσία (TÜİK), το ευρύ ποσοστό ανεργίας –που περιλαμβάνει υποαπασχόληση και δυνητικό εργατικό δυναμικό– έχει φτάσει το 20,9%. Και αντί να μειώνεται, αυξάνεται χρόνο με τον χρόνο. Όπως τονίζει ο Μπιλά, ουσιαστικά μέτρα στήριξης των ανέργων δεν υπάρχουν.

Σύνταξη δεν φτάνει ούτε για επιβίωση

Η μεσαία τάξη συρρικνώνεται, ενώ ο κατώτατος μισθός και οι χαμηλές συντάξεις δεν επαρκούν ούτε για τα βασικά. Πολλοί συνταξιούχοι αναγκάζονται να επιστρέψουν στην αγορά εργασίας με αποδοχές κάτω από τον κατώτατο μισθό, χωρίς καμία διαπραγματευτική δύναμη. Παρά την ηλικία τους, δουλεύουν σε βαριές εργασίες – από διανομές μέχρι μεταφορές – απλώς για να επιβιώσουν.

Κρατικό χρήμα στους ‘ημέτερους’

Την ίδια ώρα, όπως καταγγέλλεται, τεράστια κρατικά κονδύλια κατευθύνονται σε φιλοκυβερνητικές εταιρείες, με εγγυήσεις πληρωμών από το Δημόσιο που φτάνουν μέχρι το 2045. Σε αυτό το πλαίσιο, ο αρθρογράφος εκτιμά ότι η κυβέρνηση δύσκολα θα μπορέσει να εξασφαλίσει πολιτική στήριξη από ανέργους, χαμηλόμισθους και συνταξιούχους.

Στο 99% έχει φτάσει η κατασκευή της πρώτης μονάδας του ΠυρηνικούΣταθμού Ακκουγιού, με την πρώτη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας να αναμένεται το 2026, σύμφωνα με ανάλυση του Yetkin Report. Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο συνεργασίας Τουρκίας–Ρωσίας και θα λειτουργεί από τη ρωσική κρατική εταιρεία Rosatom, γεγονός που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις.

Βαριά εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα

Όπως επισημαίνει η αρθρογράφος Φιλίζ Πεχλιβάν, η Τουρκία εξακολουθεί να βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε άνθρακα και φυσικό αέριο για την ηλεκτροπαραγωγή. Η εξάρτηση αυτή, τονίζει το Yetkin Report, έρχεται σε αντίθεση με την έννοια της ενεργειακής ασφάλειας, καθώς τα εισαγόμενα καύσιμα καθιστούν τη χώρα ευάλωτη στις διεθνείς διακυμάνσεις τιμών.

69 χρόνια συμβόλαιο – 180 δισ. δολάρια κέρδη

Το Ακκουγιού προβάλλεται ως κομβικό σημείο στην ενεργειακή στρατηγική της Τουρκίας, όμως οι συμβατικοί όροι του έργου δημιουργούν μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις. Σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, το οικονομικό αποτύπωμα του σταθμού εκτείνεται σε 69 χρόνια, με τα καθαρά κέρδη της Rosatom να υπολογίζονται σε περίπου 180 δισ. δολάρια. Παράλληλα, περί τα 3 δισ. δολάρια ετησίως φέρονται να μεταφέρονται από την Τουρκία στη Ρωσία, γεγονός που –όπως τονίζεται– έχει σοβαρές κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες.

Προειδοποίηση Νταβός: «τεχνολογικό κλείδωμα»

Το Yetkin Report συνδέει το Ακκουγιού με την προειδοποίηση που διατυπώθηκε στο Νταβός, ότι τα μακροπρόθεσμα τεχνολογικά “κλειδώματα” δημιουργούν νέους κινδύνους. Σε μια περίοδο ραγδαίας εξέλιξης των πυρηνικών τεχνολογιών, η Τουρκία κινδυνεύει να παγιδευτεί σε ένα κεντρικοποιημένο και άκαμπτο μοντέλο, εκτός της επόμενης φάσης της ενεργειακής μετάβασης.

Το κρίσιμο ερώτημα

Όπως καταλήγει το Yetkin Report, το βασικό ερώτημα για την Τουρκία παραμένει ανοιχτό:

καθώς απομακρύνεται από τα ορυκτά καύσιμα, δημιουργεί άραγε νέες και μακροχρόνιες εξαρτήσεις;